Studieaanbod voltijds secundair onderwijs

1. Inleiding

Deze omzendbrief bevat een overzicht van alle structuuronderdelen (behoudens eerste leerjaar A en B + het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers) die door een school voor voltijds secundair onderwijs kunnen worden georganiseerd.

De hiernavolgende richtlijnen moeten samen worden gelezen met de onderrichtingen van omzendbrief SO 61 rond de problematiek van programmatie, overheveling en afbouw van structuuronderdelen.

De scholengemeenschappen en de scholen die niet tot een scholengemeenschap behoren worden expliciet gevraagd om, aan de hand van het geheel van deze instrumenten, een rationeel en doorzichtig onderwijsaanbod te creëren en daardoor een effectievere en efficiëntere aanwending van de middelen te bereiken waar dit onderwijsorganisatorisch mogelijk is.

Structuuronderdelen van de tweede en derde graad worden gerangschikt op basis van het criterium "studiegebied". Het derde leerjaar van de derde graad B.S.O., niet georganiseerd als een specialisatiejaar (= naamloos leerjaar) wordt in geen enkel studiegebied gecatalogeerd. Een studiegebied is een groep van structuuronderdelen op basis van een inhoudelijke verwantschap en, in het T.S.O. en B.S.O., eveneens op basis van een behoefte aan eenzelfde onderwijsinfrastructuur en een uitweg naar een zelfde beroepssector. Structuuronderdelen van de derde graad KSO of TSO, aangeduid als Se-n-Se (= secundair na secundair) worden daarenboven gerangschikt op basis van het criterium "duurtijd" (= één, twee of drie aansluitende semesters). Vooralsnog hebben alle vermelde Se-n-Se een duurtijd van twee semesters.

2. Basisopties

In de bijlage 1 gaat de lijst van de organiseerbare basisopties.

3. Beroepenvelden

In de bijlage 2 gaat de lijst van de organiseerbare beroepenvelden.

De leerling kiest hetzij voor één beroepenveld van minimum 14 wekelijkse uren, hetzij voor een combinatie van twee beroepenvelden van elk minimum 7 wekelijkse uren.

4. Structuuronderdelen van de tweede en derde graad en van het hoger beroepsonderwijs

In de bijlagen 3 tot en met 32 gaat, per afzonderlijk studiegebied, de lijst van de organiseerbare structuuronderdelen van de tweede en derde graad. In het studiegebied Personenzorg is ook het enige structuuronderdeel opgenomen dat behoort tot het hoger beroepsonderwijs (= hoger onderwijs !) én voorbehouden is voor voltijds secundaire scholen, nl. verpleegkunde.

5. Voorbehouden basisopties, beroepenvelden en andere structuuronderdelen

5.1. Basisopties, beroepenvelden en andere structuuronderdelen waarvan de inrichting het voorwerp uitmaakt van een onderwijsconvenant, zijn voorbehouden voor scholen die onder de toepassing van dat convenant vallen.

5.2. Zijn voorbehouden voor de scholen van de Krijgsmacht en worden in geen enkel studiegebied ondergebracht, de volgende structuuronderdelen van de derde graad TSO (eerste en tweede leerjaar) :

- Elektronica militaire wapensystemen

- Militaire bewapeningstechnieken

- Militaire en sociale wetenschappen

6. Nieuwe structuuronderdelen

De Vlaamse Regering kan nieuwe structuuronderdelen vastleggen. Ze kan hiertoe zelf het initiatief nemen of voorstellen in overweging nemen die door onderwijsverstrekkers of derden permanent kunnen worden ingediend. Het al dan niet opportuun zijn om een nieuw structuuronderdeel aan het studieaanbod toe te voegen, wordt bekeken vanuit de Vlaam se onderwijscontext en niet vanuit de lokale schoolcontext. De schoolcontext is immers pas een relevante factor indien het om programmaties van structuuronderdelen gaat. Indien echter het voorstel van een nieuw structuuronderdeel uitgaat van een schoolbest uur, dan kandat schoolbestuur tezelfdertijd in het dossier een aanvraag tot programmatie in één of meer van zijn (aan te duiden) scholen opnemen. Door een en ander aan elkaar te koppelen, kan het onderwijsveld vlugger inspelen op nieuwe opleidingsbehoeften .

