Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie mecanicien bromfietsen en motorfietsen

  • goedkeuringsdatum
    25 april 2014
  • publicatiedatum
    B.S.03/09/2014
  • datum laatste wijziging
    03/09/2014

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 30 april 2009 betreffende de kwalificatiestructuur, artikel 12, vervangen bij het decreet van 1 juli 2011;

Gelet op het erkenningsadvies van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming, gegeven op 2 april 2014;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 7 april 2014;

Op voorstel van de Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel en de Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport;

Na beraadslaging,

Besluit :

Artikel 1.

De beroepskwalificatie van mecanicien bromfietsen en motorfietsen, ingeschaald op niveau 4 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in de bijlage die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.

Art. 2.

De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister, bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid, zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.

BIJLAGE

Beschrijving van de beroepskwalificatie van mecanicien bromfietsen en motorfietsen (m/v) (BK0118) als vermeld in artikel 1

1. GLOBAAL

a. Titel

Mecanicien bromfietsen en motorfietsen (m/v)

b. Definitie

De mecanicien bromfietsen en motorfietsen maakt bromfietsen en motorfietsen afleveringsklaar en bouwt toebehoren in of op. Hij onderhoudt, herstelt en vervangt onderdelen en uitrusting van bromfietsen en motorfietsen volgens de veiligheidsvoorschriften en de regelgeving teneinde deze rijklaar te maken.

c. Niveau

4

d. Jaartal

2014

2. COMPETENTIES

2.1 Opsomming competenties

• Bepaalt de aard van de werkzaamheden op basis van technische dossiers en aanwijzingen van een hiërarchisch verantwoordelijke, collega's en klanten (Id 12485-c)

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, constructeursdocumentatie ...)

- Ontwikkelt mondeling communicatie (voornamelijk van technische aard) met klanten om hun klachten en wensen beter te kunnen begrijpen en identificeren

- Interpreteert de klachten, wensen van de klant

- Herkent de soorten metalen en kunststoffen van de bromfiets en motorfiets

- Bepaalt de werkmethode en legt benodigde producten, gereedschap en materiaal klaar

- Geeft intern bestellingen door rekening houdend met kosten en leveringstermijnen

• Schat kosten en herstellingstermijnen in en maakt een kostenraming op voor de interventie om aan zijn verantwoordelijke over te maken (Id 21511-c)

- Schat de technische schade na een ongeval in functie van zijn eigen werk

- Berekent benodigde grondstoffen (wisselstukken, producten, ...) en werkuren

• Controleert en assembleert de onderdelen van bromfietsen en motorfietsen vóór levering (Id 32288-c)

- Gebruikt meetinstrumenten (multimeter, CO-meter, ...)

- Pakt de bromfietsen en motorfietsen uit

- Controleert de staat van het voertuig

- Controleert de werking van alle onderdelen (motor, remmen, ophanging, stuurinrichting, schakelsysteem, verlichting...)

- Controleert vloeistofniveaus en vult ze bij indien nodig (koelvloeistof, motorolie, remvloeistof, ...)

- Stelt het voertuig af en past het aan de wensen en behoeften van de klant aan - Stelt de bandenspanning, kettingspanning, lichten...af

- Monteert onderdelen en accessoires (zoals spiegels, kofferbak, wielen, windscherm, bagagesystemen, ...)

- Poetst het voertuig met de juiste producten en materieel

- Maakt het voertuig klaar om in de showroom te plaatsen

- Maakt het voertuig afleveringsklaar

• Maakt de bromfiets en motorfiets klaar in het kader van het onderhoud (Id 7684-c)

- Verplaatst het voertuig stapvoets

- Plaatst de bromfiets en motorfiets op een stand of heftafel

- Gebruikt hulpmiddelen om het voertuig of de machine op te tillen

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, ...)

- Maakt de bromfiets en motorfiets en de onderdelen ervan proper (ontvetten, poetsen, schuren, ontroesten, ...)

- Reinigt het voertuig of de machine manueel of met reinigingstoestellen (stoomcleaner, ...)

