Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie ijsbereider

  • goedkeuringsdatum
    03 mei 2013
  • publicatiedatum
    B.S.12/07/2013
  • datum laatste wijziging
    12/07/2013

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 30 april 2009 betreffende de kwalificatiestructuur, artikel 12, vervangen bij het decreet van 1 juli 2011;

Gelet op het erkenningsadvies van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming, gegeven op 25 maart 2013;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 19 april 2013;

Op voorstel van de Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel en de Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport;

Na beraadslaging,

Besluit :

Artikel 1.

De beroepskwalificatie van ijsbereider, ingeschaald op niveau 4 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in bijlage 1, die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.

Art. 2.

De Vlaamse minister, bevoegd voor het Onderwijs, en de Vlaamse minister bevoegd voor het Tewerkstellingsbeleid zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.

BIJLAGE

Beschrijving beroepskwalificatie van ijsbereider (m/v) (BK0022) als vermeld in artikel 1

1. GLOBAAL

a. Titel

Ijsbereider (m/v)

b. Definitie

Bereidt ijsproducten teneinde deze te verwerken, verpakken, verkopen en/of serveren.

c. Niveau

4

d. Jaartal

2013

2. COMPETENTIES

2.1 Opsomming competenties

BASISACTIVITEITEN

Bereidt geturbineerd en niet-geturbineerd ijs, beslagen, decoraties,... (Id 17437/14944) :

- Zet het benodigde materiaal/materieel klaar

- Controleert de versheid en de kwaliteit van producten en grondstoffen

- Weegt grondstoffen af

- Bepaalt de temperatuur en de hoeveelheid van de samen te voegen grondstoffen

- Berekent de kwantiteit

- Zet meeteenheden om

- Maakt de compositie en/of het beslag, decoraties aan de hand van een recept

- Turbineert en/of koelt een compositie tot ijs, maakt beslag manueel of machinaal

- Past verschillende meng- en/of klopmethodes toe

- Bereidt decoraties (ijsnougat, amandelwerk, suikerwerk, chocolade,...)

- Voegt met behulp van smaakpurees/ natuurlijke aroma's smaak en kleur toe aan de producten

- Neemt stalen van rauwe melk

- Respecteert de regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

Verwerkt ijs, beslagen, decoraties en degen zonder gist (Id 14944/16721/18890) :

- Bepaalt de benodigde hoeveelheid per stuk/ per gewicht/per volume

- Past spuit-, snij-, rol- of uitsteektechnieken toe

- Plaatst het ijs en/of beslag op platen of in vormen/potten

- Kan verschillende types ijsturbines gebruiken

- Koelt het halffabricaat [1] af of vriest het in

- Bereidt halffabricaten, vullingen, crèmes, mousses, bavarois, boterroom, garneringen, purees, fruitmixen, degen zonder gist,...

- Voegt met behulp van fruitpurees/natuurlijke aroma's smaak en kleur toe aan de producten

- Ontvormt, decoreert, modelleert en snijdt producten volgens vooropgestelde recepten en kwaliteitseisen

- Respecteert de regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

- Past, indien nodig, recepten/bereidingswijze aan voor het voorkomen van bereidingsfouten

- Werkt met verschillende types ijsturbines, pasteurisators, homogenisators, refractometer, bauméweger

Bakt degen zonder gist, beslagen en decoraties (Id 23708) :

- Stelt de oven in (tijd, temperatuur,...) en bakt de producten af

- Controleert het bakproces en het uitzicht van de producten visueel

- Ontvormt de producten en plaatst ze op roosters in rekken

- Maakt halffabricaten en werkt ze verder af tot een eindproduct

- Werkt decoraties af - Respecteert de regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

Werkt ijsproducten af (Id 6530) :

- Ontvormt de ijsproducten

- Past snijtechnieken toe

- Glaceert, garneert, maskeert [2], modelleert, overgiet volgens de verschillende afwerkingstechnieken

