Curriculum - AKOV - site van de Vlaamse overheid
Curriculum: 

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen wereldoriëntatie

Basisonderwijs - Buitengewoon basisonderwijs
(Ga naar de uitgangspunten)

1 Wereldoriëntatie - Natuur

Algemene vaardigheden
De kleuters
1.1 kunnen verschillen onderscheiden in geluid, geur, kleur, smaak en voelen;
1.2 tonen een explorerende en experimenterende aanpak om meer te weten te komen over de natuur;
1.3 kunnen met hulp van een volwassene, eenvoudige bronnen hanteren om meer te weten te komen over de natuur.


Levende en niet-levende natuur
De kleuters
1.4 kunnen organismen en gangbare materialen ordenen aan de hand van eenvoudige, zelf gevonden criteria;
1.5 kunnen in verband met voortplanting van mensen en dieren, illustreren dat een levend wezen steeds voortkomt uit een ander levend wezen van dezelfde soort;
1.6 kunnen illustreren dat de geboorte van mens en dier wordt voorafgegaan door een periode van gedragen worden door de moeder of door de ontwikkeling in een ei;
1.7 kunnen bij zichzelf aangeven welk lichaamsdeel instaat voor het horen, zien, ruiken, proeven en voelen;
1.8 kunnen verschillende weersomstandigheden waarnemen, vergelijken en benoemen en voorbeelden geven van de gevolgen voor zichzelf.


Gezondheid
De kleuters
1.9 kunnen bij zichzelf en bij anderen het verschil tussen ziek, gezond en gewond zijn herkennen;
1.10 kunnen in concrete situaties gedragingen herkennen die bevorderlijk of schadelijk zijn voor hun gezondheid;
1.11 tonen goede gewoonten in hun dagelijkse hygiëne;
1.12 weten dat ze door de inname van sommige producten en planten ziek kunnen worden.


Milieu
De kleuters
1.13 tonen een houding van zorg en respect voor de natuur.


2 Wereldoriëntatie - Techniek

Kerncomponenten van techniek
De kleuters kunnen
2.1 van technische systemen die ze zelf vaak gebruiken, aangeven of ze gemaakt zijn van metaal, steen, hout, glas, papier, textiel of kunststof;
2.2 van een eenvoudig technisch systeem uit hun omgeving aantonen dat verschillende onderdelen ervan in relatie staan tot elkaar in functie van een vooropgesteld doel.


Techniek als menselijke activiteit
De kleuters kunnen
2.3 in een eenvoudige situatie nagaan welk technisch systeem best tegemoet komt aan een behoefte;
2.4 ideeën bedenken voor een eenvoudig technisch systeem;
2.5 geschikt materiaal en gereedschap kiezen voor het realiseren van een eenvoudig technisch systeem;
2.6 een eenvoudig technisch systeem maken, al dan niet aan de hand van een stappenplan;
2.7 nagaan of het doel werd bereikt met een zelfgemaakt technisch systeem.
   
De kleuters
2.8 zijn bereid hygiënisch, veilig en zorgzaam te werken;
2.9 tonen een experimentele en explorerende aanpak om meer te weten te komen over techniek.


Techniek en samenleving
De kleuters kunnen
2.10 aangeven dat een technisch systeem dat ze gebruiken nuttig, gevaarlijk en/of schadelijk kan zijn.
   
Voor het realiseren van bovenstaande ontwikkelingsdoelen gelden volgende begripsomschrijvingen.
   
Kerncomponenten van techniek
De vier kerncomponenten van techniek zijn: technisch systeem, technisch proces, hulpmiddelen en keuzen.
  • Technisch systeem
    Een technisch systeem is een geheel van elkaar wederzijds beïnvloedende elementen en onderdelen die gericht zijn op het bereiken van (een) bepaald(e) doel(en).
    In een technisch systeem kunnen zich natuurkundige, scheikundige of biologische fenomenen voordoen.

    De term technisch systeem kan betrekking hebben op het systeemaspect alleen of op alle aspecten (de 4 kerncomponenten) van het technisch object. De gekozen toepassing van het ontwikkelingsdoel bepaalt welke van de twee benaderingen aangewezen is.
     
  • Technisch proces
    Een proces kent een geleidelijk verloop van een reeks acties om een technisch systeem in te zetten, te ontwikkelen of te verbeteren.
    Kenmerkend voor techniek is het technisch proces.
    Het technisch proces vertrekt vanuit een behoefte en verloopt volgens 5 stappen:
    • probleem stellen;
    • ontwerpen;
    • maken;
    • in gebruik nemen;
    • evalueren.
       
  • Hulpmiddelen
    De kerncomponent ‘hulpmiddelen’ omvat alles wat nodig is om technische systemen efficiënter te laten functioneren, te verwezenlijken en hun werking te doorgronden. Daarmee worden onder andere bedoeld: materialen en grondstoffen, energie, machines en gereedschappen, meetinstrumenten, mensen, kapitaal, tijd, …
     
  • Keuzen
    Keuzen zijn afhankelijk van criteria waaraan technische systemen moeten voldoen. Die criteria kunnen door de maatschappij of vanuit de techniek worden bepaald. Criteria kunnen norm worden en normen kunnen wet worden.


