Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie visfileerder-bewerker

  • goedkeuringsdatum
    13 maart 2015
  • publicatiedatum
    B.S.27/05/2015
  • datum laatste wijziging
    27/05/2015

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 30 april 2009 betreffende de kwalificatiestructuur, artikel 12, vervangen bij het decreet van 1 juli 2011;

Gelet op het erkenningsadvies van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming, gegeven op 30 januari 2015;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 18 februari 2015;

Op voorstel van de Vlaamse minister van Onderwijs en de Vlaamse minister van Werk, Economie, Innovatie en Sport;

Na beraadslaging,

Besluit :

Artikel 1.

De beroepskwalificatie van visfileerder-bewerker, ingeschaald op niveau 2 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in de bijlage die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.

Art. 2.

De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister, bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid, zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.

BIJLAGE

Beschrijving van de beroepskwalificatie van visfileerder-bewerker (m/v) (BK0166) als vermeld in artikel 1.

1. GLOBAAL

a. Titel

`Visfileerder-bewerker (m/v)'

b. Definitie

`Fileert, portioneert, bewerkt en versnijdt vis teneinde een stuk vis af te leveren, klaar voor consumptie.'

c. Niveau

2

d. Jaartal

2015

2. COMPETENTIES

2.1 Opsomming competenties

Controleert de vis bij ontvangst (Id 18122-c)

- Beoordeelt de versheid zintuiglijk (huid, ogen, slijm, kieuwen, textuur, insnijding, smaak, geur)

- Gaat na of er parasieten, bloedvlekken of skeletvormingen en vreemde voorwerpen (hout, metaal) aanwezig zijn

- Verwijdert onmiddellijk producten die verontreinigd zijn met parasieten

- Controleert de traceerbaarheidslabels

- Controleert of de goederen voldoen aan de hygiënische voorschriften

- Respecteert de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Meldt afwijkingen of onregelmatigheden

- Houdt producten/leveringen die niet voldoen aan de richtwaarden tegen

Maakt de productieruimte gereed (co 01262)

- Zet alle gereedschappen en materialen klaar

- Zorgt dat er zo weinig mogelijk tijd en materiaal wordt verspild

- Zet alle producten klaar zodat de productie zonder onderbrekingen kan verlopen

- Zorgt dat alle messen proper en gedesinfecteerd zijn

- Respecteert de veiligheidsvoorschriften

- Controleert of alle oppervlakten die in contact komen met de visproducten proper zijn

- Respecteert de koudeketen

Volgt de productieorder op (co 01263)

- Leest en interpreteert de gegevens van de productiefiche

- Controleert de eigen productenstroom aan de hand van de opdracht

- Gebruikt hygiënische uitrusting

- Bewaakt de voortgang ten opzichte van de deadlines en de gestelde doelen

- Voorkomt kwaliteitsverlies

- Functioneert goed en efficiënt op piekmomenten

- Past de richtlijnen voor voedselveiligheid, hygiëne en kruisbesmetting toe

Maakt de vis schoon (co 01264)

- Controleert de versheid en de kwaliteit van producten voor gebruik

- Respecteert de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Spoelt een eerste maal de vis

- Gebruikt het juiste materieel (messen, scharen, borstels, pincetten,...)

- Verwijdert de ingewanden

- Vermijdt kruisbesmetting

- Snijdt de kop af

- Ontvint en ontschubt

- Spoelt de vis

- Respecteert de koudeketen

- Sorteert en stockeert afval volgens de voorschriften

Wast de vis opnieuw (co 01265)

- Zorgt er voor dat alle ingewanden, bloed, resterend slijm en schubben verwijderd zijn

- Spoelt de vis grondig onder stromend water of wast in een bad via onderdompeling

- Laat de vis grondig uitlekken

Bewerkt de vis (co 01266)

- Controleert de versheid en de kwaliteit van producten voor gebruik

- Respecteert de traceerbaarheidsvoorschriften

- Respecteert de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Verwijdert onmiddellijk producten die verontreinigd zijn met parasieten

- Doet een visuele controle op een representatief aantal stalen

- Gebruikt de juiste snijwerktuigen

- Gebruikt de voorgeschreven snijtechniek(en) en houdt daarbij rekening met de kwetsbaarheid en bederfelijkheid van het voedingsproduct

- Werkt nauwkeurig en vermijdt verspilling

- Versnijdt de vis volgens instructies op een economische verantwoorde en kwaliteitsvolle manier

