.JPG)
.JPG)
REFLECTIE OP DE WERKJAREN 2006-2007, 2007-2008 EN 2008-2009
JOUW KIND GROEIT OP IN DE WIJK
KORTE BESCHRIJVING
2006-2007
Het project in de Gentse wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham-Voormuide-Blaisantvest
ging tijdens het werkjaar 2006-2007 haar achtste jaar in. Een aantal vertrouwde
sporen werd voortgezet en nieuwe sporen werden verkend en ontwikkeld zoals
vooraf gepland. Zo groeit het project gestaag verder. Tegelijkertijd worden de
grenzen en de draagkracht van het project afgetast, in vraag gesteld en waar
nodig bewaakt. Nieuwe acties die werden ondernomen: voorbereidingen werden
getroffen voor het inrichten van een initiatief buitenschoolse opvang (IBO) in
de wijk, een tijdelijk project kunstinitiatie ging zijn tweede werkjaar van
start (De wijk ontpopt), een participatiekanaal voor ouders en bewoners rond
onderwijs en de wijk werd uitgebouwd en tot slot werkt het project actief mee
aan het concretiseren van de visie rond Brede School binnen een adviesgroep die
de Gentse bredeschoolprojecten verenigt.
2007-2008
Het negende werkjaar van “Jouw kind groeit op in de wijk” werd een belangrijk
jaar voor de verderzetting van het samenwerkingsverband. Zowel inhoudelijk als
op vlak van continuering. Inhoudelijk gingen de partners kritisch reflecteren
over datgene waar ze met hun samenwerkingsverband naar streven en voor staan. De
doelstellingen die negen jaar geleden werden geformuleerd en sindsdien de rode
draad vormden voor de werking werden op hun relevantie getoetst en waar nodig
aangepast of bijgeschaafd. Meest opvallende uitkomst hiervan is het
herformuleren van de naam van het project van ‘jouw kind groeit op in de wijk’
naar ‘ik groei op in de wijk’, waarbij het kind en diens ontwikkeling in de wijk
meer voorop staan.
Daarnaast kwam er een kantelmoment met betrekking tot de coördinatie van dit bredeschoolproject. Samenlevingsopbouw, in wiens schoot het project al die jaren had kunnen groeien, diende de coördinatie van het project vanaf september 2008 af te bouwen. Samenlevingsopbouw werkt projectmatig dit wil zeggen dat haar ondersteuning aan projecten sowieso van tijdelijke aard is. De Stedelijke Pedagogische Begeleidingsdienst (evaluator van het project- Stedefondsmiddelen) schoof september 2008 naar voor als datum om deze ondersteuning af te ronden en op zoek te gaan naar oplossingen voor een verdere continuering.
Dit luidde het begin in van een verkenningstocht naar mogelijkheden voor de verderzetting van het project. (zowel naar ondersteuning van het project (personeel) als naar werkingsmiddelen toe) Verschillende pistes werden afgewogen en minimumvoorwaarden voor een volwaardige ondersteuning van het project werden geformuleerd. Uiteindelijk is er een oplossing uit de bus gekomen waarbij de Stad Gent het project verder mee ondersteund. De Stad Gent heeft, via de Pedagogische Begeleidingsdienst, momenteel drie bredeschoolprojecten lopen. De Stad Gent engageerde zich om in de nodige middelen te voorzien en een coördinator aan te stellen, die samen met de andere bredeschoolcoördinatoren deel uitmaakt van het team Brede School van de PBD. Op deze manier kan de Stad Gent een beleid rond Brede School verder vorm geven.
Naast deze twee intensieve sporen, liep de ‘normale’ werking van het project verder met tal van activiteiten. Om er maar enkele te noemen: de gemeenschappelijke carnavalstoet en sportdag, de kinderbibliotheek, samenwerking met het Initiatief Buitenschoolse Opvang, kinderactiviteiten, bezoekenronde voor ouders, voorlezen aan huis, project kunstinitiatie ‘De Wijk Ontpopt’, lente-opkuis, vertelnamiddagen, wijkactiviteit voor schoolteams, …
2008-2009
Waar in het vorige werkjaar de verderzetting van de Brede School werd
voorbereid, werd nu de stap gezet naar de eigenlijke overdracht. Met
ondersteuning van de vorige coördinator werd de nieuwe coördinator ingewerkt. De
jaarplanning werd grotendeels verdergezet zoals voorheen, zodat de kersverse
coördinator niet meteen met nieuwe acties werd beladen en zij de tijd kreeg om
partners en activiteiten beter te leren kennen. Enkele partners scherpten hun
engagement in de stuurgroep ook aan, wat een dynamiek op gang bracht waaruit
vragen over rol en betrokkenheid voortvloeiden. Al bij al was het voorbije
werkjaar dus vooral een overgangsjaar waarin nieuwe evenwichten moesten worden
gezocht. Een eigenlijke impact op de werking zal zich zeker in de toekomst nog
meer laten gelden.