3 Wereldoriëntatie - Mens

Ik en mezelf
De kleuters
3.1 kunnen bij zichzelf onderkennen wanneer zij bang, blij, boos of verdrietig zijn en kunnen dit op een eenvoudige wijze uitdrukken.
3.2 kunnen in een eenvoudige taal een recent gebeurde situatie waarbij zij betrokken waren in dialoog met een volwassene, beschrijven en vertellen hoe zij zich daarbij voelden.
3.3 tonen in concrete situaties voldoende zelfvertrouwen in eigen mogelijkheden.


Ik en de ander
De kleuters
3.4 kunnen in concrete situaties verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en erover praten.
3.5 kunnen bij anderen gevoelens van bang, blij, boos en verdrietig zijn herkennen en kunnen meeleven in dit gevoel.
3.6 weten dat mensen eenzelfde situatie op een verschillende wijze kunnen ervaren en er verschillend kunnen op reageren.
3.7 kunnen een gevoeligheid tonen voor de behoeften van anderen.
3.8 kunnen voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn.


Ik en de anderen in groep
De kleuters
3.9 kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep.
3.10 kunnen in concrete situaties met de hulp van een volwassene afspraken maken.
3.11 kunnen bij een activiteit of een spel in een kleine groep, controleren of de anderen zich aan de regels houden.


4 Wereldoriëntatie - Maatschappij

Sociaal-economische verschijnselen
De kleuters
4.1 kunnen beroepen en bezigheden van volwassenen die ze kennen op een eenvoudige wijze beschrijven.
4.2 kunnen in een concrete situatie het onderscheid maken tussen geven, krijgen, ruilen, lenen, kopen en verkopen.


Sociaal-culturele verschijnselen
De kleuters
4.3 kunnen verschillende gezinsvormen herkennen.
4.4 herkennen vormen van afwijzend of waarderend reageren op het anders-zijn van mensen.
4.5 beseffen dat sommige mensen een andere levenswijze hebben dan zijzelf, als ze geconfronteerd worden met beelden, informatie of mensen uit een andere cultuur.


Politieke en juridische verschijnselen
De kleuters
4.6 kunnen met concrete voorbeelden illustreren dat mensen die samenleven, zich organiseren via regels waaraan iedereen zich moet houden.
4.7 weten dat er mensen zijn die waken over het naleven van regels in elke samenleving.
4.8 kunnen een onderscheid maken tussen geweldloze en gewelddadige oplossingen voor conflicten.


5 Wereldoriëntatie - Tijd
De kleuters
5.1
  • begrijpen dat "gisteren" voorbij is en dat "morgen" nog moet komen
  • kunnen de begrippen vandaag, dag, nacht in hun juiste betekenis gebruiken
5.2 kunnen een beperkt aantal vaste gebeurtenissen in het verloop van hun dag in een juiste volgorde aangeven.
5.3 tonen tijdsbesef aan de hand van het functioneel gebruik van verschillende soorten kalenders.
5.4 kunnen een eenvoudig visueel voorgesteld plan zelfstandig uitvoeren.
5.5 kunnen terugblikken op minstens twee voorbije activiteiten door deze in de juiste volgorde te rangschikken en te verwoorden.
5.6 kunnen in de tijd vooruitzien door minstens twee activiteiten na elkaar te plannen.


6 Wereldoriëntatie - Ruimte

Ruimtelijke oriëntatie
De kleuters
6.1 kunnen een menselijke figuur tekenen met de belangrijkste lichaamsdelen (het hoofd, de romp, de benen, de armen, de oren, de ogen, de neus en de mond) op de juiste plaats.
6.2 kunnen inschatten hoeveel ruimte hun eigen lichaam inneemt.
6.3 vinden zelfstandig hun weg in een vertrouwde omgeving.
6.4 kunnen aan een bekende volwassene hun naam en de gemeente waar ze wonen zeggen.
6.5 kennen de betekenis van volgende pictogrammen:
 
  • de pijl
  • de uitgang
  • het toilet
6.6 kunnen voorstellingen van vertrouwde plaatsen en voorwerpen herkennen.


Ruimtebeleving
De kleuters
6.7 kunnen een ruimte inrichten in functie van hun spel.
6.8 kunnen, mits aanwijzingen, orde brengen in een beperkte ruimte.


Ruimtelijke ordening
De kleuters
6.9 kunnen verschillen in landschappen en omgevingen, door mensen ingericht, verwoorden.


Verkeer - mobiliteit
De kleuters
6.10 herkennen in hun omgeving plaatsen waar ze veilig kunnen spelen en waar niet.
6.11 beseffen dat het verkeer risico's inhoudt.
6.12 kunnen onder begeleiding elementaire verkeersregels toepassen.

naar boven