- Vermijdt kruisbesmetting

- Gebruikt de digitale weegschaal

- Respecteert de koudeketen

- Verpakt en herkoelt de visproducten zo snel mogelijk na bewerking

- Gebruikt de correcte verpakking

- Sorteert en stockeert afval volgens de voorschriften

- Houdt de messen op snee

- Werkt klantgericht

Portioneert de vis (co 01267)

- Controleert de versheid en de kwaliteit van producten voor gebruik

- Respecteert de traceerbaarheidsvoorschriften

- Respecteert de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Gebruikt de juiste snijwerktuigen

- Portioneert de vis volgens gewicht, op een economisch verantwoorde en kwaliteitsvolle manier

- Vermijdt kruisbesmetting

- Gebruikt de digitale weegschaal

- Respecteert de koudeketen

- Sorteert en stockeert afval volgens de voorschriften

- Houdt de messen op snee

- Werkt klantgericht

Fileert de vis (Id 17802-c)

- Controleert de versheid en de kwaliteit van producten voor gebruik

- Respecteert de traceerbaarheidsvoorschriften

- Respecteert de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Gebruikt snijwerktuigen (snijmessen, fileermessen, scharen,...)

- Fileert en snijdt in moten

- Past de juiste fileertechniek toe volgens instructies en vissoort

- Vermijdt kruisbesmetting

- Gebruikt de digitale weegschaal

- Verwerkt producten zodat ze panklaar zijn

- Draagt hygiënische kledij volgens de regelgeving

- Neemt veiligheidsmaatregelen bij gebruik van messen

- Past de wettelijke voorschriften inzake voedselveiligheid toe

- Respecteert de koudeketen

- Sorteert en stockeert afval volgens de voorschriften

- Houdt de messen op snee

- Werkt klantgericht

Slacht paling op een hygiënische en verantwoorde manier (co 01268)

- Bedwelmt het dier via elektrocutie van het water alvorens tot slachten over te gaan

- Doodt het dier met de geëigende slachttechniek door een eenvoudige, snel uitgevoerde snede achter de kieuwen aan te brengen

- Spoelt de vis

- Koelt het visvlees zo snel mogelijk na het slachten tot een temperatuur die deze van smeltend ijs benadert

IJst onverpakte, verse visproducten om deze te bewaren op de reglementaire plaats (co 01269)

- Verlaagt de temperatuur van de vis om de groei van ziekmakende en bederfbacteriën te verminderen en de bewaartermijn te verlengen

- Gebruikt proper water en ijs

- Gebruikt korrelijs, schilferijs of fijngemalen ijs en vermijdt beschadiging van de visproducten

- Gebruikt voldoende ijs : onder, boven en langsheen de vis

- Gebruikt gereinigde en ontsmette recipiënten die bestemd zijn voor opslag van onverpakte, bewerkte, onder ijs bewaarde verse visproducten

- Zorgt dat het smeltwater niet in contact komt met de visproducten

- Vervangt regelmatig het ijs

Verpakt de visproducten na bewerking (co 01270)

- Voorkomt verontreiniging of bevuiling van filets en moten en houdt de bewerkte visproducten gescheiden van andere visproducten

- Verpakt de visproducten zo snel mogelijk na de bewerking

- Legt de vissen kop aan staart in de juiste recipiënten

- Legt de stripzijde van de gegutte (1) vis naar beneden zodat er geen water achter blijft

- Verwijdert onverpakte producten die met de grond in aanraking zijn gekomen (met uitzondering van nog niet bewerkte gehele vissen)

- Gebruikt wettelijk toegelaten verpakkingsmateriaal

Slaat de vis op in koeling volgens hygiënische richtlijnen (co 01271)

- Past de wettelijke voorschriften inzake voedselveiligheid en hygiëne toe

- Slaat de goederen op volgens het `First In, First Out'-principe

- Respecteert de traceerbaarheidsnorm

- Respecteert de koudeketen

- Controleert eventueel de verpakking en het etiket

- Onderneemt actie bij onregelmatigheden

- Gebruikt (eventueel) kantoorsoftware

Gebruikt interne transportmiddelen (co 01272)

- Gebruikt een transportmiddel dat gemakkelijk kan gereinigd en ontsmet worden

- Reinigt en desinfecteert dagelijks

- Voorkomt kruisbesmetting bij vervoer van producten

- Onderneemt onmiddellijk actie bij panne of problemen

Respecteert de persoonlijke hygiëne (co 01273)

- Wast en ontsmet de handen volgens de hygiënische richtlijnen

- Wast de handen alvorens de visproducten aan te raken

- Bedekt eventuele wonden

- Draagt werk- en beschermkledij volgens de hygiënische richtlijnen

Maakt het werkblad, het gereedschap en de ruimtes schoon en houdt ze hygiënisch (Id 16246-c)

