Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie fietshersteller

  • goedkeuringsdatum
    25 april 2014
  • publicatiedatum
    B.S.03/09/2014
  • datum laatste wijziging
    03/09/2014

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 30 april 2009 betreffende de kwalificatiestructuur, artikel 12, vervangen bij het decreet van 1 juli 2011;

Gelet op het erkenningsadvies van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming, gegeven op 2 april 2014;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 7 april 2014;

Op voorstel van de Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel en de Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport;

Na beraadslaging,

Besluit :

Artikel 1.

De beroepskwalificatie van fietshersteller, ingeschaald op niveau 3 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in de bijlage die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.

Art. 2.

De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister, bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid, zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.

BIJLAGE

Beschrijving van de beroepskwalificatie van fietshersteller (m/v) (BK0117) als vermeld in artikel 1.

1. GLOBAAL

a. Titel

Fietshersteller (m/v)

b. Definitie

De fietshersteller bouwt op vraag van de klant fietsen, aanverwanten en hun toebehoren op en stelt ze af volgens constructeurvoorschriften. Hij onderhoudt, herstelt en vervangt onderdelen en uitrusting van fietsen volgens de veiligheidsvoorschriften en de regelgeving teneinde deze rijklaar te maken.

c. Niveau

3

d. Jaartal

2014

2. COMPETENTIES

2.1 Opsomming competenties

• Bepaalt de aard van de werkzaamheden op basis van technische dossiers en aanwijzingen van een hiërarchisch verantwoordelijke en klanten (Id 12485-c)

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, constructeurs-voorschriften ...)

- Ontwikkelt mondelinge communicatie (voornamelijk van technische aard) met klanten om hun klachten en wensen beter te kunnen begrijpen en identificeren

- Interpreteert de klachten, wensen van de klant

- Bepaalt de juiste framemaat voor de klant

- Herkent de soorten metalen en kunststoffen van de fiets en aanverwanten

- Bepaalt de werkmethode en legt benodigde producten, gereedschap en materiaal klaar

- Plaatst bestellingen rekening houdend met kosten en levertermijnen

• Schat kosten en herstellingstermijnen in en maakt een kostenraming op voor de interventie (Id 21511-c)

- Schat de technische schade na een ongeval

- Berekent benodigde grondstoffen (wisselstukken, producten, ...) en werkuren

- Geeft klanten advies over herstellingen, materialen, accessoires, ...

• Controleert, assembleert en stelt onderdelen van fietsen af vóór levering aan de klant (Id: 32327-c)

- Pakt de fiets uit

- Controleert de staat van de onderdelen

- Raadpleegt en volgt de montagevoorschriften van de constructeur

- Gebruikt meetinstrumenten (schuifpasser, ...)

- Past metaalbewerkingstechnieken toe (schroefdraad tappen, vijlen, boren, staal zagen,...)

- Bouwt onderdelen en toebehoren op, controleert of ze goed vast zitten en goed functioneren (remmen, ophangingen, stuurinrichting, kettingwielsysteem, schakelsysteem, verlichting, elektromotor, stuur, wielen, zadel, windschermen, zijspiegels, bagagedragers, fietstassen, fietscomputers, kinderzitjes, fietskarren, koppelingen,...)

- Voert basisafstellingen aan het frame uit en past ze aan in functie van de wensen van de klant

- Zorgt dat de fiets voldoet aan de wettelijke bepalingen met betrekking tot de veiligheid van een fiets

- Reinigt de fiets, verwijdert beschermingen en trekt bouten en moeren aan

- Maakt de fiets afleveringsklaar

• Maakt de fiets en aanverwanten (rolstoel, gocart, aanhangwagentje,...) klaar in het kader van het onderhoud en de herstellingen (Id 32329-c)

- Hangt of stelt de fietsen en aanverwanten op zodat er vlot aan gewerkt kan worden

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, ...)

- Inspecteert visueel de onderdelen op onder andere: schade, slijtage, lekken enz.