- Houdt zich aan de recepten en kwaliteitseisen

- Stelt ijsproducten samen en decoreert

- Respecteert de regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

Bewaart en verpakt ijsproducten (co 00034) :

- Verpakt producten met de hand of met een verpakkingsmachine

- Stemt de verpakking af op het product

- Houdt de bewaartemperatuur op peil

- Respecteert de regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

Houdt de werkomgeving netjes en hygiënisch (Id 16246) :

- Gebruikt schoonmaakmaterieel en -middelen

- Ruimt de werkplek en het materieel systematisch op

- Reinigt en desinfecteert het materieel volgens de richtlijnen

- Controleert de staat van het materieel

- Draagt werkkledij volgens de hygiënische richtlijnen

- Wast en ontsmet de handen volgens de hygiënische richtlijnen

- Sorteert afval volgens de richtlijnen

Plant de productie (Id 18086) :

- Schat de vraag van de klanten in

- Stelt een assortiment samen volgens de verwachte verkoop en het seizoen

- Stelt recepten samen

- Bereidt de productie voor

- Plant het dagelijkse werk rekening houdend met externe factoren

- Stelt een werkschema op

Stalt ijsproducten in te etalage of op de toonbank uit, verwerkt en maakt verkoopsklaar (Id 18788) :

- Past afwerkings- en garneringstechnieken toe om de producten verkoopsklaar te maken

- Zorgt voor een evenwichtige schikking van producten in de verkoopruimte rekening houdend met het FEFO (First Expired, First Out) en FIFO (First In, First Out)-principe

- Brengt etiketten met de wettelijk verplichte informatie aan

- Verwijdert producten die niet meer aan de (houdbaarheids)norm voldoen

- Past bij het presenteren in de toonbank de richtlijnen met betrekking tot hygiëne en voedselveiligheid toe

Informeert klanten over de producten en verkoopt (Id 25698) :

- Stelt vragen om de wensen van de klanten te achterhalen

- Informeert klanten over de samenstelling, bereidingswijze en bewaringswijze van de producten

- Wijst de klant op speciale acties en producten om de verkoop te stimuleren

- Rekent de verkoopprijs af met de klant

Volgt de voorraad op en doet bestellingen (Id 18152) :

- Gebruikt software voor voorraadbeheer

- Registreert voorraadgegevens

- Registreert gegevens over het verbruik van producten

- Schat de vraag van de klanten in

- Stelt een assortiment samen volgens verwachte verkoop en het seizoen

- Berekent het rendement van de grondstoffen en producten

- Berekent de hoeveelheid producten voor de bestellingen

- Koopt grondstoffen, halffabricaten, materieel

- Vult een bestelbon in

- Contacteert leveranciers

- Koopt verpakkingen aan

Ontvangt goederen en producten en controleert de levering (Id 18111) :

- Voert ontvangstcontrole uit op hoeveelheid en kwaliteit

- Controleert de temperatuur, het gewicht, de versheid van de goederen en producten

- Controleert of de goederen en producten voldoen aan de hygiënische voorschriften en voorschriften voor voedselveiligheid

- Registreert afwijkingen

- Houdt rekening met condities waaraan moet worden voldaan om goederen op te slaan

- Slaat de goederen op in de koel-, diepvries-, opslagruimte,.... volgens het FIFO- en FEFO-principe

- Controleert de temperatuur in de opslagruimte en kan deze registreren

- Meldt fouten volgens procedure

Volgt de financiële en administratieve gegevens op (Id 18026) :

- Verzamelt de benodigde gegevens van grond- en hulpstoffen

- Gaat op een rendementsbewuste manier om met de grondstoffen in relatie tot de kostprijs van het (eind)product

- Onderneemt acties om de efficiëntie te verbeteren en de kosten te beheersen

Volgt vaktechnieken, hygiëne en voedselveiligheid op (Id 19841) :