• Controleert de bromfiets en motorfiets in kader van het onderhoud (Id 7684-c)

- Inspecteert visueel de onderdelen op onder andere: schade, slijtage, lekken enz.

- Demonteert onderdelen van het voertuig of de machine om achterliggende componenten te bereiken

- Houdt zich aan de constructeursvoorschriften

- Controleert banden op spanning en slijtage en brengt ze indien nodig op de voorgeschreven spanning

- Controleert vloeistofniveaus en vult ze bij indien nodig (koelvloeistof, motorolie, remvloeistof, ...)

- Controleert onderdelen van het elektrische systeem (batterij, bedrading, lichten, signalisatie, ...)

- Controleert onderdelen (leidingen, kabels, hendels en pedalen, lagers, vorken, ...)

- Beoordeelt de staat en de speling van het remsysteem

- Controleert en vervangt periodiek te vervangen componenten (filters,...)

- Voert een testrit uit

• Voert herstellingen en vervangingen uit in het kader van het onderhoud van een bromfiets en motorfiets (Id 7684-c)

- Demonteert onderdelen van het voertuig of de machine om achterliggende componenten te bereiken

- Houdt zich aan de constructeursvoorschriften

- Monteert en demonteert banden en wielen

- Herstelt of vervangt banden

- Herstelt en regelt onderdelen van het elektrische systeem (batterij, bedrading, lichten, signalisatie, ...)

- Vervangt sturingsunits

- Herstelt of vervangt onderdelen (leidingen, kabels, hendels en pedalen, lagers, vorken, ...)

- Herstelt of vervangt het remsysteem, de onderdelen en stelt de vrije slag af

- Voert een testrit uit

• Identificeert oorzaken van storingen aan de motor, de transmissie, de elektrische systemen, ... en bepaalt de modaliteiten voor de reparatie van de bromfiets en motorfiets (Id 12776-c)

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, onderhoudsschema, ...)

- Houdt zich aan de constructeurvoorschriften

- Luistert naar specifieke geluiden of kijkt naar roest, verkleuring, slijtage, lekkage, ...

- Interpreteert foutmeldingen op het instrumentenbord, de display en de controlelampen

- Sluit mogelijke oorzaken van een storing in een elektrische kring (kabelbreuk, slecht contact, ...) één na één uit

- Sluit geijkte test- en diagnose-apparatuur aan (emissietest, compressietest, remmentest, olietest, druktest, lekkentest, geluidsanalysator, ...) en leest de meetwaarden of het foutgeheugen uit

- Interpreteert waarnemingen en meetresultaten

• Vervangt of herstelt motoren, versnellingsbakken, koppelingen, ophangingen, starters, ... (co00806)

- Raadpleegt technische bronnen (werkplaatshandboek, werkfiches, onderhoudsschema, ...)

- Houdt zich aan de constructeursvoorschriften

- Bedient hijsmaterieel (rolbrug, takel, hijsband, ...) voor het verplaatsen van zware stukken

- Controleert en herstelt of vervangt de onderdelen van verbrandingsmotoren (cilinders, zuigers, drijfstang, krukas, vliegwiel, nokkenas, kleppen, powervalve, ...)

- Stelt verbrandingsmotoren af op basis van een emissiediagnose

- Bouwt motoren in en uit

- Controleert en herstelt of vervangt de onderdelen van het koelsysteem (radiator, expansietank, waterpomp, ventiel, thermostaat, ...)

- Ontlucht het koelsysteem

- Bouwt onderdelen van de transmissie in en stelt ze af (slipkoppeling, versnellingsbak, variomatiek, ketting, ...)

- Herstelt onderdelen van de stuurinrichting en de ophanging en stelt ze af (balhoofd en lagers, kroonplaat, voorvork- en achtervorkbenen, vering, wielophanging, ...)

- Bouwt elektrische of elektronische installaties in (alarminstallatie, GPS, communicatiemiddelen, ...)

