Omzendbrief NO/2008/02 van 23/05/2008

referentie :	NO/2008/02
publicatiedatum :	(23/05/2008)
wettelijke basis :	Diverse besluiten, wetten en decreten (verwijzing in omzendbrief zelf)
opheffing :	NO/2007/05
contactpersoon :	Leerlingenvervoer, 02/553.88.36

Deze omzendbrief bundelt alle informatie over het leerlingenvervoer. De gefragmenteerde informatie uit de vele -reeds lang bestaande- omzendbrieven is samengebracht in een overzichtelijk geheel, met telkens een verwijzing naar de rechtsgrond waarop het betreffende onderdeel steunt.

- leerlingenvervoer en vrije keuze in het gewoon onderwijs en het buitengewoon onderwijs;

Rechthebbende leerling: is deze leerling die recht heeft op tussenkomst van de overheid in zijn vervoerskosten.

Afstand: de kortst mogelijke afstand tussen de vaste opstapplaats/ woonplaats/ verblijfplaats van de leerling en de onderwijsinstelling.

Vestigingsplaats: gebouw of gebouwencomplex waarin een school of een gedeelte van een school gehuisvest is.

School: pedagogisch geheel waar onderwijs georganiseerd wordt onder leiding van één directeur.

Collectief (gemeenschappelijk) leerlingenvervoer: organiseren van leerlingenvervoer met een voertuig met meer dan zes plaatsen, die van de bestuurder niet inbegrepen.

19 juli 2002 - Besluit van de Vlaamse regering betreffende het geregeld vervoer, de bijzondere vormen van geregeld vervoer, het vervoer voor eigen rekening en het ongeregeld vervoer.

20 april 2001 - Decreet betreffende de organisatie van het personenvervoer over de weg en tot oprichting van de Mobiliteitsraad van Vlaanderen.

28 juni 1962 - Koninklijk besluit betreffende de machtigingen tot gemeenschappelijk vervoer van leerlingen van onderwijsinrichtingen.

Voor alle informatie omtrent de administratieve bepalingen bij de organisatie van geregeld vervoer, bijzondere vormen van geregeld vervoer, vervoer voor eigen rekening en ongeregeld vervoer wendt u zich tot:

29 mei 1959 - Wet tot wijziging van sommige bepalingen van de onderwijswetgeving.

26 april 1962 - Wet betreffende het gemeenschappelijk vervoer van de leerlingen van de onderwijsinrichtingen.

20 februari 2001 - M.B. houdende wijziging van de prijzen voor het vervoer van de reizigers op het net van het stads- en streekvervoer van het Vlaamse Gewest.

Ingevolge de bepalingen inzake machtigingen, dient iedere leerling die gebruik maakt van het leerlingenvervoer hiervoor een bijdrage te betalen die overeenstemt met de tarieven van De Lijn.

Om in aanmerking te komen voor de kortingen op de tarieven van De Lijn moeten de leerlingen de dichtstbijzijnde school van het net van de vrije keuze bezoeken.

De school rekent de vervoerde leerling steeds het goedkoopste V.V.M-tarief aan, rekening houdend met zijn persoonlijke gebruiksfrequentie.

Door het M.B. van 20 februari 2001 houdende wijziging van de prijzen voor het vervoer van de reizigers op het net van het stads- en streekvervoer van het Vlaamse Gewest, gelden nieuwe tarieven met ingang van 1 juli 2001. Deze tarieven worden jaarlijks via een nieuw M.B. aangepast. In deze bundel worden enkel de meest recente en voor het leerlingenvervoer toepasselijke tarieven opgenomen. Voor meer informatie over de tarieven van De Lijn: http://www.delijn.be/

Voor jongeren van 6 tot en met 24 jaar is een eenheidstarief van toepassing, met name het tarief “Buzzy Pazz”. (bijlage 1 tarief Buzzy - 25 jarigen)

Een Buzzy Pazz kan op elk moment van het schooljaar worden opgezegd. De prijs van het opgezegde abonnement wordt terugbetaald. Aan de terugbetaling is een administratieve kost van 2,50 euro verbonden. Deze kost wordt in mindering gebracht van het terug te betalen bedrag. Het terug te betalen bedrag wordt als volgt berekend:

- de prijs per volledige drie maanden of een veelvoud ervan en vervolgens de prijs per volledige maand of een veelvoud ervan;

Abonnees van twaalf jaar en ouder mogen gratis maximaal 4 leerlingen meenemen van minstens 6 jaar en maximum 11 jaar, indien deze leerlingen de dichtstbijzijnde vrije keuzeschool bezoeken. Kinderen jonger dan zes jaar rijden altijd gratis.

Interne leerlingen betalen voor het gebruik van het weekendvervoer het 1/5-tarief van een netabonnement "Buzzy Pazz".

Voor de occasionele gebruiker wordt het tarief van de lijnkaart of dagpas kind gehanteerd.