- Volgt ontwikkelingen in het vakgebied op

- Geeft zelf het goede voorbeeld

- Informeert medewerkers over voedselveiligheid en hygiëne

- Stuurt medewerkers bij indien nodig

2.2 Beschrijving competenties/activiteiten adhv de descriptorelementen

2.2.1 Kennis :

- Basiskennis van financieel en administratief beheer

- Kennis van de regelgeving inzake autocontrole

- Kennis van de wetgeving met betrekking tot verplichte aanduidingen van goederen, etiketteringen van voorverpakte voedingsmiddelen, maten en gewichten

- Kennis van kenmerken van grondstoffen en ingrediënten

- Kennis van allergenen [3]

- Kennis van bewaartechnieken van grondstoffen, hulpstoffen, halffabricaten, afgewerkte producten en niet-verkochte waren,...

- Kennis van de FIFO-methode (First In First Out) en de FEFO-methode (First Expired First Out)

- Kennis van voorraadbeheer

- Kennis van werkorganisatie

- Kennis van bereidings- en verwerkingstechnieken

- Kennis van de wettelijke reglementering i.v.m. ingrediënten die moeten worden gebruikt om roomijs, melkijs, waterijs en sorbets te bekomen

- Kennis van de verhouding tussen de verschillende basisproducten voor room-, melk-, waterijs en sorbets

- Kennis van het doel van pasteuriseren (bewaring, uitsluiten van ziekteverwekkers)

- Kennis van het belang van lucht voor het bekomen van luchtig consumptie-ijs

- Kennis van het belang van homogeniseren [4] voor de kwaliteit van het eindproduct

- Kennis van het belang van het rijpen voor de kristalisatie van vetten, proteïnen en polysacharides [5]

- Kennis van het productieproces van beslagen, composities, parfaits, ijsnogat en granités

- Kennis van het opkloppen en koelen van room voor ijsmousses en ijsparfaits

- Kennis van de juiste vries-, koel- en vormtechnieken

- Kennis van de verschillende kooktechnieken bij suikerwerk

- Kennis van het proces en het belang van het macereren [6] van gekonfijt fruit

- Kennis van het tijdstip waarop de ingrediënten worden toegevoegd en gemengd

- Kennis van het op temperatuur brengen van vormen voor ijstaarten

- Kennis van het scheppen of aandrukken van ijs in één of meerdere lagen

- Kennis hebben van het afkoelingsproces van ijs

- Kennis van de verschillende soorten chocolade, de eigenschappen en de toepassingen

- Kennis van spuit-, snij, uitrol- en uitsteektechnieken

- Kennis van de verschillende afbaktechnieken

- Kennis van verschillende types ijsturbines, homogenisators en schokvriezers

- Kennis van diverse afwerkings- en garneertechnieken : maskeren, spuiten, modelleren, garneren, glaceren [7], overgieten,...

- Kennis van het invriezen van voedingswaren

- Kennis van het systematisch handhaven van de wettelijke bewaar- en verwerkingstemperatuur

- Kennis van de invloed van temperatuur op het eindproduct

- Kennis van de impact van een verpakking op de hygiëne en het bewaren van het product

- Kennis van verkooptechnieken

- Kennis van wettelijke reglementering in verband met vervoer van voedingswaren

- Kennis van recente ontwikkelingen in het vakgebied

- Grondige kennis van hygiëneregelgeving

- Grondige kennis van de vaktechnologie

2.2.1 Vaardigheden

Cognitieve vaardigheden :

- Het bewust omgaan met grondstoffen in relatie tot de kostprijs van de producten

- Het kunnen respecteren van regelgeving van hygiëne en voedselveiligheid

- Het kunnen respecteren en controleren van de kwaliteitseisen

- Het kunnen plannen van het werk

- Het kunnen samenstellen van recepten in functie van de periode van het kalenderjaar

- Het kunnen samenstellen van beslagen en composities (geturbineerd en niet-geturbineerd) aan de hand van recepten