- Maakt de fiets, aanverwanten en de onderdelen ervan proper (ontvetten, poetsen, schuren, ontroesten, ...)

• Voert een volledig onderhoud van een fiets en aanverwanten (rolstoel, gocart, aanhang-wagentje,...) uit (Id 32329-c)

- Houdt zich aan de constructeursvoorschriften

- Smeert bewegende onderdelen

- Demonteert onderdelen van fietsen en aanverwanten om achterliggende componenten te bereiken

- Monteert en demonteert banden en wielen met aangepast gereedschap

- Controleert banden op spanning en slijtage en brengt ze indien nodig op de voorgeschreven spanning

- Lijnt de wielen uit met behulp van een uitlijntoestel en spaakt wielen in

- Controleert of er geen speling is op de trapas, wielen en voorvork

- Controleert onderdelen van fietsen en aanverwanten (frame, kabels, pedalen, lagers, ketting, tandwielen, remmen, lichten, bedrading, dynamo's, batterijen...) en stelt deze af

- Voert een testrit uit

- Gebruikt bij het afstellen indien nodig een computer (versnellingen, batterijen van elektrische fietsen,...)

• Identificeert oorzaken van functiestoringen en bepaalt de modaliteiten voor het herstel (Id 32331)

- Luistert naar specifieke geluiden of kijkt naar roest, verkleuring, slijtage, ...

- Spoort eenvoudige storingen aan elektrische fietsen op en stelt een diagnose

- Voert eenvoudige metingen uit met een multimeter

• Voert herstellingen en vervangingen van beschadigde of defecte elementen uit (co00805)

- Houdt zich aan de constructeursvoorschriften

- Zoekt noodzakelijke onderdelen op (indien nodig met behulp van de computer)

- Past metaalbewerkingstechnieken toe (schroefdraad tappen, vijlen, boren, staal zagen,...)

- Herstelt en vervangt onderdelen (trappers, vork, zadel, stuur, wielen, tandwielen, elektrische onderdelen...)

- Richt spaakwielen

- Spaakt nieuwe wielen

- Reviseert (hydraulische) vorken en remmen

- Controleert het frame op een juiste framegeometrie

- Lijnt het frame uit

• Vult opvolgdocumenten van de interventie in en geeft de informatie door aan de betrokkenen (Id 17315)

- Vult de werkfiche in voor facturatie of verduidelijking van de uitgevoerde werkzaamheden

- Wisselt mondeling en schriftelijk informatie uit met collega's en verantwoordelijke

- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)

- Gebruikt een opvolgsysteem

• Ruimt de werkzone op, maakt ze schoon en voert een basisonderhoud van het gereedschap en de installaties uit (Id 16810)

- Legt gereedschap en grondstoffen op de juiste plaats terug

- Reinigt gereedschap vooraleer het op te bergen

- Voert het basisonderhoud van installaties uit

- Houdt de werkvloer ordelijk en proper (verwijderen van vodden, olievlekken, ...)

• Sorteert afvalstoffen (Id 18786-c)

- Sorteert afval en voert het af volgens de voorschriften

- Stockeert gevaarlijke en ontvlambare producten volgens de voorschriften

- Recupereert materialen

- Verpakt en recycleert gerecupereerde vloeistoffen

• Adviseert en informeert gebruikers over het gebruik (onderhoud, veiligheid, ...) van een fiets, aanverwanten en accessoires (Id 18912-c)

- Legt de werking van fietsen, aanverwanten en accessoires op een duidelijke manier uit

- Demonstreert de werking van fietsen, aanverwanten en accessoires

- Geeft klanten advies over fietsen, aanverwanten, accessoires en kledij

2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen

2.2.1 Kennis - Basiskennis van elektriciteit

- Basiskennis van de metalen en kunststoffen die gebruikt worden in de branche

- Basiskennis van metaalbewerkingstechnieken: schroefdraad tappen, vijlen, boren, staal zagen...