Er wordt met 2 tariefzones gewerkt, n.l. één tarief geldig voor verplaatsingen van maximaal 2 zones en één tarief voor verplaatsingen van 3 zones en meer.

In de tarieven wordt een onderscheid gemaakt tussen de prijs van de aankoop van de lijnkaart op de bus en de prijs van de aankoop in voorverkoop. Voor het berekenen van de tarieven van toepassing op de leerlingen die gebruik maken van het leerlingenvervoer zal enkel gebruik gemaakt worden van de tarieven die gebruikt worden in de voorverkoop. (Tarieven lijnkaarten, bijlage 2).

Als voor de leerling het tarief dagpas kind voordeliger uitvalt dan het tarief lijnkaart, zal dit laatste tarief worden toegepast. Dit tarief bedraagt voor het leerlingenvervoer vanaf 1 september 2006 1,50 euro / dag.

Het is de scholen toegelaten om het tarief Buzzy Pazz, geldig voor het hele schooljaar, te laten betalen in trimestriële bijdragen. Deze trimesteriële bijdrage bedraagt 4/10, 3/10 en 3/10 van de kostprijs van de “Buzzy Pazz”. Voor kinderen die geen volledig schooljaar gebruik maken van het collectief leerlingenvervoer gelden de tarieven Buzzy Pazz afgeleverd voor 1 of 3 maanden (bijlage 1 (tarief Buzzy - 25 jarigen) ).

Op “Buzzy Pazz” toepasselijke reducties: (alleen van toepassing voor leerlingen die in het gewoon onderwijs de dichtstbijzijnde school bezoeken)

Als er binnen hetzelfde gezin meerdere kinderen zijn die het tarief Buzzy Pazz betalen voor dezelfde aanvangsdatum en dezelfde geldigheidsperiode worden volgende kortingen toegestaan:

Houders van een WIGW-kaart die voor het hele schooljaar betalen, betalen slechts 25,00 euro op voorlegging van een WIGW-kaart.

Kinderen van 6 tot en met 11 jaar kunnen op basis van een geldige verminderingskaart “Groot Gezin” genieten van gratis vervoer. Dit voordeel vervalt ten laatste op de dag vóór hun twaalfde verjaardag. Dit voordeel wordt toegepast mits voor leerlingen in het gewoon onderwijs een verminderingskaart op naam van de betrokken leerling kan worden voorgelegd. Deze Lijnpas wordt in het gebruik gelijkgesteld met de prijs van een Buzzy Pazz.

De bestuurder moet zich volledig gedragen naar het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer (K.B. van 15-9-1976 houdende reglement op de politie van personenvervoer).

Een belangrijk veiligheidsbeginsel is dat de schoolpoort vrij moet blijven. Gelieve de ouders en de schoolbuschauffeurs te verzoeken de kinderen derhalve op enige afstand van de schoolpoort te laten uitstappen. Dit laatste gebeurt op dezelfde stoep als die waarlangs zich de ingang van de school bevindt. Is dit om welke reden dan ook niet mogelijk, dan steken de kinderen over op het zebrapad voor en bij de ingang.

De halteplaats van de schoolbus mag zich niet vlak voor de schoolingang bevinden.

In geval van gemeenschappelijk leerlingenvervoer voor meerdere scholen, die op loopafstand van elkaar liggen, zullen de betrokken inrichtingshoofden overleg plegen om te onderzoeken wat de veiligste oplossing is:

- ofwel de kinderen in rang begeleiden naar een veilige opstapplaats, b.v. op een parking of een plein, waar alle schoolbussen naast elkaar in volgorde van hun nummer wachten op de kinderen van de betrokken scholen.

Ook de haltes onderweg dienen zo gekozen te worden dat de kinderen veilig kunnen op- en afstappen, rekening houdend met de volgende richtlijnen:

Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van de halte van de openbare autobusdienst, dit evenwel zonder de voertuigen van deze geregelde vervoerdienst te hinderen.

Haltes mogen niet ingericht worden op plaatsen waar, ten opzichte van de gevolgde verkeersrichting, een witte ononderbroken streep op het wegdek is aangebracht, tenzij de voertuigen die dezelfde richting als de autobus volgen, links kunnen voorbijrijden zonder die witte streep te overschrijden. Dit geldt tevens voor plaatsen waar wegmarkeringen in een voorselectie (richtingspijlen) m.b.t. te volgen richtingen voorzien.

Op de plaatsen waar twee wegen elkaar kruisen of waar een zijweg op de door de autobus gevolgde weg rechts uitmondt, dienen de haltes in de beide verkeersrichtingen voorbij het kruispunt gevestigd, op 20m van de rand van de rijbaan van de zijweg. Dit principe geldt ook voor de met verkeerslichten uitgeruste kruispunten.

Indien de autobus een hoofdweg verlaat om een minder belangrijke weg in te slaan of omgekeerd en nabij de betrokken kruisweg een halte wordt voorzien, dient deze gevestigd op de minst belangrijke baan, op 20m van de rand van de hoofdweg.