- Het kunnen kennen van de richtlijnen i.v.m. koelen, vriezen, harden, bewaren van consumptie-ijs

- Het kunnen bepalen van de temperatuur en de hoeveelheid samen te voegen grondstoffen

- Het kunnen controleren en opvolgen van het turbineer-, koel- en bakproces

- Het kunnen evenwichtig schikken van producten in de verkoopruimte

- Het kunnen informeren van klanten over de samenstelling, bereidingswijze en bewaarwijze van producten

- Het kunnen registreren en opvolgen van de voorraad en het verbruik van producten

- Het kunnen opvolgen van ontwikkelingen in het vakgebied

- Het kunnen werken met verschillende types ijsturbines, pasteurisators, homogenisators

- Het kunnen nemen van stalen van rauwe melk

- Het kunnen rekening houden met condities om goederen op te slaan en te bewaren

- Het kunnen sorteren van afval volgens de richtlijnen

- Het kunnen omzetten van meeteenheden

- Het kunnen afstemmen van de verpakking op het product

- Het kunnen aankopen en opvolgen van de voorraad

Probleemoplossende vaardigheden :

- Het kunnen inschatten van de vraag van de klant en het samenstellen van het assortiment volgens het seizoen/ de periode van het kalenderjaar

- Het kunnen aanpassen van recepten

- Het gepast kunnen ageren in functie van kwaliteitseisen

- Het gepast kunnen ageren bij koelproblemen tijdens bereiding en bewaring

- Het kunnen aanpassen van de bereidingswijze aan de omgevingsfactoren

- Het voorkomen van bereidingsfouten

- Het kunnen bijsturen van de planning en de productie

- Het kunnen gepast reageren bij kwaliteitsafwijkingen en technische problemen

Motorische vaardigheden :

- Het kunnen klaar zetten van het materiaal en materieel

- Het kunnen bepalen en klaar zetten van de hoeveelheid grondstoffen

- Het kunnen bereiden van composities, halffabricaten, crèmes, mousses, bavarois, parfaits, halffabricaten, vullingen, fruitpurees, boterroom en garneringen

- Het kunnen correct uitvoeren van het pasteurisatieproces

- Het kunnen gebruiken van een homogenisator

- Het kunnen gebruiken van een refractometer [8]/bauméweger [9]

- Het kunnen bereiden van verschillende soorten composities, ijs en beslagen volgens diverse technieken

- Het kunnen toepassen van de verschillende klop-, meng-, opwarm-, koel- en turbineertechnieken

- Het kunnen toepassen van spuit-, snij-, rol- of uitsteektechnieken

- Het kunnen doreren, decoreren en modeleren van de producten

- Het kunnen verwerken van chocolade (smelten, tableren [10], tempereren [11] en mouleren)

- Het kunnen in- en uitovenen van producten

- Het kunnen toepassen van diverse vorm- en ontvormtechnieken

- Het kunnen manueel of machinaal verpakken van producten

- Het kunnen toepassen van afwerkings- en garneringstechnieken om de producten verkoop- en gebruiksklaar te maken

- Het kunnen reinigen van het materieel volgens de richtlijnen

- Het kunnen opruimen van de werkplek

- Het kunnen toepassen van snijtechnieken

2.2.3 Context

Omgevingscontext :

- Het wordt uitgeoefend in banketbakkerijen, traditionele ijssalons of (semi)industriële bedrijven

- Het kan worden uitgeoefend tijdens de dag, het weekend of op feestdagen.