De regelgeving maakt, procedureel , een onderscheid tussen:

a) nieuwe structuuronderdelen die niet onder het begrip "onderwijskwalificatie" vallen, m.n. de structuuronderdelen die zich situeren op het niveau van de eerste graad en de tweede graad ASO, T SO en KSO;

b) nieuwe structuuronderdelen die het statuut van "onderwijskwalificatie" dragen, m.n. de structuuronderdelen die zich situeren op het niveau tweede graad BSO en de derde graad ASO, TSO, KSO en BSO, uitgezonderd Se-n-Se;

c) nieuwe structuuronde rdelen die het statuut van "onderwijskwalificatie" dragen, m.n. de structuuronderdelen Se-n-Se die zich situeren op het niveau derde leerjaar van de derde graad TSO en KSO.

De indienings- en adviesprocedure m.b.t. een initiatief tot een nieuw structuuronde rdeel dat uitgaat van een schoolbestuur of een derde organisatie, wordt hierna beschreven. Wat de tweede graad BSO en de derde graad ASO, TSO, KSO en BSO betreft, moet deze procedure worden gezien als een procedure tot erkenning van een onderwijskwalificati e (al dan niet gebaseerd op een of meer beroepskwalificaties).

Bij lezing van de hiernavolgende bepalingen, moet worden verstaan onder:

a) "onderwijskwalificatie" : een afgerond en ingeschaald geheel van competenties die noodzakelijk zijn om maatschappel ijk te functioneren en te participeren, waarmee verdere studies in het secundair of in het hoger onderwijs kunnen worden aangevat of waarmee beroepsactiviteiten kunnen worden uitgeoefend.

Concreet:

- onderwijskwalificatie niveau 2: structuuronderdeel twe ede graad BSO, bekrachtigd met een getuigschrift van de tweede graad secundair onderwijs;

- onderwijskwalificatie niveau 3: structuuronderdeel derde graad BSO, bekrachtigd met een studiegetuigschrift van de derde graad secundair onderwijs;

- onderwijskwa lificatie niveau 4:structuuronderdeel derde graad ASO, TSO, KSO of BSO, bekrachtigd met een diploma van secundair onderwijs of een certificaat van Se-n-Se (m.a.w. de derde graad, uitgezonderd het tweede leerjaar derde graad BSO);

b) "beroepskwalificatie" :een afgerond en ingeschaald geheel van competenties waarmee een beroep kan worden uitgeoefend;

c) "competentie" : de bekwaamheid om kennis, vaardigheden en attitudes in het handelen geïntegreerd aan te wenden voor maatschappelijke activiteiten.

6.1. Nieuw structuuronderdeel op het niveau van de eerste graad of tweede graad ASO, TSO of KSO

a) Het voorstel wordt per aangetekend schrijven gestuurd naar:

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming

Hendri k Consciencegebouw

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

b) Naast de identificatiegegevens van de indiener, bevat het voorstel:

1° de benaming van het structuuronderdeel, de graad, de onderwijsvorm (indien tweede graad) en het studiegebied (indien twee de graad);

2° de maatschappelijke, economische of culturele behoefte;

de invulling: de invulling van het structuuronderdeel wordt bepaald vanuit een of meer actuele referentiekaders, waaronder studieprofielen en federale of Vlaamse regelgeving;

de o nderwijskundige en opvoedkundige context: de aansluiting bij de doelgroep, het bieden van een duidelijke finaliteit, namelijk de arbeidsmarktgerichtheid en/of de doorstroomgerichtheid, de mate waarin leermotivatie gestimuleerd wordt;

een inschatting van de instroom;

een inschatting van de uitstroom;

de noodzakelijke materiële en financiële middelen en expertise;

de noodzakelijke samenwerking, als die vereist is;

de beschrijving van de plaats in de opleidingenstructuur en in voorkomend geval de vereiste voorkennis;

10° de beschrijving van het onderscheidend karakter ten opzichte van al bestaande structuuronderdelen;

11° het structuuronderdeel of de structuuronderdelen die in voorkomend geval vervangen worden.

c) Het vo orstel wordt behandeld

- enerzijds door een commissie ad hoc, bestaande uit afgevaardigden van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming en experten, intern of extern aan de onderwijssector, die de indiener zal horen en die conclusies formuleert, en

- anderzijds door de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) die een advies uitbrengt.

Op basis van de conclusies en het advies neemt de Vlaamse Regering een beslissing. Indien het voorstel uiterlijk 31 januari wordt ingediend, dan beslist de Vlaamse Regering uiterli jk 30 juni daaropvolgend, zoniet is het voorstel van rechtswege goedgekeurd.