In de nabijheid van een brug of een helling moet de halte ten opzichte van de gevolgde verkeersrichting op een redelijke afstand voorbij de brug of de helling worden gevestigd.

Haltes mogen niet voorzien worden in de bochten uitgezonderd in deze met een grote straal en met goede zichtbaarheid en onder voorbehoud van het principe sub 2.

Haltes mogen niet voorzien worden onder bruggen of in tunnels, en op minder dan 20m voor die plaatsen waar verkeersborden zijn aangebracht.

Waar fietspaden naast de rijweg zijn gelegen, moet bijzondere aandacht worden besteed aan het niet hinderen van de fietspadgebruikers. Bij voorkeur moet worden vermeden op dergelijke plaatsen een halte in te richten.

In het algemeen moet rekening worden gehouden met alle signalisatie die werd aangebracht krachtens de bepalingen van het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer (wegcode) en met de aanwijzingen en bevelen van de bevoegde personen en gelet op duidelijk waarneembare gevaarstoestanden.

Zowel de eventuele begeleider als de chauffeur moeten zeer oplettend zijn bij het in- en uitstappen van de leerlingen. Het is aan te raden een schoolbusreglement op te stellen, zowel voor de leerlingen als voor de begeleider, waarin na overleg met de ouders wordt bepaald waar de verantwoordelijkheid van de school, de begeleider en de ouders begint en eindigt. De ouders moeten duidelijk geïnformeerd worden waar en wanneer de schoolbus stopt in hun buurt.

Het schoolbusreglement omvat best zoveel mogelijk aspecten met betrekking tot verkeer, veiligheid en busbegeleiding en vormt een onderdeel van het algemeen schoolreglement.

Het roken in een schoolbus is verboden. Het komt de inrichtende machten en hun aangestelden toe gepast gevolg te geven aan dergelijke klachten.

Zij kunnen efficiënt optreden krachtens het K.B. 15-9-1976 houdende reglement op de politie van personenvervoer per tram, pre-metro, metro, autobus en autocar, art. 32, 3° en art. 35, 10°. Ingevolge dit K.B. is het verboden te roken in het voertuig, zelfs terwijl het zich aan de halte bevindt of parkeert, tenzij in een speciale rokersafdeling of wanneer het verbod door de minister van Verkeerswezen werd opgeheven voor diensten van bijzondere aard.

29 mei 1959 - Wet tot wijziging van sommige bepalingen van de onderwijswetgeving.

Op basis van de grondwet, heeft iedere ouder het recht om vrij een school te kiezen voor zijn kinderen. In de regelgeving is evenwel ook sprake van “vrije-keuzeschool”. Hiermee wordt bedoeld dat de overheid het recht op schoolkeuze binnen een redelijke afstand in een aantal gevallen garandeert. Dit kan op twee manieren:

Leerlingen die binnen een redelijk afstand geen “vrije-keuzeschool” vinden, kunnen onder bepaalde voorwaarden rekenen op een tussenkomst van de overheid in hun vervoerskosten. Deze leerlingen noemt men rechthebbende leerlingen.

De vrije keuze wordt in het gewoon basisonderwijs geregeld door artikel 25, artikel 97 en artikel 99 van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997.

Elke officiële gesubsidieerde school voor gewoon onderwijs kan de vrije keuze verzekeren indien zij begeleid wordt door een officieel CLB en indien de oudervereniging van de school aansluit bij het ondersteuningscentrum van ouderverenigingen van het officieel onderwijs.

Een vrije school is gebaseerd op een godsdienst of levensbeschouwing en is terzake erkend door de bevoegde instantie van de betrokken eredienst of levensbeschouwing.

De redelijke afstand binnen het gewoon basisonderwijs bedraagt 4 kilometer. Leerlingen die binnen deze afstand geen officiële school of geen vrije school vinden, zijn rechthebbende leerlingen.

Het Gemeenschapsonderwijs organiseert voor de rechthebbende leerlingen zelf gratis leerlingenvervoer en garandeert op die wijze de vrije keuze (zie punt 3.2).

Op basis van artikel 25 van het decreet basisonderwijs komt de overheid ook tussen in de vervoerskosten van rechthebbende leerlingen naar vrije scholen (zie punt 3.3).

In de zones binnen het zonaal leerlingenvervoer organiseert De Lijn gratis vervoer voor de rechthebbende leerlingen (zie punt 4).

De vrije keuze wordt in het gewoon secundair onderwijs geregeld door artikel 4 van de wet van 29 mei 1959 tot wijziging van sommige bepalingen van de onderwijswetgeving

Het Gemeenschapsonderwijs kan voor de rechthebbende leerlingen leerlingenvervoer organiseren en op die wijze de vrije keuze garanderen (zie punt 3.2).

In het gesubsidieerd onderwijs is er enkel een tussenkomst in de vervoerskosten (hetzij individueel, hetzij door de organisatie van collectief vervoer) binnen de zones van het zonaal vervoer.