BEKEKEN DOOR DE BRIL VAN HET REFERENTIEKADER BREDE SCHOOL
Doel: brede ontwikkeling van kinderen en jongeren
2006-2007
Het project stelt het smeden van bruggen tussen de wijk en het onderwijs
centraal. Dit wordt uitgewerkt in een reeks subdoelen zowel ten aanzien van de
scholen als ten aanzien van ouders en buurtbewoners. Kinderen en jongeren worden
expliciet genoemd wanneer het gaat over het stimuleren van hun talige
ontwikkeling. Dit alles situeert zich impliciet tegen de achtergrond van het
vergroten van de ontwikkelingskansen van kinderen en het versterken van de
sociale cohesie en het intercultureel samenleven in de wijk. Welke noden en
verwachtingen daar rond leven krijgt verder aandacht binnen het
participatiekanaal. Ouders en buurtbewoners werden gedurende 4 ontbijtmomenten
gevraagd naar hun mening, vragen en noden ten aanzien van verschillende
onderwijs- en wijkgerelateerde onderwerpen: kwaliteit van onderwijs, opvang,
voorrangsregeling GOK en Brede School. Een intensieve werving en een
laagdrempelige aanpak maakten deze nieuwe werking tot een succes. De verzamelde
informatie biedt een extra voedingsbron en een bijkomend perspectief voor de
verdere werking van het project. Bevraging van kinderen zelf gebeurt in het
kader van de kinderactiviteiten.
2007-2008
De partners gingen zich expliciet beraden over hun doelen. De zorg om de
ontwikkeling van kinderen bleek centraler te staan dan ze in de doelen tot
uiting kwam. Dat kinderen zich goed voelen in de wijk en dat er voor hen méér
leerkansen worden gecreëerd werd prominenter op de voorgrond geplaatst. Weerom
werden ook ouders, via oudergroepen en moederwerkingen bevraagd, maar
ouderparticipatie, en bij uitbreiding buurtparticipatie, blijft een moeilijk te
realiseren aspect binnen de werking. De talige ontwikkeling van kinderen blijft,
gezien de bewonerspopulatie, een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast krijgen ook
sportieve, creatieve, sociale, interculturele, … competenties een plaats.
Ook dit schooljaar ging er extra aandacht naar het betrekken van ouders en bewoners op het project. Op basis van de nieuw geformuleerde doelstellingen werd een folder ontwikkeld die aan ouders en bewoners aangeeft hoe zij aan dit project kunnen participeren. In de folder wordt aangegeven dat het project pas vorm kan krijgen vanuit de noden uit de wijk.
Er werd eveneens nagedacht over hoe de inbreng van bewoners en ouders naar de toekomst toe verder in het project aan bod kan komen. Hiervoor werden gesprekken gevoerd met diverse oudergroepen. Uiteindelijk bleek een ondersteuning vanuit één van de partners een mogelijke oplossing (maar ook noodzakelijk!). Vzw De Sloep, die ouders samenbrengt rond het thema opvoeding, wil vanaf volgend werkjaar de participatie aan het project vanuit hun werking verder voeden.
2008-2009
De ontwikkeling van kinderen in de wijk staat voorop, met bijzondere aandacht
voor de talige ontwikkeling. De doelen die vorig werkjaar werden geformuleerd
dienen nog steeds als leidraad, maar blijken niet altijd gekend. Er wordt nog
gemakkelijk naar de ‘oude’ doelstellingen teruggegrepen.
Inhoud: brede leer- en leefomgeving
2006-2007
Verschillende leer- en leefomgevingen komen in het project aan bod, met name
in georganiseerd verband: de school (sportdag, kleutervoorstelling,
carnavalstoet), thuis (voorlezen aan huis, participatiekanaal, workshop voor
ouders, bezoekenronde voor ouders aan de scholen, gemeenschappelijke brochure
van de scholen), vrije tijd (kinderactiviteiten, kinderbibliotheek,
vertelnamiddagen, IBO). Kinderen krijgen de kans om kennis te maken met bvb
kinderen van de andere scholen, met bepaalde sporten, … en om specifieke
vaardigheden te oefenen bvb bij het voorlezen aan huis en de kinderactiviteiten.
Activiteiten staan soms nog naast en los van elkaar. De vraag rijst dan ook
welke verbindingen er nog mogelijk zijn tussen de verschillende contexten en hoe
die actief kunnen worden benut in functie van het brede leren van de kinderen.
En ook met betrekking tot de actieve participatie van kinderen zijn er nog
groeimogelijkheden.