- Werkt ordelijk

- Controleert de staat van het materieel en slijpt messen waar nodig

- Ruimt de werkplek en het materieel systematisch op

- Gebruikt schoonmaakmaterieel

- Gebruikt een hoeveelheid product volgens het oppervlak en de vervuiling

- Reinigt onmiddellijk alle oppervlakten die met de visproducten in contact komen

- Reinigt en desinfecteert het materieel volgens de richtlijnen

- Volgt de richtlijnen voor voedselveiligheid en hygiëne op

- Sorteert en behandelt afval volgens de richtlijnen

- Respecteert de milieuvoorschriften

- Past hef- en tiltechnieken toe

2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen

2.2.1 Kennis

- Basiskennis kantoorsoftware

- Basiskennis van de anatomie en leefomgeving van de vis

- Basiskennis visteelt en visvangst

- Basiskennis van de verschillende soorten ijs en gebruik

- Basiskennis van meetapparatuur (reometer, kunstneus,...)

- Kennis van regelgeving en kwaliteitsafwijkingen

- Kennis van het FIFO-principe (First In, First Out-principe)

- Kennis van het bewaren van voedingswaren

- Kennis van het systematisch handhaven van de juiste bewaartemperatuur

- Kennis van visvariëteiten (platvissen, rondvissen,...)

- Kennis van productspecificaties (versheid, houdbaarheid, uiterlijk en kwaliteit)

- Kennis van regels voor voedselveiligheid en- hygiëne

- Kennis van (bedrijfs)voorschriften

- Kennis van veiligheidsvoorschriften

- Kennis van materialen, gereedschappen en apparatuur (ontvelmachine, ....)

- Kennis van de juiste snijtechnieken

- Kennis van fileertechnieken

- Kennis van gewichten en hoeveelheden

- Kennis van de werking van een digitale weegschaal

- Kennis van kwaliteitskenmerken van vis

- Kennis van traceerbaarheidslabels

- Kennis van sorteer- en stockeertechnieken

- Kennis van verpakkingsmaterialen

- Kennis van hef- en tiltechnieken

- Kennis van milieuvoorschriften

- Kennis van de toegelaten reinigingsmiddelen, ontsmettingsmiddelen en -procedures

- Kennis van afvalsortering volgens regelgeving

- Kennis van persoonlijke hygiëne

- Kennis van (interne) transportsystemen

- Kennis van productiefiches

- Kennis van persoonlijke beschermingsmiddelen

- Kennis van het ijsen van vis

- Kennis van reinigen en desinfecteren van materiaal

- Kennis van reinigen en desinfecteren van ruimtes

- Kennis van reinigen en desinfecteren van machines

2.2.2 Vaardigheden

Cognitieve vaardigheden

- Het zintuiglijk kunnen beoordelen en controleren van de kwaliteit en versheid van vis (huid, ogen, slijm, kieuwen, textuur, insnijding, smaak, geur)

- Het kunnen controleren of er geen parasieten, bloedvlekken of skeletvormingen en vreemde voorwerpen (hout, metaal) aanwezig zijn en het onmiddellijk verwijderen van de verontreinigde producten

- Het kunnen controleren van traceerbaarheidslabels

- Het onmiddellijk kunnen melden van afwijkingen aan de medewerker frigobeheer

- Het kunnen controleren van de verpakking en het etiket

- Het kunnen controleren of de goederen voldoen aan de hygiënische voorschriften

- Het kunnen respecteren van de regelgeving voor voedselveiligheid en hygiëne

- Het kunnen controleren of alle oppervlakten die in contact komen met de visproducten proper zijn

- Het kunnen respecteren van de koudeketen

- Het kunnen tegenhouden van producten/leveringen die niet voldoen aan de richtwaarden

- Het kunnen ondernemen van acties bij onregelmatigheden

- Het kunnen lezen en interpreteren van de gegevens van de productiefiche

- Het kunnen controleren van de eigen productenstroom in functie van de opdracht

- Het kunnen versnijden van de vis volgens instructies op een economisch verantwoorde en kwaliteitsvolle manier

- Het kunnen voorkomen van kwaliteitsverlies

- Het kunnen vermijden van kruisbesmetting ook tijdens het vervoer van producten

- Het kunnen opslaan van de goederen volgens het "First In First Out-principe"

- Het kunnen stockeren en sorteren van afval volgens de voorschriften

- Het klantgericht kunnen werken

- Het kunnen controleren van de staat van het materieel

- Het kunnen respecteren van de milieuvoorschriften

- Het efficiënt kunnen functioneren op piekmomenten

- Het kunnen uitvoeren van een visuele controle op een representatief aantal stalen