In het secundair onderwijs betaalt de rechthebbende leerling -ongeacht het gebruikte openbaar vervoermiddel of het gebruik van het collectief leerlingenvervoer- een remgeld, dat sinds 1 juli 2001 gelijk is aan het tarief van een schoolabonnement “Buzzy Pazz”.

7 februari 1974 - Koninklijk besluit betreffende de wijze waarop de reisonkosten van leerlingen uit het buitengewoon onderwijs ten laste genomen worden door de Staat.

Ouders hebben de vrije keuze tussen een school/vestigingsplaats voor buitengewoon onderwijs uit één van de volgende groepen:

- het gesubsidieerd vrij onderwijs naargelang van de onderscheidene godsdiensten;

- het gesubsidieerd vrij niet-confessioneel onderwijs (dus niet gebaseerd op een erkende godsdienst).

Binnen het buitengewoon onderwijs bestaat er geen “redelijke afstand”. Alle leerlingen die de dichtstbijzijnde school van hun keuze (zie groepen) bezoeken, zijn rechthebbende leerlingen. Het vervoer is voor rechthebbende leerlingen gratis.

- het vervoer van een verblijfplaats, tehuis, pleeggezin of vaste opstapplaats naar de dichtstbijzijnde school/vestigingsplaats;

- het vervoer van een verblijfplaats of vaste opstapplaats naar het tehuis, instituut/internaat of pleeggezin.

Leerlingen die omwille van co-ouderschap recht hebben op leerlingenvervoer naar de ene ouder, krijgen ook recht op leerlingenvervoer naar de andere ouder. Bij collectief vervoer geldt als voorwaarde dat deze tweede opstapplaats bediend moet worden.

Leerlingen geplaatst door de Jeugdrechter of de Bijzondere Jeugdbijstand hebben recht op kosteloos vervoer.

De overheid komt tussen in de reiskosten van leerlingen in het buitengewoon onderwijs van hun woon-, verblijfplaats of vaste opstapplaats naar de dichtstbijzijnde vrije-keuzeschool of vestigingsplaats. Hierbij wordt rekening gehouden met een voor de leerling geschikt onderwijs, d.w.z.:

Vanaf het schooljaar 2006 - 2007 behouden de leerlingen de status van rechthebbendheid:

- wanneer deze leerlingen een afwijking hebben verkregen omwille van een geldige reden, en dit voor het niveau basisonderwijs of het niveau secundair onderwijs, op voorwaarde dat de leerling ondertussen niet verhuist of van school verandert.

- voor de studies die zij hebben aangevat op het niveau van het secundair onderwijs;

- indien door het financieren of subsidiëren van een nieuwe school, opleiding of type de criteria van meest dichtbij gelegen school niet meer zouden beantwoorden aan de realiteit;

- indien in een school binnen een opleidingsvorm een bepaalde opleiding volledig verhuist naar een andere vestigingsplaats;

- indien in een school een type volledig verhuist naar een andere vestigingsplaats;

- indien een leerling tijdens de loopbaan van type of opleiding of opleidingsniveau verandert, op voorwaarde dat de leerling ondertussen niet verhuist of van school verandert;

Rechthebbende leerlingen die ingevolge een verhuis niet meer de dichtstbijzijnde school bezoeken, krijgen een afwijking voor het lopende schooljaar. Dit geldt ook voor de niet- rechthebbende leerlingen die op de afstreeplijst staan.

Leerlingen zonder recht op vervoer, die een broer/zus hebben die van het collectief leerlingenvervoer gebruik maakt, kunnen mee onder volgende 3 voorwaarden:

· Mits deze leerling naar dezelfde of nabijgelegen campus gaat (eenzelfde afstapplaats) als zijn broer of zus en gebruik maakt van eenzelfde opstapplaats als broer of zus om zich naar school te begeven

Dit gebruik is beperkt tot het einde van het onderwijsniveau van deze leerlingen.

- effectieve broers en zussen (hebben 2 gemeenschappelijke ouders) al dan niet wonend op hetzelfde adres;

- halfbroers en halfzussen (hebben één gemeenschappelijke ouder) al dan niet wonend op hetzelfde adres;

- kinderen die onder hetzelfde dak wonen maar geen gemeenschappelijke ouder(s) hebben.

b) Specifieke bepalingen m.b.t. het Bu.S.O., opleidingsvorm 3 en opleidingsvorm 4.

Vanaf het 4de leerjaar van opleidingsvorm 3 / opleidingsvorm 4 moeten de leerlingen zich zelfstandig naar de school of het internaat begeven. De verplaatsing gebeurt met een eigen vervoermiddel of met het openbaar vervoer. Van deze regel wordt afgeweken indien het leerlingen betreft met:

- of indien de bezochte school en/of internaat meer dan 2 km van de dichtstbijgelegen stopplaats van het openbaar vervoer is verwijderd.