- Het varieert naargelang de organisatie (ambachtelijke onderneming of industriële bedrijven) en de industrialisatie- en automatiseringsgraad van het productieproces

- Het dragen van persoonlijke beschermingskledij volgens de wetgeving is verplicht

Handelingscontext :

- De beroepsbeoefenaar moet lasten hanteren en langdurig rechtstaan

- Routinematig dezelfde handelingen uitvoeren

- Kan zich aanpassen en flexibel opstellen bij wisselende omgevingsfactoren (weersomstandigheden, speciale gelegenheden, seizoenen,...) die een invloed uitoefenen op de productie

- Creativiteit in ontwikkeling van producten en opstelling van de verkoopruimte (aankleding, het etaleren van producten,...) is noodzakelijk

- Permanente aandacht voor voedselveiligheid en hygiëne

- Moet met klanten en medewerkers omgaan

- Het afstemmen van de productie op de noden en wensen van de klanten

- Moet kunnen omgaan met financiële aspecten (verkoopprijs, kassa, kostprijsberekening)

- Werkt samen met leveranciers, het afdelingshoofd en de hygiënische diensten en medewerkers

- Moet onder tijdsdruk kunnen werken

2.2.4 Autonomie :

- Is zelfstandig in het voorbereiden, plannen en uitvoeren van zijn taken

- Is gebonden aan :

- de vigerende autocontrolegids(en)

- de vigerende wetgeving met betrekking tot ijsbereider en het banketbakkerijberoep

- de vraag van het cliënteel

- de opdrachten

- de bestellingen

- de wensen en noden van de doelgroep

- de weersomstandigheden en buitentemperaturen

- Doet beroep op een medewerker voor het ondersteunen van de activiteiten

2.2.5 Verantwoordelijkheid :

- De correcte toepassing van het autocontrole-systeem

- Een vakkundige bereiding van grondstoffen tot ijssoorten/beslagen en verwerking op een hygiënische manier tot een kwaliteitsvol product

- Kwalitatief toegepaste bak- en garneertechnieken

- Kwalitatief toegepaste koel- en turbineertechnieken

- Professioneel gedecoreerde eindproducten

- Kwaliteitsvolle en prijsbewuste keuze van grondstoffen

- Klantgericht samengesteld assortiment

- Hygiënisch en volgens de regelgeving gemaakte en bewaarde producten

- Een voedselveilig en gerentabiliseerd product

- Correcte informatie aan de klant met betrekking tot de productsamenstelling

- Een verantwoorde planning van het productieproces

- Officiële instanties en klanten informeren in geval er zich problemen voordoen met voedselveiligheid

- Een uitgewerkte commerciële strategie (Pasen, Kerstmis, vaderdag, Valentijn,...)

- Een selectie van leveranciers

- Volgens richtlijnen behandelde niet-conforme producten

- Opgevolgde grondstoffenvoorraad en doorgegeven bestellingen aan leveranciers

- Opgevolgde klantenbestellingen

2.3 Vereiste attesten :

Een medisch attest (om te mogen werken in de voedingsindustrie)

Nota's

[1] Een halffabricaat is een product waarmee een ander product afgewerkt wordt.

[2] Maskeren : het bedekken of gelijkmatig bestrijken van een gebak(je) met een dun laagje crème.

[3] Allergenen : stoffen die bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, een overgevoeligheidsreactie (allergische reactie) van het afweersysteem kunnen veroorzaken.

[4] Homogeniseren : verkleinen van vetdeeltjes om tot een luchtiger en "gladder" ijs te komen.

[5] Polysachariden : een stof (koolhydraat) bestaande uit meerdere aaneengeschakelde "suikers", bv. zetmeel en glycogeen.

[6] Macereren : fruit gedurende een zekere tijd in likeur laten weken.

[7] Glaceren : voorzien van een glanzende laag.

[8] Refractometer : instrument waarmee men de brekingsindex van een vloeistof of een vaste stof bepaalt (en daarmee bijvoorbeeld het suikergehalte in water vastlegt)

[9] Bauméweger : instrument dat gebruikt wordt voor het meten van de dichtheid bij suikerstroop. De Bauméschaal is een verhouding tussen het soortelijk gewicht en de concentratie van de suikeroplossing.

[10] Tableren : chocolade smelten tot de juiste consistentie.

[11] Tempereren : de gesmolte massa op temperatuur brengen, wat de daarin vervatte cacaoboter in de meest stabiele kristalvorm brengt.