6.2. Nieuw structuuronderdeel op het niveau van de tweede graad BSO of de derde graad ASO, TSO, KSO of BSO, uitgezonderd Se-n-Se

a) Een vraag tot het opmaken van een voorstel van ond erwijskwalificatie wordt per aangetekend schrijven gestuurd naar:

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming

Hendrik Consciencegebouw

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

b) De vraag bevat afdoende informatie die moet toelaten dat het Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming hetzij gemotiveerd beslist tot het niet opmaken van een voorstel van onderwijskwalificatie, hetzij een voorstel van onderwijskwalificatie opmaakt dat het volge nde bevat:

1° de titel en het niveau;

2° de aanvrager(s) en de actoren die bij de opmaak betrokken zijn;

3° de eindtermen en/of de specifieke eindtermen en/of al de competenties van de erkende beroepskwalificatie(s) waaruit de onderwijskwalificatie is samengesteld;

4° de benaming en het niveau van de erkende beroepskwalificatie(s) die in voorkomend geval deel uitmaken van de kwalificatie (aandacht: beroepskwalificatie(s) vervat in een onderwijskwalificatie zijn in principe van hetzelfde niveau of mits motivatie één niveau lager of één niveau hoger dan de onderwijskwalificatie zelf; eenzelfde beroepskwalificatie kan vervat zitten in verschillende onderwijskwalificaties);

5° de maatschappelijke, economische of culturele behoefte;

6° de onderwijskundig e en opvoedkundige context : de aansluiting bij de doelgroep, het bieden van een duidelijke finaliteit zijnde de arbeidsmarktgerichtheid en/of de doorstroomgerichtheid, de mate waarin leermotivatie gestimuleerd wordt;

7° een inschatting van de instroom;

8° een inschatting van de uitstroom;

9° de noodzakelijke materiële en financiële middelen en expertise;

10° de noodzakelijke samenwerking, als die vereist is;

11° de beschrijving van de plaats in de opleidingenstructuur en in voorkomend geval de vereiste voorkennis;

12° de onderwijsvorm(en), het onderwijsniveau of de onderwijsniveaus en het studiegebied of de studiegebieden, waarin de onderwijskwalificatie zal kunnen worden aangeboden;

13° de beschrijving van het ond erscheidend karakter van de onderwijskwalificatie tegenover en de samenhang met andere voorstellen van onderwijskwalificaties en met erkende beroeps- en onderwijskwalificaties;

14° welke onderwijskwalificatie of kwalificaties in voorkomend geval vervange n worden.

c) Bij het opmaken van een voorstel worden de indiener en de vertegenwoordigers van de schoolbesturen geraadpleegd. De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) brengt een advies uit over de beslissing tot het niet opmaken van een voorstel van onderwijskwali ficatie of over het opgemaakte voorstel van onderwijskwalificatie, naargelang van het geval. De Vlaamse Regering neemt een beslissing over de al dan niet erkenning van het voorstel van onderwijskwalificatie.

6.3. Nieuw structuuronderdeel Se-n-Se op het niveau van de derde graad TSO en KSO

a) Een vraag tot het opmaken van een voorstel van onderwijskwalificatie wordt per aangetekend schrijven gestuurd naar:

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming

Hendrik Co nsciencegebouw

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

b) De vraag bevat afdoende informatie die moet toelaten dat het Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming een voorstel van onderwijskwalificatie opmaakt dat het volgende bevat:

1° de competen ties van één of meer erkende beroepskwalificaties;

2° het kwalificatieniveau;

3° de maatschappelijke, economische of culturele behoefte;

de onderwijskundige en opvoedkundige context : aansluitend bij de doelgroep, bij het profiel van onderwijsvorm en graad, stimuleren van de leermotivatie;

5° de verwachte instroom en uitstroom;

6° de beschikbare materiële en financiële middelen en experti se;

7° de mogelijkheid tot samenwerking met andere instellingen of met arbeidsmarkt/bedrijfsleven, indien vereist;

8° de continuïteit in de (studie)loopbaan : inpassing in het bestaande studieaanbod, aansluiting op vervolgopleidingen en/of tewerkstelling smogelijkheden;

9° de samenhang met andere voorstellen van onderwijskwalificaties en met erkende beroeps- en onderwijskwalificaties;

10° een advies over de wenselijkheid van een opleiding die leidt tot die onderwijskwalificatie en het studiegebied waartoe ze behoort.

c) De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) brengt een advies uit over het voorstel van onderwijskwalificatie. De Vlaamse Regering neemt vervolgens een beslissing over de al dan niet erkenning van het voorstel van onderwijs kwalificatie.

