Deze publicatie wil schoolteams, en in het bijzonder de schoolleiding, ondersteunen bij de uitbouw en het versterken van het schoolbeleid. Dit met het oog op het aanpakken en voorkomen van pesterijen en andere vormen van antisociaal gedrag binnen de school en haar directe omgeving.
Met dit werk willen we hefbomen en bouwstenen aanreiken, waarmee de school aan de slag kan gaan om zo stapsgewijs te komen tot een integrale benadering van pesten en geweld op school,de zogenaamde ‘whole school approach’. Er wordt zowel aandacht besteed aan het werken in de diepte (mensen en structuren veranderen, versterken, inhoudelijk ondersteunen) als aan het werken in de breedte (aandacht voor alle actoren, participatiekansen en gedeelde verantwoordelijkheid). Door alle elementen te combineren vergroot de kans om te komen tot duurzame oplossingen.
Dit is een publicatie van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming, die enkel via een website ter beschikking wordt gesteld aan de scholen. Ze werd in opdracht geschreven door Gie Deboutte.
Hieronder kan u de publicatie terugvinden in pdf-formaat. U kan de volledige publicatie openen en downloaden of u kan gaan grasduinen in de inhoudstafel en enkel die stukken bekijken die u interesseren. Zo kan u bijvoorbeeld heel het deel 1 donwloaden, of enkel die hefbomen die u interessant vindt. De publicatie is opgevat als een verzamelwerk, een totaalaanpak, waarin u kan gaan selecteren wat u interesseert en waar uw school het meest nood aan heeft.
1.Waarom een stevig en daadkrachtig beleid zo belangrijk is?
(pdf, 5 p.)
1.1. Anticiperen loont
1.2 Hoe komen tot ‘een goed ontwikkeld beleidsvoerend
vermogen’?
1.3 Kiezen voor samenwerking
2.
Toetsingsinstrument voor de inschatting van het beleidsvoerend vermogen
van scholen (pdf,
2 p.)
2.1 Toelichting bij hefboominstrument 1
2.2. Doelen
2.3. Werkwijze en praktische hints
2.5 Voor wie verder mikt (pdf, 6 p.)
1.
De eigenheid van de whole school approach (pdf,
7 p.)
1.1 Wat bedoelt men met een whole school approach (integrale
of school-
omvattende aanpak?)
1.2 Dubbele beweging
1.3 Vier dynamiserende ‘Knooppunten’ (D. Ofman)
2.
Draaiboek voor het optimaliseren van de aanpak van pesten en geweld op school
(pdf, 3 p.)
2.1 Toelichting bij hefboominstrument 2
2.2 Draaiboek voor het optimaliseren van de aanpak van pesten en geweld op school (pdf, 54 p.)
1.
Een goed gekozen preventiekader: waar gaat het om? (pdf,
11 p.)
1.1 Voorkomen is beter dan genezen
1.2 Preventie gedefinieerd
1.3 Preventie gewikt en gewogen
1.4 Kiezen tussen meerdere preventiekaders
2.
De preventiepiramide als oriënterend toetsingsinstrument
(pdf, 4 p.)
2.1 Toelichting bij het instrument
2.2 Doelen
2.3 Werkwijze
2.4 Instrument ter ondersteuning van het preventiebeleid van de school (pdf, 4 p.)
2.5 Extra informatie (pdf, 1 p.)
1.
De herstelrechtelijke benadering: theoretische toelichting
(pdf, 9 p.)
1.1 Herstelrecht: een succesvol alternatief?
1.2 De herstelgerichte filosofie
1.3 Inbedding in schoolcultuur
2. Toetsingsinstrument ‘Herstelgericht werken op school’ (pdf, 2 p.)
2.1 Toelichting bij het instrument
2.2 Doelen
2.3 Werkwijze
2.5 Meer informatie (pdf, 1 p.)
1.
Situering en kernideeën (pdf,
4 p.)
2. Doelen
3.
Bouwsteen 1: Werken aan verbondenheid op klas- en schoolniveau
(pdf, 7 p.)
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
1. Nood aan praktische houvast? (pdf, 1 p.)
2. Bouwsteen 2: De actiecirkel (pdf, 4 p.)
1.
Leerkrachtstijl: sleutelfactor bij de aanpak van probleemgedrag
(pdf, 6 p.)
2. Vijf pedagogische vaardigheden
3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl (pdf, 5 p.)
1. Pesten op school: in de spiegel kijken (pdf, 2 p.)
2. Bouwsteen 4: Checklist ‘Pesten en geweld op school’ (pdf, 13 p.)
1. Herstelgerichte methodieken (pdf, 2 p.)
2.
Een gevarieerd aanbod (pdf,
10 p.)
2.1 Bouwsteen 5: Hergo op school
2.2 Bouwsteen 6: Peerbemiddeling: Leerlingen in de rol van
bemiddelaarbij ruzies en conflicten
1.
Moeilijk gaat ook (pdf,
2 p.)
2. Crisismanagement en crisiscommunicatie
3.
Bouwsteen 7: Een rits adviezen en tips (pdf,
3 p.)
3.1 Preventie: zorg voor een crisisplan
3.2 Crisiscommunicatie
1. Met vallen en opstaan
2. Probleemgedrag op school: waar hebben we het over?
3. Pesten op school: definitie
4. Geweld op school: definitie
1. Pesten
2. Cyberpesten
1. Schoolgeweld: Een groeiend probleem?
2. Jongerengeweld becijferd
3. (On)veilig op school?
1. Probleemgedrag heeft vele oorzaken (over de multi-causaliteit van
probleemgedrag)
2. Blijven kijken naar het kind/de jongere achter het probleemgedrag
3. Streng versus soft: een fout debat
4. Problemen aanpakken doe je samen
5. Het gaat om methodieken gekoppeld aan een veranderingsproces
6. De noodzaak van een daadkrachtig schoolbeleid