In volgende gevallen zal de commissie leerlingenvervoer buitengewoon onderwijs toelating geven om gebruik te maken van het collectief leerlingenvervoer voor leerlingen uit Bu.S.O., opleidingsvorm 3 en opleidingsvorm 4:

- de afstand woonplaats-opstapplaats openbaar vervoer meer dan 500 meter bedraagt;

- de verplaatsingstijd van de woonplaats naar de school en vice versa meer bedraagt dan een uur;

- de wachttijd op de school of op de opstapplaats meer bedraagt dan een half uur;

- er onvoldoende garanties zijn van de capaciteit van het voertuig om alle leerlingen die zich aan de opstapplaats bevinden mee te vervoeren;

- er elementen van psycho-sociale aard aanwezig zijn waardoor het gebruik van het openbaar vervoer een negatieve invloed zou hebben op de leerling. Dit wordt bepaald door de klassenraad, bijgestaan door het begeleidend CLB;

- het gebruik van het openbaar vervoer wordt verboden op basis van een medisch attest;

c) Specifieke bepalingen m.b.t. leerlingen in het geïntegreerd onderwijs (GON-leerlingen).

Leerlingen met een handicap die ingeschreven zijn in het gewoon onderwijs vallen binnen de toepassingssfeer van de reglementering leerlingenvervoer voor het gewoon onderwijs.

Indien ouders kiezen voor een semi- internaat wordt de leerling rechthebbend wanneer hij de dichtstbijzijnde school met semi- internaat bezoekt.

Indien ouders kiezen voor een internaat wordt de leerling rechthebbend wanneer hij de dichtstbijzijnde school met internaat bezoekt.

Vanaf het schooljaar 2007 - 2008 is een Commissie Leerlingenvervoer Buitengewoon Onderwijs opgericht.

Deze commissie bestaat uit de verschillende actoren betrokken bij het leerlingenvervoer buitengewoon onderwijs. Deze commissie heeft onder meer taken bij de concrete toepassing van de regelgeving, zoals aanvragen tot afwijkingen voor OV3 en OV4 type 3;

De commissie komt 5 maal per jaar samen, en ook indien de noodzaak zich voordoet.

Leerlingen die verblijven buiten België kunnen aanspraak maken op collectief leerlingenvervoer wanneer deze leerlingen voldoen aan de onderstaande voorwaarden:

o Hun ouders zijn onderdanen van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte die op basis van een arbeidsovereenkomst gedurende een periode van twee jaar en uiterlijk op 31 december van het school- of academiejaar in kwestie minstens twaalf maanden minstens 32 uur per maand in België werken of hebben gewerkt en die zich kunnen beroepen op artikel 12 van Verordening (EEG) 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Unie, en/ of hun ouders zijn onderdanen van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte die gedurende een periode van twee jaar en uiterlijk op 31 december van het school- of academiejaar in kwestie in België andere werkzaamheden dan werkzaamheden in loondienst verrichten of hebben verricht op basis van een inschrijving in de Kruispuntbank voor Ondernemingen of in het handelsregister;

Deze leerlingen betalen niet voor deelname aan het collectief leerlingenvervoer. Zij bezoeken de dichtstbijzijnde school.

Leerlingen die verblijven buiten Vlaanderen kunnen geen aanspraak maken op individueel vervoer.

Leerlingen die verblijven in Wallonië kunnen aanspraak maken op het collectief leerlingenvervoer wanneer deze leerlingen voldoen aan de onderstaande voorwaarden: de 'vaste' opstapplaats

Deze leerlingen betalen niet voor deelname aan het collectief leerlingenvervoer. Zij bezoeken de dichtstbijzijnde school.

Leerlingen die verblijven in Wallonië kunnen geen aanspraak maken op individueel vervoer.

Het recht op inschrijving in een school voor buitengewoon onderwijs zegt op zich niets over het recht op leerlingenvervoer. Het recht op leerlingenvervoer naar een bepaalde school is niet automatisch gelinkt aan een inschrijving op deze school.

Ouders die kiezen voor inclusie kunnen in een aantal gevallen aanspraak maken op een tussenkomst in de verplaatsingskosten bij het woon-schoolvervoer vanuit het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap - VAPH (MB van 23 mei 1969). Hiervoor wendt men zich tot de provinciale afdeling.

3.2. Leerlingenvervoer in het Gemeenschapsonderwijs (gewoon onderwijs, buiten de zones)

29 mei 1959 - Wet tot wijziging van sommige bepalingen van de onderwijswetgeving.

23 februari 1960 - Koninklijk besluit houdende tussenkomst van de Staat in de vervoerskosten der leerlingen, die zijn inrichtingen voor bewaarschoolonderwijs, voor lager, lager secundair en hoger secundair onderwijs bezoeken.

Op basis van artikel 4 van de schoolpactwetgeving en artikel 25 van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 organiseert het Gemeenschapsonderwijs zelf leerlingenvervoer (gewoon onderwijs, buiten de zones).

Rechthebbende leerlingen uit het basisonderwijs worden gratis vervoerd, deze uit het secundair onderwijs betalen een remgeld ten bedrage van het tarief van een “Buzzy Pazz”.