• Bewerkt of past onderdelen aan (Id 303-c)

- Past metaalbewerkingstechnieken toe (schroefdraad tappen, draaien, frezen, lassen, vijlen) op onderdelen

• Vult opvolgdocumenten van de interventie in en geeft de informatie door aan de betrokkenen (Id 17315)

- Vult de werkfiche in voor facturatie of verduidelijking van de uitgevoerde werkzaamheden

- Wisselt mondeling en schriftelijk informatie uit met collega's en verantwoordelijke

- Gebruikt kantoorsoftware (tektsverwerking, rekenblad, ...)

- Gebruikt een opvolgsysteem

• Ruimt de werkzone op, maakt ze schoon en voert een basisonderhoud uit aan gereedschappen en installaties (Id 16810)

- Legt gereedschap en grondstoffen op de juiste plaats terug

- Reinigt gereedschap vooraleer het op te bergen

- Voert het basisonderhoud van de installaties uit

- Houdt de werkvloer ordelijk en proper (verwijderen van vodden, olievlekken, ...)

• Sorteert afvalstoffen (Id 18786-c)

- Sorteert afval en voert het af volgens de voorschriften

- Stockeert gevaarlijke en ontvlambare producten volgens de voorschriften

- Recupereert materialen

- Verpakt en recycleert gerecupereerde vloeistoffen

2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen

2.2.1 Kennis

- Basiskennis van metaalbewerkingstechnieken: draaien, frezen, lassen, vijlen

- Basiskennis van passingsstelsels

- Basiskennis van schroefdraadnormalisatie

- Basiskennis van technische termen in het Engels, Frans en/of Duits

- Basiskennis van voorraadbeheer

- Basiskennis van reglementering inzake voertuigen

- Basiskennis van principes van gelijkvormigheid

- Basiskennis van normen inzake milieuzorg vb. emissienormen

- Basiskennis van informaticasystemen van leveranciers

- Basiskennis van werkorganisatiemethodes

- Basiskennis van elektronische uitrustingen (CAN-bussystemen,...)

- Basiskennis van elektrisch schemalezen

- Basiskennis van kwaliteitsnormen

- Basiskennis van kantoorsoftware

- Basiskennis van mondelinge communicatietechnieken

- Kennis van werkingsprincipes van een tweetaktmotor

- Kennis van werkingsprincipes van een viertaktmotor

- Kennis van mechanica

- Kennis van (de)montagetechnieken

- Kennis van borgingstechnieken

- Kennis van bevestigingstechnieken

- Kennis van tolerantienormen

- Kennis van snijsnelheden

- Kennis van de metalen en kunststoffen

- Kennis van elektriciteit en elektrische uitrustingen

- Kennis van types bromfietsen en motorfietsen

- Kennis van onderhoudsprocedures

- Kennis van de componenten van een bromfiets en motorfiets :

Kennis van katalysatorsystemen

Kennis van koelsystemen

Kennis van brandstoffen

Kennis van ontstekingsystemen

Kennis van stuurinrichtingen

Kennis van alternatoren en regelsystemen

Kennis van koppelingen

Kennis van starters

Kennis van wielen en banden

Kennis van injectiesystemen

Kennis van remsysteemtechnologie (ABS, TCS,...)

Kennis van mechanische en elektrische aandrijvingssystemen

Kennis van verlichtingssystemen

Kennis van koppelomvormers (versnellingsbakken, variosystemen,...)

Kennis van transmissiesystemen (riemen, kettingen, cardan...)

Kennis van frametechnologieën

Kennis van vering en schokdemping

...

- Kennis van de producten en vloeistoffen (olies, vetten en additieven,...)

- Kennis van reinigen voertuigen

- Kennis van veiligheidsregels

- Kennis van voorschriften rond afval

- Kennis van de wegcode in functie van bromfietsen en motorfietsen

- Kennis van ergonomie

- Kennis van principes van klantvriendelijkheid

- Kennis van informatiebronnen (vb. constructeurvoorschriften, werkfiches,...)

