|
|
Kleuteronderwijs: Uitgangspunten wiskundige initiatieHet is altijd boeiend kinderen te zien spelen. Ze gaan werkelijk op in hun activiteit en beleven hun 'werk' of 'spel' als een totaliteit. In zo'n 'werk'- of 'spelsituatie' zijn uiteraard ook wiskundige activiteiten vervat. Denken we bijvoorbeeld aan een kennismakingssituatie in het begin van het schooljaar waarbij kleuters worden gemeten. Op een later moment wordt nagegaan hoeveel ze gegroeid zijn. Of de Sint heeft fruit en snoep gebracht. Hoe gaan we dit verdelen? Of we spelen winkeltje. Kunnen we het fruit wegen? Of laten we een kamp bouwen. Eerst wel even zoeken naar een geschikte ruimte.Wiskundige ontwikkeling stimuleren is in de eerste plaats kleuters de kans geven om in een 'rijke' en 'stimulerende' omgeving wiskundig actief te zijn. Dit betekent dat ze met verscheidene materialen en in verschillende situaties ervaringen kunnen opdoen met tellen, ordenen, vergelijken, meten, ruimte en tijd, construeren van dingen. Als bovendien de situaties en materialen geënt zijn op het leven van alledag is dit voor de kleuters herkenbaar en erg levensnabij. Kijken we naar kleuters die in een zandtafel of in een zandbak een knikkerbaan of een kasteel willen maken. Zand is hier het basismateriaal, daarmee kunnen ze gaan exploreren, grachten graven, hopen maken, grote en kleine torens bouwen, het zand transformeren door er water bij te voegen, andere materialen toevoegen (bv. plasticfolie, zodat het water niet kan doordringen), Kortom, de kinderen handelen, voeren uit, proberen en krijgen besef van materialen, stoffen, gewicht, hoogte, grootte, aantallen, Tijdens zo'n activiteit valt het op dat kleuters voortdurend commentaar geven, zij verwoorden de eigen activiteiten en handelingen. Zo wordt niet alleen de begripsvorming gestimuleerd, maar bouwen ze ook korte kleine redeneringen op die in de wiskundige ontwikkeling van groot belang zijn. Soms is het voor een aantal kinderen nodig deze 'commentaarmomenten' uit te lokken door vragen te stellen of hen hun activiteit te laten verklaren, omdat zij daar uit zichzelf niet toe komen. Zo bouwen kleuters stilaan 'wiskundige ervaringen' op. Kijken we bijvoorbeeld naar het stapelen van grote blokken op kleine. Wat peuters in een beginstadium bij het stapelen al 'doende en sprekend' oplossen, is bij kleuters vanzelfsprekend geworden, hun constructies zijn ingewikkelder. De vroeger verworven kennis of vaardigheid (van het stapelen) is op haar beurt een bouwsteen voor een volgende, meer complexe wiskundige ervaring. Tijdens de meeste spelactiviteiten bij kinderen wordt niet enkel de wiskundige ervaring gestimuleerd, maar merken we een nauwe verbondenheid met taal (commentaar geven), met het muzische, met bewegingsopvoeding, met wereldoriëntatie, Bij een activiteit in de kleuterklas wordt aan verschillende ontwikkelingsdoelen tegelijk gewerkt, de onderlinge samenhang van de diverse ontwikkelingsgebieden ligt voor de hand.
|