- Basiskennis van werkorganisatiemethodes

- Basiskennis van voorraadbeheer

- Basiskennis van mondelinge communicatietechnieken

- Basiskennis van kantoorsoftware

- Basiskennis van kwaliteitsnormen

- Kennis van de werking van verschillende remsystemen

- Kennis van mechanische en elektrische aandrijvingssystemen

- Kennis van verlichtingssystemen

- Kennis van versnellingssystemen

- Kennis van (de)montagetechnieken

- Kennis van borgingstechnieken

- Kennis van tolerantienormen

- Kennis van veiligheidsregels

- Kennis van onderhoudsprocedures

- Kennis van de wegcode in verband met fietsen en hun aanverwanten

- Kennis van richtwerk

- Kennis van voorschriften rond afval

- Kennis van informatiebronnen (vb. constructeurvoorschriften, werkfiches,...)

- Kennis van ergonomie

- Kennis van veiligheidsvoorschriften voor het werken met schadelijke producten

- Kennis van principes van klantvriendelijkheid

- Kennis van de componenten van een fiets, aanverwanten en accessoires

- Kennis van de werking van de componenten afzonderlijk en van de werking van het geheel

- Kennis van de eigenschappen van verschillende fietstypes

- Kennis van de producten en vloeistoffen (olies en vetten) die in de werkzaamheden aan een fiets gebruikt worden

2.2.2 Vaardigheden

Cognitieve vaardigheden

- Het kunnen berekenen van benodigde grondstoffen (wisselstukken, producten, ...) en werkuren

- Het kunnen adviseren van klanten over herstellingen, materialen, accessoires, ...

- Het op een duidelijke manier kunnen uitleggen van de werking van fietsen en accessoires

- Het kunnen adviseren van klanten over fietsen, accessoires en kledij in functie van hun wensen en budget

- Het kunnen zorgen dat de fiets voldoet aan de wettelijke bepalingen met betrekking tot de veiligheid van een fiets

- Het kunnen inschatten van de technische schade na een ongeval

- Het kunnen raadplegen van technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, constructeursdocumentatie ...)

- Het kunnen gebruiken van een computer bij het afstellen (versnellingen, batterijen van elektrische fietsen,...)

- Het kunnen ontwikkelen van communicatie (voornamelijk van technische aard) met klanten om hun klachten en wensen beter te kunnen begrijpen en identificeren (Interpreteert de klachten, wensen die de klant beschrijft )

- Het kunnen bepalen van de werkmethode en klaarleggen van benodigde producten, gereedschap en materiaal

- Het kunnen herkennen van de soorten metalen en kunststoffen van de fiets en aanverwanten

- Het kunnen plaatsen van bestellingen rekening houdend met kosten en levertermijnen

- Het kunnen raadplegen en volgen van de montagevoorschriften van de constructeur

- Het kunnen opzoeken van noodzakelijke onderdelen (indien nodig met behulp van de computer)

- Het kunnen invullen van de werkfiche voor facturatie of verduidelijking van de uitgevoerde werkzaamheden

- Het mondeling en schriftelijk kunnen informatie uitwisselen met collega's en verantwoordelijke

- Het kunnen gebruiken van kantoorsoftware (tektsverwerking, rekenblad, ...)

- Het kunnen gebruiken van een opvolgsysteem

- Het afval kunnen sorteren en afvoeren volgens de voorschriften

- Het kunnen stockeren van gevaarlijke en ontvlambare producten volgens de voorschriften

- Het kunnen recupereren van materialen

Probleemoplossende vaardigheden

- Het kunnen interpreteren van klachten en wensen van de klant

- Het kunnen bepalen van de juiste framemaat voor de klant

- Het kunnen uitvoeren van basisafstellingen aan het frame en ze aanpassen in functie van de wensen van de klant

Motorische vaardigheden

- Het kunnen monteren en demonteren van banden en wielen met aangepast gereedschap

- Het kunnen herstellen en vervangen van onderdelen (trappers, vork, zadel, stuur, wielen, tandwielen, elektrische onderdelen...)