- Het kunnen gebruiken van wettelijk toegelaten verpakkingsmateriaal in functie van het product

- Het kunnen gebruiken van kantoorsoftware

- Het kunnen bedekken van wonden met wettelijk toegelaten middelen

Probleemoplossende vaardigheden

- Het kunnen herkennen van kwaliteitsafwijkingen

- Het kunnen inschatten van contaminatiegevaren

- Het kunnen opmerken van afwijkingen of onregelmatigheden en deze tijdig melden aan de medewerker frigobeheer

- Het kunnen ondernemen van actie bij onregelmatigheden

- Het kunnen ondernemen van actie bij panne (tijdens het vervoer van producten)

Motorische vaardigheden

- Het kunnen gereedzetten van gereedschappen, materialen en producten zodat er geen tijd verspild wordt

- Het kunnen proper maken en desinfecteren van messen voor gebruik

- Het kunnen toepassen van de veiligheidsvoorschriften tijdens de werkzaamheden

- Het kunnen gebruiken van een hygiënische uitrusting

- Het kunnen bewaken van het verloop van de werkzaamheden in functie van de deadlines en de gestelde doelen

- Het kunnen toepassen van de richtlijnen voor voedselveiligheid, hygiëne en kruisbesmetting

- Het onmiddellijk kunnen verwijderen van producten die verontreinigd zijn met parasieten

- Het kunnen aanwenden van de juiste snijtechnieken

- Het kunnen gebruiken van het juiste materieel en snijwerktuigen (snijmessen, fileermessen, scharen, borstels, pincetten, ....)

- Het kunnen toepassen van veiligheidsmaatregelen bij het gebruik van messen, in functie van de veiligheid

- Het kunnen verwijderen van de ingewanden, bloed, resterend slijm en schubben

- Het kunnen grondig schoonspoelen van de vis onder stromend water of via onderdompeling in een bad

- Het kunnen afsnijden van de kop

- Het kunnen ontvinnen en ontschubben van de vis

- Het kunnen toepassen van de voorgeschreven snijtechnieken in functie van de kwetsbaarheid en de bederfelijkheid van het voedingsproduct

- Het nauwkeurig kunnen werken, zonder verspilling

- Het kunnen portioneren van de vis volgens gewicht

- Het kunnen fileren en in moten snijden

- Het kunnen toepassen van de juiste fileertechniek, volgens de instructies

- Het kunnen verwerken van de producten zodat ze panklaar zijn

- Het kunnen bedwelmen van palingen via elektrocutie in functie van het slachten

- Het kunnen slachten van palingen via de geëigende slachttechniek

- Het op een correcte manier kunnen gebruiken van ijs voor het koelen van vis en visproducten

- Het kunnen voorkomen dat het smeltwater in contact komt met de visproducten

- Het kunnen vervangen van ijs op zeer regelmatige basis

- Het kunnen scheiden van filets, moten, bewerkte producten en andere visproducten om verontreiniging te voorkomen

- De vis zo kort mogelijk buiten de koeling kunnen houden

- Het kunnen verpakken en herkoelen van de visproducten, zo snel mogelijk na bewerking

- Het kunnen gebruiken van een digitale weegschaal

- Het kunnen op snee houden van messen

- Het kunnen verpakken van de visproducten onmiddellijk na bewerking en het gebruiken van de juiste verpakking

- Het kunnen kop aan staart leggen van de vissen en in de juiste recipiënten

- Het kunnen naar beneden leggen van stripzijde van de gegutte vis, om achterblijvend water te vermijden

- Het kunnen verwijderen van onverpakte producten die met de grond in aanraking kwamen (met uitzondering van niet bewerkte gehele vissen)

- Het correct kunnen gebruiken van interne transportmiddelen en deze dagelijks reinigen en desinfecteren

- Het kunnen wassen en ontsmetten van de handen volgens de hygiënische richtlijnen

- Het systematisch kunnen opruimen van de werkplek

- Het kunnen gebruiken van schoonmaakmaterieel en de hoeveelheid product in functie van het oppervlak en de vervuiling

- Het kunnen reinigen en desinfecteren van het materieel volgens richtlijnen

- Het kunnen toepassen van hef- en tiltechnieken

2.2.3 Context

Omgevingscontext

- Het beroep kan uitgeoefend worden in traditionele viswinkels, industriële ondernemingen, in de afdeling verse vis van grote en middelgrote supermarkten, op markten