Het Gemeenschapsonderwijs kan een deel of het geheel van het remgeld, opgelegd aan de rechthebbende leerlingen, ten laste nemen voor zover hiervoor sociale redenen aanwezig zijn.

Voor de specifieke richtlijnen m.b.t. het door het Gemeenschapsonderwijs georganiseerde leerlingenvervoer, wordt verwezen naar de omzendbrieven van het Gemeenschapsonderwijs zelf.

3.3. Leerlingenvervoer in het gesubsidieerd basisonderwijs (gewoon onderwijs, buiten de zones)

29 mei 1959 - Wet tot wijziging van sommige bepalingen van de onderwijswetgeving.

De vrije keuze wordt in het gewoon basisonderwijs geregeld door artikel 25, artikel 97 en artikel 99 van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997.

Voor de scholen buiten het zonaal leerlingenvervoer geldt volgende regeling: leerlingen van het gewoon basisonderwijs die binnen de 4 km van hun woonplaats geen officieel gesubsidieerde of vrij gesubsidieerde school vinden die de vrije keuze verzekert, hebben recht op een tussenkomst in de vervoerskosten. De ouders van een vrije keuzeleerling ontvangen een tussenkomst in de kosten van het vervoer van hun kind tot aan de dichtstbijzijnde vrije keuzeschool, ook al bezoekt dit kind een verder gelegen vrije keuzeschool (infra 4.5.b individueel vervoer).

3.4. Weerslag van de Belgische grondwet en de taalwetgeving op de reglementering leerlingenvervoer

Artikel 127 van de Belgische grondwet bepaalt dat de Vlaamse en de Franse gemeenschap, ieder wat hem betreft, bij decreet, het onderwijs regelt (evenwel met uitsluiting van de bepaling van het begin en het einde van de leerplicht; de minimale voorwaarden voor het uitreiken van de diploma's; de pensioenregeling; §1).

Artikel 127, §2 stelt dat deze decreten kracht van wet hebben respectievelijk in het Nederlandse taalgebied en het Franse taalgebied, alsook in de instellingen gevestigd in het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad die, wegens hun activiteiten moeten worden beschouwd uitsluitend te behoren tot de ene of de andere gemeenschap.

Dit betekent dat er geen tussenkomst mogelijk is voor leerlingen die wonen of verblijven in het buitenland of in het Waals Gewest en die een school bezoeken in het Vlaams Gewest of in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Alle leerlingen die wettelijk zijn ingeschreven in het door de Vlaamse Gemeenschap gefinancierd of gesubsidieerd onderwijs in het Vlaams Gewest en van wie de woonplaats gelegen is in het Vlaams Gewest of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen rechthebbend zijn voor een tussenkomst in het leerlingenvervoer. Door deze bepaling komen ook de leerlingen die in de taalgrensgemeenten en de faciliteitengemeenten in het Vlaams Gewest wonen en daar een door de Vlaamse Gemeenschap gesubsidieerde Franstalige basisschool bezoeken in aanmerking. Alle leerlingen die wettelijk zijn ingeschreven in het door de Vlaamse Gemeenschap gefinancierd of gesubsidieerd onderwijs in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en die in het Vlaams Gewest of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wonen kunnen rechthebbend zijn voor een tussenkomst in de vervoersonkosten van het leerlingenvervoer.

Beherende school: school belast met het administratief beheer en de praktische opvolging van één of meerdere ophaaldiensten leerlingenvervoer.

Zone voor gemeenschappelijk leerlingenvervoer: recruteringsgebied voor een of meerdere ophaaldiensten leerlingenvervoer.

15 juli 1983 - Wet houdende oprichting van de Nationale Dienst voor Leerlingenvervoer.

Alle scholen van het buitengewoon onderwijs vallen onder de toepassing van deze wet. Ook een beperkt aantal ritten voor leerlingen van het gewoon onderwijs ressorteert onder deze wet, al dan niet geïntegreerd in het vervoer van de leerlingen van het buitengewoon onderwijs.

Een overzicht van de gemeenten opgenomen in het zonaal leerlingenvervoer voor wat betreft het gewoon onderwijs vindt u als bijlage 4 .

In het zonaal leerlingenvervoer kan in de regel niemand anders dan De Lijn leerlingenvervoer organiseren, tenzij in het:

M.a.w. De Lijn organiseert geen busvervoer voor ritten in het gewoon basisonderwijs met minder dan 5 rechthebbende leerlingen. Deze toestand is irreversibel. De Lijn organiseert evenmin busvervoer in het gewoon secundair onderwijs.

Het coördinatiepunt leerlingenvervoer is een eenduidig contact- en informatiepunt m.b.t. het zonaal leerlingenvervoer, in het bijzonder voor het leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs.

Onder collectief vervoer wordt verstaan: vervoer van leerlingen in een voertuig met meer dan zes plaatsen, met uitzondering van de plaats van de bestuurder.