- Het kunnen richten van spaakwielen

- Het kunnen spaken van nieuwe wielen

- Het kunnen reviseren van (hydraulische) vorken en remmen

- Het kunnen controleren van het frame op een juiste framegeometrie

- Het kunnen uitlijnen van het frame

- Het kunnen controleren van banden op spanning en slijtage en ze indien nodig op de voorgeschreven spanning brengen

- Het uitlijnen van de wielen met behulp van een uitlijntoestel en het inspaken van de wielen

- Het kunnen toepassen van metaalbewerkingstechnieken (schroefdraad tappen, vijlen, boren, staal zagen,...)

- Het kunnen opbouwen van onderdelen en toebehoren, controleren of ze goed vast zitten en goed functioneren (remmen, ophangingen, stuurinrichting, kettingwielsysteem, schakelsysteem, verlichting, elektromotor, stuur, wielen, zadel, windschermen, zijspiegels, bagagedragers, fietstassen, fietscomputers, kinderzitjes, fietskarren, koppelingen,...)

- Het kunnen uitpakken van de fiets en het controleren van de staat van de onderdelen

- Het visueel kunnen inspecteren van de onderdelen op onder andere: schade, slijtage, lekken enz. en indien nodig onderdelen herstellen of vervangen

- Het kunnen gebruiken van meetinstrumenten (schuifpasser, ...)

- Het kunnen reinigen van de fiets, verwijderen van beschermingen en aantrekken van bouten en moeren

- Het kunnen ophangen of opstellen van de fietsen en aanverwanten zodat er vlot aan gewerkt kan worden

- Het kunnen proper maken van de fiets, aanverwanten en de onderdelen ervan (ontvetten, poetsen, schuren, ontroesten, ...)

- Het kunnen smeren van bewegende onderdelen

- Het kunnen demonteren van onderdelen van fietsen en aanverwanten om achterliggende componenten te bereiken

- Het kunnen controleren of er geen speling is op de trapas, wielen en voorvork

- Het kunnen controleren van onderdelen van fietsen en aanverwanten (frame, kabels, pedalen, lagers, ketting, tandwielen, remmen, lichten, bedrading, dynamo's, batterijen...) en deze afstellen

- Het kunnen uitvoeren van een testrit

- Het kunnen reinigen van gereedschap vooraleer het op te bergen

- Het kunnen ordelijk en proper houden van de werkvloer (verwijderen van vodden, olievlekken, ...)

- Het kunnen demonstreren van de werking van fietsen en accessoires

2.2.3 Context

Omgevingscontext

- De fietshersteller werkt in de sector van de verkopers en herstellers van fietsen met twee, drie of vier wielen. Sommigen zijn ook actief bij fietsenbouwers en in verhuurbedrijven van fietsen.

- Hij komt hierbij in contact met verschillende betrokkenen (klanten, leveranciers, ...).

- Hij wisselt op constructieve en gebruiksvriendelijke wijze informatie uit met collega's, klanten en oversten.

- Het beroep varieert naargelang de organisatie (klein bedrijf, grote speciaalzaak, ...). In een grote speciaalzaak is zijn werk grotendeels gestructureerd terwijl in een klein bedrijf hij zijn activiteiten zelf kan structureren.

- De activiteit kan onderworpen zijn aan seizoensgebonden variaties. In de winter gebeuren de eerder grotere onderhoudsbeurten terwijl het in de zomer eerder beperkte onderhouden en punctuele reparaties betreft.

- Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidsschoenen, handschoenen, dragen van een broek met kniebeschermers,...) is vereist.

- De taken worden grotendeels in een afgesloten ruimte uitgevoerd. De herstellingen kunnen echter ook ter plaatse bij de klant of onderweg gebeuren.

- De uitoefening van het beroep gebeurt in een eerder stabiele omgeving.