2.2.2 Vaardigheden

Cognitieve vaardigheden

- Het kunnen berekenen van de benodigde grondstoffen en werkuren

- Het kunnen opmerken van specifieke geluiden of tekenen van roest, slijtage of lekkage

- Het kunnen afstellen van verbrandingsmotoren op basis van een emissiediagnose

- Het kunnen controleren van onderdelen (leidingen, kabels, hendels en pedalen, lagers, vorken, ...)

- Het kunnen controleren van de staat en speling van het remsysteem

- Het kunnen controleren van de periodiek te vervangen componenten (filters,...)

- Het kunnen respecteren van de constructeursvoorschriften

- Het kunnen raadplegen van technische bronnen zoals werkfiches en constructeursvoorschriften

- Het kunnen ontwikkelen van mondelinge communicatie (voornamelijk van technische aard) met klanten om hun klachten en wensen beter te kunnen begrijpen en identificeren

- Het kunnen herkennen van soorten metalen en kunststoffen van de bromfiets of motorfiets

- Het kunnen bepalen van de werkmethode en klaarleggen van benodigde producten en gereedschap

- Het kunnen schatten van technische schade in functie van het te leveren herstellingswerk

- Het kunnen gebruiken van meetinstrumenten (multimeter, CO-meter, ...)

- Het visueel kunnen inspecteren van de onderdelen op onder andere: schade, slijtage, lekken enz.

- Het zich kunnen houden aan de constructeursvoorschriften

- Het kunnen controleren van de staat van een voertuig

- Het kunnen controleren van de werking van alle onderdelen (motor, remmen, ophanging, stuurinrichting, schakelsysteem, verlichting...)

- Het kunnen controleren en aanpassen van vloeistofniveaus en ze bijvullen indien nodig (koelvloeistof, motorolie, remvloeistof, ...)

- Het kunnen afstellen van een voertuig volgens de wensen van de klant

- Het kunnen controleren en aanpassen van banden op spanning en slijtage

- Het kunnen invullen van de werkfiche voor facturatie of verduidelijking van de uitgevoerde werkzaamheden

- Het kunnen uitwisselen van mondeling en schriftelijk informatie met collega's en verantwoordelijke

- Het kunnen gebruiken van kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad, ...)

- Het kunnen gebruiken van een opvolgsysteem

- Het kunnen sorteren van afval volgens de voorschriften

- Het kunnen stockeren van gevaarlijke en ontvlambare producten volgens de voorschriften

- Het kunnen recupereren van materialen

Probleemoplossende vaardigheden

- Het kunnen interpreteren van klachten en wensen van de klant

- Het kunnen interpreteren van foutmeldingen op een instrumentenbord, display of controlelampen

- Het kunnen aansluiten en uitlezen van geijkte test-en diagnoseapparatuur (emissietest, compressietest, remmentest, olietest, druktest, lekkentest, geluidsanalysator, ...) en uitlezen van de meetwaarden of het foutgeheugen

- Het kunnen interpreteren van waarnemingen en meetresultaten

- Het één na één kunnen uitsluiten van mogelijke oorzaken van storingen in een elektrische kring (kabelbreuk, slecht contact, ...)

Motorische vaardigheden

- Het kunnen controleren, vervangen en/of aanpassen van onderdelen en elektrische systemen

- Het kunnen herstellen en regelen van onderdelen van het elektrische systeem (batterij, bedrading, lichten, signalisatie, ...)

- Het kunnen vervangen van sturingsunits

- Het kunnen herstellen of vervangen van onderdelen (leidingen, kabels, hendels en pedalen, lagers, vorken, ...)

- Het kunnen herstellen of vervangen van het remsysteem, de onderdelen en het afstellen van de vrije slag

- Het kunnen controleren, herstellen of vervangen van de onderdelen van verbrandingsmotoren (cilinders, zuigers, drijfstang, krukas, vliegwiel, nokkenas, kleppen, powervalve, ...)

- Het kunnen in- en uitbouwen van motoren

- Het kunnen controleren, herstellen of vervangen van de onderdelen van het koelsysteem (radiator, expansietank, waterpomp, ventiel, thermostaat, ...)