Voor het collectief ververvoer wordt de vaste opstapplaats in aanmerking genomen voor het bepalen van de afstand tot de school/vestigingsplaats of het internaat.

Een aanvraag voor collectief vervoer sluit in principe een aanvraag voor individueel vervoer uit.

Voor de berekening van de afstand woonplaats/school in het collectief vervoer geldt de 'vaste' opstapplaats van de leerling. Deze opstapplaats kan losstaan van het verblijfadres van de leerling, het domicilie- adres of de woonplaats van deze leerling.

De Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn is sedert 1 september 2001 verantwoordelijk voor de organisatie van het collectief vervoer, namelijk het vastleggen van de reisroutes; het vaststellen van de behoeften; het in eigen beheer of via uitbesteding uitvoeren van de busdiensten.

Kwaliteitseisen ten aanzien van het vervoer worden bepaald bij bestek, opgesteld door de V.V.M. De Lijn.

In enkele gemeenten kunnen leerlingen uit het gewoon onderwijs gebruik maken van het collectief vervoer (zie bijlage 4).

Niet-rechthebbende leerlingen in het gewoon onderwijs kunnen enkel gebruik maken van het zonaal leerlingenvervoer als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

- als er voldoende plaats is op de bus en er geen omwegen moeten worden gereden.

Deze niet rechthebbende leerlingen zijn de zogenaamde 'faciliteitsleerlingen', met name de leerlingen die binnen een straal van 4 km van de dichtstbijzijnde school van het net van de vrije keuze wonen (basisonderwijs) en op resp 12 km (eerste drie jaren) en 20 km (laatste drie jaren) in het secundair onderwijs.

Het recht op leerlingenvervoer wordt bepaald vooraleer de leerling op de bus stapt.

De aanvragen voor recht op collectief leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs gebeuren via een webapplicatie. link

Deze applicatie is beveiligd met eID. In eerste instantie kan enkel de schooldirectie in het systeem. De schooldirectie kan op haar beurt andere personeelsleden machtigen in het systeem.

De school ontvangt een e-mail met een gemotiveerde reden van weigering. Deze feedback kan de school vinden in de mail (pdf als bijlage) of in de detaillijst van aanvragen in de webapplicatie zelf.

De school ontvangt een e-mail met een officiële goedkeuring. - Heeft de goedkeuring betrekking op individueel vervoer dan is deze e-mail het document waarmee een abonnement kan worden bekomen.

Heeft de goedkeuring betrekking op collectief vervoer dan is deze email het document dat aan de provinciale entiteit van De Lijn wordt bezorgd.

· De applicatie laat toe gemotiveerde afwijkingen aan te vragen. De volgende afwijkingen zijn mogelijk:

De applicatie laat toe de afwijking te omschrijven of de vereiste bijlage toe te voegen (inscannen indien niet digitaal).

· Het coördinatiepunt geeft een gemotiveerd akkoord. De leerling heeft recht op leerlingenvervoer.

· Het coördinatiepunt geeft geen akkoord. De leerling heeft geen recht op leerlingenvervoer. De leerling kan geen gebruik maken van het leerlingenvervoer

Complexe situaties met vraag om afwijking legt het coördinatiepunt voor aan de minister van Onderwijs en Vorming, ter goedkeuring.

De aanvragen waarvan het adres niet gekend is door het systeem (niet-crabconforme adressen) worden behandeld door het coördinatiepunt. Dit gebeurt allemaal via de webapplicatie.

Voor informatie m.b.t. de applicatie die het recht op leerlingenvervoer bepaalt voor leerlingen in het buitengewoon onderwijs:

Leerlingen die gedurende minstens 1 jaar aan het collectief vervoer deelnemen en overstappen naar het openbaar vervoer krijgen automatisch een abonnement (De Lijn, NMBS, MIVB). De scholen attenderen het coördinatiepunt wanneer dit het geval is.

e) effectieve deelname aan het collectief leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs

Wil de leerling ook effectief gebruik maken van zijn toegekend recht op leerlingenvervoer, dan bezorgt de beherende school aan De Lijn de goedgekeurde aanvraag voor deelname aan het collectief vervoer.

De Lijn contacteert de beherende school, per kerende (binnen de 2 schooldagen) mét vermelding van de instapdatum onder volgende voorwaarden:

Bij onvoldoende capaciteit of afwezigheid van vervoer is de toegang afhankelijk van een aantal factoren: de beschikbare budgetten, de duurtijd voor het inleggen van een nieuwe rit,...

f) Uitdoofbeleid van niet- rechthebbende leerlingen in het buitengewoon onderwijs

Niet-rechthebbende leerlingen die tot en met 26.05.08 gebruik hebben gemaakt van het collectief leerlingenvervoer komen in het uitdoofbeleid terecht. Deze leerlingen kunnen gebruik maken van het collectief leerlingenvervoer tot op het einde van hun onderwijsniveau (basis onderwijs of secundair onderwijs) onder voorwaarde dat de leerling niet verhuist van school of van opstapplaats.