- Het werk vindt plaats in een productieruimte, specifiek ingericht voor visverwerking

- De visfileerder-bewerker komt in contact met leidinggevende(n)

- De activiteit vindt plaats in een koele en vochtige omgeving

- De activiteit vindt plaats in een omgeving waar er een specifieke geur aanwezig is

- De visfileerder-bewerker gaat om met producten die een bijzondere aandacht vragen

- Het respecteren van de tijdschema's is noodzakelijk voor de voortgang van het productieproces en de kwaliteit van de producten

- De visfileerder-bewerker werkt in teamverband en communiceert efficiënt met de collega's

Handelingscontext

- Het permanent naleven van de voedselveiligheids- en hygiënevoorschriften is verplicht

- De beroepsbeoefenaar moet de principes van autocontrole toepassen

- De beroepsuitoefening houdt langdurig rechtstaan in en is fysiek belastend : uitvoeren van repetitieve handelingen zijn belastend voor schouders, polsen, handen en ellebogen

- De visfileerder-bewerker werkt onder toezicht van een verantwoordelijke en houdt zich aan de productiefiche, instructies en procedures

- De visfileerder-bewerker heeft veel aandacht voor het verpakken en koelen van de visproducten

- Het beroep kan het hanteren van lasten inhouden : het is aangewezen ergonomische hef- en tiltechnieken toe te passen

- Het dragen van hygiënische kledij en beschermingsmiddelen is vereist

- De visfileerder-bewerker moet zijn werkzaamheden uitvoeren binnen een bepaald tijdsbestek volgens een bepaald ritme : hij moet tegemoet komen aan de vraag van de klant(en) terwijl hij de beroepsactiviteiten in een relatief kort tijdsbestek uitvoert

- De combinatie van specificaties, werkvoorschriften, voorschriften met betrekking tot kwaliteit, veiligheid en milieu spelen een belangrijke rol bij de uitoefening van de beroepswerkzaamheden

- De beroepsbeoefenaar moet zich constant bewust zijn van de gevolgen van zijn handelingen

- De visfileerder-bewerker gaat economisch en ecologisch om met de producten

- De beroepsbeoefenaar moet omgaan met een verscheidenheid aan (gevaarlijke) machines en materieel : snijmachines, snijmessen, fileermessen, scharen, pincetten, ...

- De visfileerder-bewerker heeft constant aandacht voor de veiligheid bij het hanteren van gevaarlijk materieel en apparatuur

2.2.4 Autonomie

- Is zelfstandig in het plannen van zijn eigen activiteiten op basis van de productfiche

- Is gebonden aan het toezicht en verantwoordelijkheid van de leidinggevende, de opdracht, de werkplanning, de autocontrolegids, de vigerende wetgeving met betrekking tot voedselveiligheid en hygiëne in de visindustrie, milieu en veiligheid

- Doet beroep op de leidinggevende voor de opdracht, de werkplanning en bij problemen

2.2.5 Verantwoordelijkheid

- Een grondige zintuiglijke controle van de vis bij ontvangst

- Opvolging van traceerbaarheidslabels

- Onmiddellijke melding van afwijkingen aan de medewerker frigobeheer

- Een nauwkeurig en tijdig afgewerkt productieorder

- Een voedselveilig gerentabiliseerd product dat voldoet aan de wettelijke verplichtingen van voedselveiligheid

- De voorbereiding van de productie(ruimte)

- Graatloze of graatarme visproducten

- Correct geportioneerde visproducten

- Verantwoord en kwaliteitsvol geslachte paling

- Tijdig gekoelde visproducten

- Tijdig verwerkte visproducten

- Correct gestockeerde visproducten

- Hygiënisch en kwaliteitsvol versneden visproducten

- Zorgvuldig verpakte visproducten volgens voorschriften

- Gerespecteerde regelgeving (voedsel)veiligheid

- De correcte toepassing van het autocontrole-systeem

- Gepaste reactie bij kwaliteitsafwijkingen en voedselveiligheidsproblemen

- Gebruik van interne transportmiddelen volgens veiligheids- en hygiënische voorschriften

- Correcte en veilige hantering van materieel en apparatuur

- Een veilige, hygiënisch opgeruimde werkplek

- Gesorteerd afval volgens de voorschriften

- Zorgvuldig genoteerde gegevens over de producten

- Een goede samenwerking met de collega's in het team

- Persoonlijke hygiëne Vereiste attesten

2.3.1 Wettelijke attesten

Medisch attest voor werken in de voedingsindustrie volgens de wettelijke regelgeving.

Nota

(1) Gutten van vis : de ingewanden verwijderen bij de vis.