2007-2008
Op dit vlak valt weinig toe te voegen. Het afgelopen jaar liep de werking
verder zoals voordien. Op het vlak van ondersteuning ontstond er wel een nieuw
initiatief rond opvoedingsondersteuning in samenwerking met het Centrum voor
Basiseducatie ‘Leerpunt’. Op vraag van een school werd een module rond
gezinsleren voor Nederlandstalige ouders uitgeprobeerd onder de noemer ‘het
beste voor je kind’. Met de bedoeling om dit piloot project eventueel uit te
breiden naar andere scholen.
Het project werd doorheen het schooljaar regelmatig teruggekoppeld naar de stuurgroeppartners.
Een vraag die hier kan worden gesteld is of de doelen van de verschillende activiteiten die worden ondernomen nog helder zijn, en of de verwachtingen bij de verschillende partners daarover dezelfde zijn.
Ook bleek dat op de verschillende scholen gelijkaardige initiatieven liepen. Daarom hadden de directies rond hun schoolwerking een uitwisselingsmoment.
2008-2009
Mbt de brede leer- en leefomgeving van kinderen in de wijk zet deze Brede School
zowel in op verbreding als versterking. Verbreding door het aanbieden van
activiteiten die de kinderen meer kansen bieden op diverse terreinen, zoals
toneelvoorstellingen, voorlezen aan huis, kunstateliers ism DKO, etc. De
kinderactiviteiten die voorheen in de scholen werden opgezet op woensdagnamiddag
zijn stopgezet omdat het aanbod in de wijk intussen gegroeid is en de noden op
dit vlak kleiner zijn. Versterking van de leefomgeving komt aan bod in de
activiteiten voor kinderen en ouders, al moet gezegd dat op dit terrein het
afgelopen jaar minder werd ingezet. De intentie om ouders en leerkrachten te
betrekken is zeker aanwezig, maar het blijft een zoektocht op welke manier dat
het beste kan gebeuren. Een nieuwe piste werd alvast voorbereid waarbij zal
gewerkt worden met verteltassen met de bedoeling het voorlezen en spelen thuis
te stimuleren. Een andere beweging is het opentrekken van de bestaande
activiteiten naar nieuwe partners: welke rol kunnen zij hier in spelen en wat
kan voor hen de meerwaarde zijn. Dit kan kansen bieden om de mogelijkheden die
er nog liggen met de bestaande activiteiten beter te benutten, zonder dat daarom
altijd nieuwe dingen moeten worden opgezet.
Organisatie: breed netwerk
2006-2007
Het smeden van bruggen tussen het onderwijs en de wijk vanuit een net- en
sectoroverschrijdend initiatief geeft al meteen aan dat hier een belangrijke
klemtoon van het project ligt. Het samenwerkingsverband is het vitale onderdeel
van het project. De coördinatie ervan ligt in handen van Samenlevingsopbouw
Gent. Partners uit diverse sectoren zijn in het netwerk vertegenwoordigd. Er
worden actief verbindingen gelegd, voornamelijk tussen de scholen, ondermeer
door bezoekenrondes, gezamenlijke activiteiten, een gemeenschappelijke brochure,
een gemeenschappelijke tekst rond kwaliteit van het onderwijs. Via een
overdracht van taken aan partners wordt verantwoordelijkheid gedeeld, via
werkgroepen worden deelaspecten uitgewerkt, via de stuurgroep en de algemene
vergadering stroomt informatie door en vindt overleg plaats (planning, aanpak,
ideeën, evaluatie, linken met elkaars werking,….). Door de verdere uitbouw van
het participatiekanaal voor ouders, worden verbindingen tussen de ouders en het
samenwerkingsverband (tijdelijk?) opnieuw versterkt. Verder is er een duidelijke
vraag naar betrokkenheid van leerkrachten en hoe die te vergroten.
2007-2008
Door de aandacht voor de verderzetting van de coördinatie ging het afgelopen
jaar veel aandacht naar het samenwerkingsverband en dan vooral welke
ondersteuning nodig is om minimaal te kunnen verderwerken. Hierbij kwam
duidelijk naar voor dat een bredeschoolproject met een stevige bagage als dit,
niet kan afbouwen als het op ondersteuning door een coördinator aankomt.
Afbouwen zou duidelijk evenveel betekenen als stilstaan, er zou geen ruimte meer
zijn voor het ontplooien van nieuwe doelen of activiteiten of het inspelen op
nieuwe uitdagingen of kansen. Daarbij kwamen ook enkele kernaspecten van het
samenwerkingsverband helder naar voor namelijk de vraag om een schoolexterne
ondersteuner, het engagement en de inspanningen die de verschillende partners
zelf al leveren (en die misschien te weinig zichtbaar zijn) en de centrale rol
van de scholen. Een kritische kanttekening: voor sommige niet-onderwijspartners
is het niet altijd evident verbindingen te leggen met de soms sterk
onderwijsgebonden benadering, de meerwaarde voor alle partners ligt dan ook niet
altijd voor de hand. Door het opgroeiende kind in de wijk meer centraal te
stellen, kunnen mogelijks meer gemeenschappelijke aanknopingspunten op de
voorgrond komen.