6.4. Programmatie nieuw structuuronderdeel

Aan een dossier "nieuw structuuronderdeel" kan het schoolbestuur eventueel de programmatieaanvraag of -melding van dit structuuronderdeel koppelen. De onderrichtingen van de omzendbrief SO 61 met betrekking tot de programmatie van structuuronderdelen zijn dan van toepassing, op één uitzondering : het dossier wordt ingediend uiterlijk 30 september.

7. Bijlagen

Bijlage 1 - BASISOPTIES

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=308 (doc. nr. 308)

Bijlage 2 - BEROEPENVELDEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=309 (doc. nr. 309)

Bijlage 3 - STUDIEGEBIED ALGEMEEN SECUNDAIR ONDERWIJS

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=310 (doc. nr. 310)

Bijlage 4 - STUDIEGEBIED SPORT

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=311 (doc. nr. 311)

Bijlage 5 - STUDIEGEBIED AUTO

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=312 (doc. nr. 312)

Bijlage 6 - STUDIEGEBIED BOUW

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=322 (doc. nr. 322)

Bijlage 7 - STUDIEGEBIED CHEMIE

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=313 (doc. nr. 313)

Bijlage 8 - STUDIEGEBIED DECORATIEVE TECHNIEKEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=305 (doc. nr. 305)

Bijlage 9 - STUDIEGEBIED FOTOGRAFIE

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=314 (doc. nr. 314)

Bijlage 10 - STUDIEGEBIED GLASTECHNIEKEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=315 (doc. nr. 315)

Bijlage 11 - STUDIEGEBIED GRAFISCHE COMMUNICATIE EN MEDIA

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=316 (doc. nr. 316)

Bijlage 12 - STUDIEGEBIED HANDEL

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=317 (doc. nr. 317)

Bijlage 13 - STUDIEGEBIED HOUT

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=318 (doc. nr. 318)

Bijlage 14 - STUDIEGEBIED JUWELEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=319 (doc. nr. 319)

Bijlage 15 - STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3439 (doc. nr. 3439)

Bijlage 16 - STUDIEGEBIED LAND- EN TUINBOUW

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3440 (doc. nr. 3440)

Bijlage 17 - STUDIEGEBIED LICHAAMSVERZORGING

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3441 (doc. nr. 3441)

Bijlage 18 - STUDIEGEBIED MAATSCHAPPELIJKE VEILIGHEID

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=4054 (doc. nr. 4054)

Bijlage 19 - STUDIEGEBIED MARITIEME OPLEIDINGEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3442 (doc. nr. 3442)

Bijlage 20 - STUDIEGEBIED MECHANICA-ELEKTRICITEIT

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3443 (doc. nr. 3443)

Bijlage 21 - STUDIEGEBIED MODE

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3444 (doc. nr. 3444)

Bijlage 22 - STUDIEGEBIED MUZIEKINSTRUMENTENBOUW

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3445 (doc. nr. 3445)

Bijlage 23 - STUDIEGEBIED OPTIEK

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3446 (doc. nr. 3446)

Bijlage 24 - STUDIEGEBIED ORTHOPEDISCHE TECHNIEKEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3447 (doc. nr. 3447)

Bijlage 25 - STUDIEGEBIED PERSONENZORG

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3448 (doc. nr. 3448)

Bijlage 26 - STUDIEGEBIED TANDTECHNIEKEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3449 (doc. nr. 3449)

Bijlage 27 - STUDIEGEBIED TEXTIEL

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3450 (doc. nr. 3450)

Bijlage 28 - STUDIEGEBIED TOERISME

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3451 (doc. nr. 3451)

Bijlage 29 - STUDIEGEBIED VOEDING

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3452 (doc. nr. 3452)

Bijlage 30 - STUDIEGEBIED BALLET

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3453 (doc. nr. 3453)

Bijlage 31 - STUDIEGEBIED BEELDENDE KUNSTEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3454 (doc. nr. 3454)

Bijlage 32 - STUDIEGEBIED PODIUMKUNSTEN

http://ond.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?nr=3455 (doc. nr. 3455)