Samenwerking tussen CLB's en zorgboeren

  • referentie
    CLB/2008/01
  • publicatiedatum
    12/06/2008
  • datum laatste wijziging
    19/11/2014
  • wettelijke basis
    Besluit van de Vlaamse Regering van 20/12/2013 tot toekenning van subsidies aan land- of tuinbouwers voor de diversificatie naar zorgboerderijactiviteiten
  • wettelijke basis
    Emilie Le Roi
  • contactpersoon
    , 02/553.96.10

1. Inleiding

Op 20 december 2013 keurde de Vlaamse Regering het besluit tot toekenning van subsidies aan land- of tuinbouwers voor de diversificatie naar zorgboerderijactiviteiten goed. Erkende land- en tuinbouwers kunnen een subsidie ontvangen, in ruil voor het opnemen van zorgvragers. Het besluit maakt het mogelijk dat de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB's) voor jongeren met leerplichtproblemen samenwerken met zorgboeren. Eén van de uitgangspunten daarbij is dat wanneer jongeren de kans krijgen om (onder toezicht en begeleiding van een land- of tuinbouwer) werk op te nemen dat zij als nuttig en dienstbaar ervaren, zij zichzelf zullen terugvinden en opnieuw perspectieven zullen ontdekken om iets van hun schoolcarrière te maken.

Opdat de land- of tuinbouwer een subsidie zou verkrijgen moet er een overeenkomst met de voorziening, in het geval van leerlingen uit onderwijs, CLB's, worden afgesloten. Deze overeenkomst wordt de zorgboerderijovereenkomst genoemd. Bij het toeleiden naar de zorgboer houden de CLB's rekening met onderstaande bepalingen.

2. Bepalingen

2.1. In aanmerking komende leerlingen

Een leerling komt voor een verblijf bij de zorgboer in aanmerking voor zover hij ten minste het eerste leerjaar eerste graad van het secundair onderwijs heeft aangevat en de begeleiding kadert in de remediëring van problematische afwezigheden. Ook leerlingen die tijdelijk op school zijn uitgesloten komen in aanmerking.

Leerlingen die in het kader van hun opleiding stage willen lopen, komen niet in aanmerking voor zorgboerderij-overeenkomsten. Voor dergelijke leerlingen wordt door de school een stageovereenkomst uitgewerkt, volgens de richtlijnen omschreven in de omzendbrieven SO/2002/09- Leerlingenstages in het voltijds secundair onderwijs van 16/09/2002 met referentie en SO/2002/11 (BuSO) - Leerlingenstages en sociaal-maatschappelijke training in het buitengewoon secundair onderwijs (16/09/2002).

2.2. Afsluiten zorgboerderijovereenkomst

Het Departement Landbouw en Visserij werkte een procedure uit om zorgboerderijovereenkomsten via een e-loket op te maken en te registreren (zie http://lv.vlaanderen.be/nlapps/docs/default.asp?id=1263 ). De engagementen van het CLB, de zorgboer en de leerling worden daarin opgenomen. Alleen een land- of tuinbouwer kan de zorgboerderijovereenkomst op het e-loket opstarten. Nadien kan de overeenkomst verder worden aangevuld door het CLB. Tenslotte moeten zowel de land- of tuinbouwer als het CLB de overeenkomst via het e-loket indienen.

Voor leerlingen uit onderwijs kan enkel het CLB de overeenkomst afsluiten. Dit betekent niet dat de school geen betrokken partij is. Het CLB maakt immers met de school afspraken over de remediëring van de afwezigheden en bekijkt samen met de school wat er na het verblijf bij de zorgboer zal gebeuren.

Het gebeurt dat een leerling door meerdere voorzieningen wordt begeleid.

Wanneer een andere voorziening het initiatief tot het afsluiten van een zorgboerderijovereenkomst neemt, is het CLB niet verplicht om de zorgboerderijovereenkomst mee te tekenen.

Als de leerling minderjarig is, tekent zijn of haar vertegenwoordiger, zoals de ouders of wettelijke vertegenwoordiger. Om de minderjarige persoonlijk er bij betrokken te houden, tekent hij of zij best mee.

2.3. Registratie op school tijdens het verblijf bij de zorgboer

Volgens de richtlijnen in de omzendbrieven op afwezigheden staat de school in voor het bijhouden van de registratie van de afwezigheden op school. Voor een verblijf bij de zorgboer wordt in de school de code O genoteerd.

De omzendbrieven waarvan hier sprake zijn de volgende:

° SO/2005/04 - Afwezigheden en in- en uitschrijvingen in het voltijds gewoon secundair onderwijs en het deeltijds secundair onderwijs (08/07/2005),

° SO/2002/05/buso - Afwezigheden en in- en uitschrijvingen in het buitengewoon secundair onderwijs. (15/08/2002),

° SO 70- Aanwezigheid van leerlingen: aanwezigheidsregister, stamboekregister, individuele steekkaart en registratiefiche van de leerling (03/07/2000), 

° BUSO 04 - Aanwezigheid van leerlingen: stamboekregister, individuele steekkaart, aanwezigheidsregister, en registratiefiche van de leerling. Maatregelen vanaf het schooljaar 2001-2002 voor het buitengewoon secundair onderwijs (01/09/2001).

Ook indien een leerling gedurende het verblijf bij de zorgboer ziek wordt, blijft de code ongewijzigd.

De zorgboer zelf houdt immers een registratie van aanwezigheden van de leerling bij.Aan- en afwezigheden bij de zorgboer worden genoteerd op een daartoe voorzien registratieformulier (dit krijgt u binnen de 14 dagen toegestuurd nadat u de overeenkomst binnenstuurde). Het overzicht wordt door de zorgboer aan het Departement Landbouw en Visserij bezorgd. Met de zorgboer wordt wel afgesproken dat ziektes onmiddellijk aan de begeleider worden gemeld.