2008-2009
De overdracht van het project naar een nieuwe coördinator maakt dat ook dit
werkjaar het accent voor een groot deel op dit terrein kwam te liggen. Wanneer
een organisatie maar liefst 10 jaar de coördinatie heeft verzorgd, dan kan het
niet anders dan dat het aantreden van een nieuwe coördinator impact heeft. Met
de tijd die nodig is voor een nieuwe coördinator om zich in te werken, heeft die
impact dit werkjaar nog een beetje op zich laten wachten. Naar het einde van het
werkjaar toe zijn enkele aspecten meer en meer komen bovendrijven, en deze
zullen zeker doorwerken naar het volgende werkjaar toe. Voornaamste element dat
daarin speelt is de grote daling in beschikbare werktijd voor de coördinator.
Van een meer dan voltijdse functie verdeeld over twee personen, is de
coördinatiefunctie herleid tot een halftijdse functie. Dergelijke drastische
afname kan niet anders dan gevolgen hebben voor de ondersteuning van het
samenwerkingsverband. In het afgelopen werkjaar is de planning van de voorbije
jaren gewoon doorgelopen, met de daarbij horende verwachtingen en taken naar de
coördinator toe. Wil het samenwerkingsverband vlot blijven functioneren, dan zal
in de toekomst moeten worden bekeken hoe met deze gewijzigde realiteit om te
gaan. De ervaring van de afgelopen maanden heeft geholpen om de verwachtingen en
vragen die daarover leven duidelijker te krijgen.
Een ander aspect dat invloed heeft op de dynamiek van de samenwerking is de
verhoogde betrokkenheid van niet-schoolse partners. Met de overdracht van de
kinderbibliotheek Baloe naar een jeugdorganisatie in de wijk, de samenwerking
met het IBO en een groter of hernieuwd engagement van de kinderdagverblijven, De
Sloep en het wijkgezondheidscentrum zijn er nu heel wat partners in de
stuurgroep die niet gebonden zijn aan een schoolse werking. Dit maakt dat de
vraag naar de meerwaarde voor niet-schoolse organisaties duidelijk op de agenda
blijft staan, en dat de blik herhaaldelijk opengetrokken wordt. Momenteel gaat
dat vooral over de verdere mogelijkheden in het bestaande activiteitenaanbod, in
de toekomst kan deze verbreding mogelijks ook nieuwe sporen met zich meebrengen.
Het samenwerken rond de verteltassen is daar alvast een eerste voorbeeld van.
UITDAGINGEN
2006-2007
Betrokkenheid van leerkrachten bij het project vergroten.
Participatie van ouders en buurtbewoners continueren.
Het kwalitatief uitbouwen van een brede leer- en leefomgeving ondermeer door
het leggen van verbindingen en het inhoudelijk uitdiepen van het aanbod.
PR naar alle wijkpartners (ouders, leerkrachten, organisaties) blijven
verzorgen: naambekendheid en profilering van het project.
Het onderzoeken van coördinatiemogelijkheden op lange termijn (indien de
huidige coördinator het project niet zou blijven trekken).
2007-2008
In het volgende werkjaar treedt er een nieuwe coördinator aan, en dus ligt de
grootste uitdaging erin een vlotte overgang en een goede verderzetting van het
bestaande te realiseren. Aangezien de huidige coördinator negen jaar lang aan de
kar getrokken heeft, spreekt het voor zich dat het voor alle betrokken partners
even wennen zal zijn. Uitdagingen zoals het vergroten van de betrokkenheid van
leerkrachten en het continueren van de participatie van kinderen, ouders en
buurtbewoners blijven legitieme uitdagingen, maar kunnen gezien de wijzigende
context voor het volgende werkjaar moeilijk voorop worden gesteld.
2008-2009
Uitdagingen die zich stellen:
- rol en functie van de coördinator uitklaren, met oog voor beschikbare tijd
- helderheid van doelen voor alle betrokken partners bewaken
- oog hebben voor verwachtingen van en meerwaarde voor niet-schoolse partners
- blijvend aandacht besteden aan betrokkenheid leerkrachten en ouders
- vinger aan de pols houden voor noden en kansen in de wijk
- verkennen van mogelijkheden tot wisselwerking met andere Brede Scholen in de Stad Gent, zonder daarbij de eigenheid van het project te verliezen
Contactpersoon
Hilde Verbrugge
Pedagogische Begeleidingsdienst Stad Gent
Jubileumlaan 215B
9000 Gent
09/235.09.40