Deze leerlingen staan op een afstreeplijst. Deze lijst heeft een uitdovend karakter. Deze lijst wordt door De Lijn opgemaakt in samenwerking met de scholen buitengewoon onderwijs.

De vervoerder stuurt ten laatste tegen de 6e van de maand volgend op de vervoermaand de factuur naar de provinciale entiteiten van De Lijn, dienst leerlingenvervoer (bijlage 14, Adres entiteiten De Lijn);

De beherende school stuurt voor de 15e van de maand volgend op de vervoermaand het originele rittenblad (ondertekend door de directie voor akkoord) en de originele aanwezigheidslijst op naar de provinciale entiteiten van De Lijn, dienst leerlingenvervoer.

Per maand en per rit wordt een genummerd en gepersonaliseerd rittenblad door De Lijn bezorgd aan de vervoerders.

De kilometerafstand en het tijdstip wordt steeds genoteerd bij de werkelijk eerst opstappende leerling en de laatst afstappende leerling bij elke rit (= beladen traject).

Het achteraf invullen van kilometerafstanden is niet toegelaten en kan nooit leiden tot inbetalingstelling.

Wanneer de vervoerder niet werd verwittigd van de afwezigheid van de normaal eerst opstappende leerling, wordt de kilometerstand toch bij deze opstapplaats genoteerd. De beherende school moet er dan ook over waken dat de afwezigheden, die het beladen traject wijzigen, onmiddellijk aan de vervoerder worden gemeld.

De aanwezigheidslijst moet vooraf worden opgemaakt door de school, dit in volgorde van het opstappen van de leerlingen.

De leerlingen die gedurende de hele maand niet werden vervoerd, worden geschrapt op de betrokken aanwezigheidslijst.

De busbegeleiding of, bij afwezigheid van deze, de chauffeur noteert 's morgens bij iedere halte de opstappende en eventueel afwezige leerlingen.

's Avonds, alsook de woensdagmiddag, worden bij het vertrek aan de school de opstappende en eventueel afwezige leerlingen genoteerd.

Alle leerlingen die minstens 1 maal gedurende het trimester meegereden hebben, moeten op deze lijst worden vermeld, in volgorde van opstappen tijdens de ochtendrit. De directie van de school kruist aan of leerlingen al dan niet rechthebbend zijn.

Leerlingen die 's morgens op een bus (bus A) zitten en 's avonds op een andere bus (bus B), moeten op de beide leerlingenlijsten worden vermeld. Het tarief wordt volledig aangerekend op de morgenrit. In de kolom opmerkingen wordt vermeld "'s avonds op bus B". Op de rit van 's avonds wordt de kolom 'RH' of 'NRH' aangekruist en in de kolom 'opmerkingen' komt dan "'s morgens op bus A" en eventueel "WE" in geval van weekendvervoer van internen.

Alle directies van de scholen die leerlingen op een bepaalde rit hebben zitten, sturen trimestrieel twee volledig ingevulde en ondertekende leerlingenlijsten op naar de beherende school.

De beherende school controleert de lijsten op hun juistheid, vergelijkt ze met de aanwezigheidslijst en voegt er het voorblad aan toe.

De beherende scholen ontvangen per trimester een kostennota van De Lijn. Deze 'debetnota' vermeldt het te storten bedrag, naast een detail met de namen en de bedragen van de betrokken leerlingen. De school vereffent dit bedrag binnen de 30 dagen na datum van ontvangst van deze nota (wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand) op de ontvangstenrekening van de provinciale entiteit van De Lijn waaronder de school ressorteert.

De uiterste data waarop de administratieve dossiers in het bezit van de dienst leerlingenvervoer van de provinciale entiteiten van De Lijn moeten toekomen zijn:

- de wijze van verplaatsingen van leerlingen uit het buitengewoon onderwijs in voertuigen met minder dan zeven plaatsen, de zitplaats van de chauffeur niet inbegrepen;

- de wijze van individuele verplaatsingen van leerlingen uit het buitengewoon onderwijs met een openbaar vervoermiddel;

- de wijze van individuele verplaatsingen van rechthebbende leerlingen uit het gesubsidieerd basisonderwijs.

Voor het individueel vervoer wordt de woonplaats of de verblijfplaats in aanmerking genomen voor het bepalen van de afstand tot de school/vestigingsplaats of het internaat.

Een aanvraag voor individueel vervoer sluit in principe een aanvraag voor collectief vervoer uit.

Voor het individueel vervoer geldt de verblijfplaats van de leerling als basis voor het berekenen van het recht op leerlingenvervoer.

Meer informatie vindt u in 3.3 leerlingenvervoer in het gesubsidieerd basisonderwijs (gewoon onderwijs, buiten de zones)

c) bepalen van het recht op individueel vervoer in het buitengewoon onderwijs

De aanvragen voor recht op individueel leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs gebeuren via een webapplicatie. link