- Het kunnen ontluchten van het koelsysteem

- Het kunnen inbouwen en afstellen van onderdelen van de transmissie (slipkoppeling, versnellingsbak, variomatiek, ketting, ...)

- Het kunnen herstellen en afstellen van onderdelen van de stuurinrichting en de ophanging (balhoofd en lagers, kroonplaat, voorvork- en achtervorkbenen, vering, wielophanging, ...)

- Het kunnen inbouwen van elektrische of elektronische installaties (alarminstallatie, GPS, communicatiemiddelen, ...)

- Het kunnen uitpakken van een bromfiets of motorfiets

- Het kunnen poetsen van het voertuig met de juiste producten en materieel

- Het kunnen monteren van onderdelen en accessoires (zoals spiegels, kofferbak, wielen, windscherm, bagagesystemen, ...)

- Het kunnen schoonmaken en klaarmaken voor de showroom van een voertuig

- Het kunnen afleveringsklaar maken van het voertuig

- Het stapvoets kunnen verplaatsen van een bromfiets of motorfiets

- Het kunnen plaatsen van een bromfiets of motorfiets op een stand, heftafel of meetplaats

- Het kunnen gebruiken van hulpmiddelen om de bromfiets of motorfiets op te tillen

- Het kunnen proper maken van de bromfiets en motorfiets en de onderdelen ervan (ontvetten, poetsen, schuren, ontroesten, ...)

- Het manueel of machinaal kunnen reinigen van de bromfiets of motorfiets

- Het kunnen demonteren van onderdelen om achterliggende componenten te bereiken

- Het kunnen herstellen of vervangen van onderdelen

- Het kunnen monteren en demoteren van banden en wielen

- Het kunnen herstellen of vervangen van banden

- Het kunnen bedienen van hijsmaterieel (rolbrug, takel, hijsband, ...) voor het verplaatsen van zware stukken

- Het kunnen uitvoeren van eenvoudige metaalbewerkingstechnieken (draaien, frezen, lassen, vijlen,...)

- Het kunnen reinigen van gereedschap vooraleer het op te bergen

- Het correct kunnen terugleggen van gereedschap en grondstoffen

- Het kunnen ordelijk en proper houden van de werkvloer

- Het kunnen uitvoeren van een testrit

2.2.3 Context

Omgevingscontext

- De mecanicien bromfietsen en motorfietsen werkt in de sector van de verkopers, herstellers en in sommige gevallen verhuurders van bromfietsen en motorfietsen.

- Hij komt hierbij in contact met verschillende betrokkenen (leveranciers, collega's,...).

- Hij wisselt op constructieve en wijze gebruiksvriendelijke informatie uit met collega's en oversten.

- Het beroep varieert naargelang de organisatie (klein bedrijf, grote speciaalzaak, ...). In een grote speciaalzaak is zijn werk grotendeels afgebakend terwijl dit in een klein bedrijf minder het geval is.

- Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidsschoenen, handschoenen, dragen van een broek met kniebeschermers, lasbril...) is vereist.

- De taken worden grotendeels in een afgesloten ruimte uitgevoerd.

- De uitoefening van het beroep gebeurt in een eerder stabiele omgeving, de factoren binnen de afgesloten ruimte zijn dagelijks eerder constant.

- De activiteiten zijn dagelijks eerder dezelfde waardoor de graad van vertrouwdheid eerder groot is maar de techniciteit van het beroep wordt steeds groter.

- De complexiteit van het beroep hangt samen met technologische ontwikkelingen zoals elektrische aandrijvingen etc..

- Bij de uitoefening van het beroep is tijdsdruk aanwezig afhankelijk van de situatie en het bedrijf. Die tijdsdruk komt doordat de klant zijn brom- en motorfiets meer en meer voor woon-werkverkeer gebruikt waardoor hij zijn voertuig niet lang kan missen.

- De werkdruk ligt hoger in bepaald periodes (van april tot en met oktober).

Handelingscontext

- De mecanicien bromfietsen en motorfietsen dient oog te hebben voor kwaliteit en de tevredenheid van de klant door met zorg, precisie en toewijding te werken.