- De graad van vertrouwdheid is eerder groot, de activiteiten zijn vrij repetitief maar de techniciteit van het beroep wordt steeds groter.

- De complexiteit van het beroep hangt samen met technologische ontwikkelingen zoals elektrische fietsen en systemen. (vb. versnellingssystemen).

- Bij de uitoefening van het beroep is tijdsdruk aanwezig afhankelijk van de situatie en het bedrijf.

Handelingscontext

- De fietshersteller dient oog te hebben voor kwaliteit en de tevredenheid van de klant door met zorg, precisie en toewijding te werken.

- Hij dient steeds nauwgezet te werken aangezien dit gevolgen kan hebben voor de veiligheid van zijn klant (vb. juist afstellen van remmen).

- Bij de uitoefening van zijn beroep dient hij aandacht te hebben voor gevaarlijke situaties: het opladen en stockeren van batterijen van elektrische fietsen, het correct gebruik van gereedschappen en machines.

- Hij moet omzichtig omgaan met grondstoffen en producten: reinigingsproducten, oliën.

- Bepaalde onderdelen van fietsen zijn kostbaar en dienen daarom voorzichtig behandeld te worden zoals: fietscomputer, batterij van elektrische fietsen, koolstofframes met een waarde tot 10000 euro,...

- Tenslotte wordt hij geacht zorgvuldig en nauwkeurig gebruiken te maken van machines, gereedschappen en materialen: bankschroef, compressor, specifiek gereedschap voor hydraulische remmen en vorken, boormachine, slijpmachine, momentsleutel,...

2.2.4 Autonomie

Is zelfstandig in :

- Het uitvoeren en structureren van de eigen werkzaamheden op basis van zijn werkopdracht

- Het inschatten van hersteltermijnen en het maken van een kostenraming voor intern gebruik

- De onderdelen van fietsen vóór levering aan de klant controleren, assembleren en afstellen

- Het uitvoeren van een volledig onderhoud van een fiets en aanverwanten

- Het identificeren van functiestoringen

- Het uitvoeren van herstellingen en vervangingen

- De gebruikers adviseren en informeren over het gebruik

Doet beroep op :

- Een leidinggevende voor het bepalen van de werkopdracht, het opmaken van de planning en het melden van problemen/storingen

- Een leidinggevende voor het mee bepalen van de hersteltermijn en de kostenraming naar de klant toe

- Een leidinggevende of medewerker verkoop voor de verdere afhandeling naar de klant toe

Is gebonden aan :

- Een ontvangen werkopdracht en tijdsplanning

- Veiligheid- en milieuvoorschriften

- Technische voorschriften

2.2.5 Verantwoordelijkheid

- Het bepalen van de aard van de werkzaamheden op basis van technische dossiers en aanwijzingen van een hiërarchisch verantwoordelijke en klanten

- Het inschatten van kosten en herstellingstermijnen en het opmaken van een kostenraming voor de interventie

- Het controleren, assembleren en afstellen van de onderdelen van fietsen vóór levering aan de klant

- Het klaarmaken van de fiets en aanverwanten in het kader van het onderhoud en de herstellingen

- Het uitvoeren van een volledig onderhoud van een fiets en aanverwanten (rolstoel, gocart, aanhangwagentje,...)

- Het identificeren van oorzaken van functiestoringen en het bepalen van de modaliteiten voor het herstel

- Het uitvoeren van herstellingen en vervangingen van beschadigde of defecte elementen

- Het invullen van opvolgdocumenten van de interventie en het doorgeven van informatie aan de betrokken dienst

- Het opruimen en schoonmaken van de werkzone en het uitvoeren van het basisonderhoud van het gereedschap en de installaties

- Het sorteren van afvalstoffen

- Het verpakken en recycleren van gerecupereerde vloeistoffen

- Het adviseren en informeren van gebruikers over het gebruik (onderhoud, veiligheid, ...) van een fiets en aanverwanten

2.3 Vereiste attesten