Het gebeurt dat aan het CLB wordt gevraagd om een zorgboerderijovereenkomst mee te ondertekenen voor leerlingen die in een instelling Bijzondere Jeugdbijstand zijn opgenomen (zie ook punt 2). Op die manier krijgt het CLB de gelegenheid het verloop van de begeleiding bij de zorgboer te volgen. Deze leerlingen zijn, volgens de hierboven vermelde omzendbrieven op afwezigheden, op school geregistreerd onder de code R. Ook in die gevallen verandert het verblijf bij de zorgboer niets aan de op school geregistreerde code. De overeenkomst met de zorgboer wordt immers afgesloten op vraag van de instelling Bijzondere Jeugdbijstand.

2.4. Het handelingsplan

Een handelingsplan maakt deel uit van de zorgboerderijovereenkomst. In het handelingsplan worden de opdrachten en aandachtspunten voor de jongere, het CLB en de zorgboer in onderling overleg vastgelegd en beschreven.

De behoefte van de jongere staat daarbij centraal: afhankelijk van zijn/haar interesses en mogelijkheden worden de opdrachten op de zorgboerderij beschreven. In de meeste gevallen zullen de werkzaamheden bij de zorgboer lichte arbeidsactiviteiten zijn waarmee geen werkdruk en kwaliteitseis is gemoeid.

2.5. Verzekeringen

De zorgboer moet zich verzekeren voor de opvang van zorgvragers. Het CLB verifieert of de verzekering van de zorgboer voor de opvang van de zorgvrager in orde is.

Bovendien is het de contractuele verantwoordelijkheid van het CLB om te controleren of de polis van de school voldoende dekking biedt voor de risico's verbonden aan het verblijf van de leerling op de zorgboerderij.

Het CLB vraagt bij de school onderstaande punten na:

· de burgerlijke aansprakelijkheid

Deze verzekering dekt de aansprakelijkheid die de instelling kan oplopen voor schade die aan derden wordt veroorzaakt in het kader van het verblijf bij de zorgboer.

· de lichamelijke ongevallen

Deze verzekering dekt de kosten verbonden aan opgelopen lichamelijke letsels.

· de weg van en naar de boer

De van toepassing zijnde schoolpolis wordt vermeld op de zorgboerderijovereenkomst.

Indien de schoolpolis niet van toepassing kan zijn, vraagt het CLB aan de ouders van de leerling om een familiale verzekering af te sluiten, die de vermelde risico's dekt.

2.6. De verblijfsduur

Het besluit over de zorgboerderijen geeft jongeren vanaf de 1ste graad van het secundair onderwijs de kans om voor een overeengekomen periode bij een zorgboer te verblijven.

Het is niet de bedoeling dat jongeren door het verblijf bij de zorgboer hun kans op een kwalificatie verliezen. Om een re-integratie in onderwijs te bewerkstellingen en de kans op kwalificatie van de leerling niet te verliezen, is het belangrijk om de verblijfsduur bij de zorgboer te beperken. Overeenkomsten van onbepaalde duur zijn voor leerlingen die door CLB's worden doorverwezen, uitgesloten.

2.7. De frequentie van opvolgingscontacten en evaluaties

Het coachen en ondersteunen van de zorgboer bij zijn opdracht gebeurt aan de hand van evaluatiebesprekingen. Deze besprekingen gebeuren ter plaatse of telefonisch. In het model van de zorgboerderijovereenkomst wordt opgelegd om één evaluatiebespreking per kwartaal te houden.

Vanuit kwaliteitsvol handelen wordt onderstaande aangeraden:

- tijdens de opstartfase altijd op het einde van de eerste week te evalueren

- voor een verblijf van enkele weken minimum één maal per maand te evalueren

- altijd te evalueren bij het afronden van een verblijf bij de zorgboer, ook wanneer een overeenkomst vroegtijdig wordt stopgezet.

- om bij een crisismoment zo snel mogelijk ter plaatste langs te gaan.

2.8. Vakantieperiodes van de scholen en overnachtingen

De vakantieperiodes van de scholen worden gerespecteerd. Indien een jongere toch een overeenkomst in de vakantie wenst, wordt er nagegaan of een andere organisatie de begeleiding tijdens de vakantieperiode kan opnemen.

Het is uitgesloten dat een leerling, die door het CLB naar een zorgboer wordt verwezen, bij de zorgboer overnacht.

2.9. Verloning en vergoeding van de leerlingen

De leerlingen krijgen voor het verblijf op de zorgboerderij geen loon of vergoeding.

2.10. Onkosten

Indien een zorgboer kosten maakt, zoals voor eten, drank en de verplaatsing van en naar het land-of tuinbouwbedrijf, en hij hiervoor een compensatie wenst, ziet het CLB er op toe dat hierover duidelijke afspraken zijn tussen de boer, de jongere en zijn ouders of wettelijke vertegenwoordiger.

3. Afstemmen van de hulpvraag op het aanbod van de zorgboeren

De volgende instantie kan de CLB's ondersteunen in het vinden van een zorgboer:

Het steunpunt Groene Zorg:

Steunpunt Groene Zorg

Remylaan 4 b

3018 Wijgmaal

Tel : 016/24 49 22

Website: www.groenezorg.be

Het Steunpunt Groene Zorg brengt voorzieningen en zorgvragers in contact met een geschikte zorgboer. Het organiseert kennismakingsgesprekken en biedt ondersteuning en begeleiding bij het maken van de zorgboerderijovereenkomst. Tevens verzorgt het Steunpunt Groene Zorg regelmatig provinciale trefdagen voor geïnteresseerden.