- Hij dient steeds nauwgezet te werken aangezien dit gevolgen kan hebben voor de veiligheid van zijn klant (vb. juist afstellen van remmen).

- Bij de uitoefening van zijn beroep dient hij aandacht te hebben voor gevaarlijke situaties: het opladen en stockeren van batterijen, correct gebruik van gereedschappen en machines, brandbare vloeistoffen en gassen.

- Hij moet omzichtig omgaan met grondstoffen en producten: reinigingsproducten, oliën, brandstoffen,....

- Bepaalde onderdelen van bromfietsen en motorfietsen zijn kostbaar en dienen daarom voorzichtig behandeld te worden.

- Bovendien wordt hij geacht zorgvuldig en nauwkeurig gebruiken te maken van machines, gereedschappen en materialen: multimeter en CO-meter, diagnose-apparatuur, lasapparatuur, hefbrug, momentsleutel,...

- Het niveau van aandacht is gedurende alle activiteiten ongeveer even hoog.

- Indien hij bij de uitoefening van zijn beroep fouten maakt, kan dit financiële gevolgen en gevolgen voor de veiligheid van de klanten hebben. Hij moet dus voortdurend zichzelf controleren en over zijn werkproces reflecteren.

2.2.4 Autonomie

Is zelfstandig in :

- Het bepalen van de eigen werkzaamheden op basis van zijn werkopdracht

- Het uitvoeren van de eigen werkzaamheden zoals opgenomen in de activiteiten

- Het controleren van de bromfiets en motorfiets

- Het uitvoeren van herstellingen en vervangingen

- Het opzoeken van storingen

- Het bewerken en aanpassen van onderdelen

Doet beroep op :

- Een leidinggevende voor de werkopdracht, planning, melden van problemen/storingen en het uitvoeren van een laatste controle

- De receptionist om na te gaan of alles op de werkfiche staat en alle werkzaamheden uitgevoerd zijn. Deze controleert dit technisch en administratief.

- De technicus bromfiets en motorfiets bij technische problemen wanneer hij zelf geen oplossing vindt.

- Een magazijnier/ receptionist/... voor het bestellen van onderdelen.

- Een verantwoordelijke voor de verdere afhandeling naar de klant toe

Is gebonden aan :

- Een ontvangen werkopdracht en tijdsplanning

- Veiligheid- en milieuvoorschriften

- Technische voorschriften en constructeursvoorschriften

- Het werkproces zoals bepaald door het bedrijf

2.2.5 Verantwoordelijkheid

- Het bepalen van de aard van de werkzaamheden op basis van technische dossiers en aanwijzingen van een hiërarchisch verantwoordelijke, collega's en klanten

- Het uitvoeren van de diagnose bij een herstelling

- Het inschatten van de kosten en herstellingstermijnen en het opmaken van een kostenraming voor de interventie om aan zijn verantwoordelijke over te maken

- Het controleren en assembleren van onderdelen van bromfietsen en motorfietsen vóór levering

- Het klaarmaken van de bromfiets en motorfiets in kader van het onderhoud

- Het controleren van de bromfiets en motorfiets in kader van het onderhoud

- Het uitvoeren van de herstellingen en vervangingen in kader van het onderhoud van een bromfiets en motorfiets

- Het identificeren van oorzaken van storingen aan de motor, de transmissie, de elektrische systemen, ... identificeren en het bepalen van de modaliteiten voor de reparatie van de bromfiets en motorfiets

- Het vervangen of herstellen van motoren, versnellingsbakken, koppelingen, ophangingen, starters, ...

- Het bewerken en aanpassen van onderdelen

- Het invullen van opvolgdocumenten van de interventie en het doorgeven van de informatie aan de betrokkenen

- Het opruimen van de werkzone en het schoonmaken en uitvoeren van basisonderhoud aan gereedschappen en installaties

- Het sorteren van afvalstoffen

- Het verpakken en recycleren van gerecupereerde vloeistoffen

2.3 Vereiste attesten