Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie werkplaatsbuitenschrijnwerker hout

  • goedkeuringsdatum
    22 mei 2015
  • publicatiedatum
    B.S.30/09/2015
  • datum laatste wijziging
    30/09/2015

De Vlaamse Regering,

Gelet op het decreet van 30 april 2009 betreffende de kwalificatiestructuur, artikel 12, vervangen bij het decreet van 1 juli 2011;

Gelet op het erkenningsadvies van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming, gegeven op 7 april 2015;

Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 28 april 2015;

Op voorstel van de Vlaamse minister van Onderwijs en de Vlaamse minister van Werk, Economie, Innovatie en Sport;

Na beraadslaging,

Besluit :

Artikel 1.

De beroepskwalificatie van werkplaatsbuitenschrijnwerker hout, ingeschaald op niveau 3 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in de bijlage die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.

Art. 2.

De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister, bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid, zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.

BIJLAGE

Beschrijving van de beroepskwalificatie van werkplaatsbuitenschrijnwerker hout (m/v) (BK0188) als vermeld in artikel 1.

1. GLOBAAL

a. Titel

`Werkplaatsbuitenschrijnwerker hout (m/v)'

b. Definitie

`Het voorbereiden van de eigen werkzaamheden en grondstoffen, instellen, omstellen, bewerken, vergaren, afmonteren (1) en afwerken van onderdelen voor buitenschrijnwerk in hout teneinde buitenschrijnwerk zoals ramen, deuren, poorten, veranda's, gevelbekleding, luiken, ... aan de hand van een werkopdracht, te vervaardigen.'

c. Niveau

3

d. Jaartal

2015

2. COMPETENTIES

2.1 Opsomming competenties

BASISACTIVITEITEN

Werkt in teamverband (co 01463)

- Communiceert effectief en efficiënt

- Wisselt informatie uit met collega's en verantwoordelijken

- Rapporteert aan leidinggevenden

- Werkt efficiënt samen met collega's

- Volgt aanwijzingen van verantwoordelijken op

- Past zich flexibel aan (verandering van collega's, ...)

Werkt met oog voor veiligheid, milieu, kwaliteit en welzijn (co 01464)

- Maakt onderscheid tussen gevaarlijke en niet gevaarlijke producten en afvalstoffen

- Vraagt om informatie in geval van twijfel over afvalstoffen

- Sorteert afval volgens de richtlijnen

- Houdt zich aan de regels voor traceerbaarheid van producten

- Werkt ergonomisch

- Gebruikt persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen (PBM's en CBM's (2))

- Ziet er op toe dat veiligheids- en milieuvoorschriften worden gerespecteerd

- Meldt problemen aan de verantwoordelijke

Organiseert zijn werkplek veilig en ordelijk (co 01465)

- Organiseert zijn werkplaats rekening houdend met een logische werkvolgorde

- Richt de werkplaats (ergonomisch) in

- Beperkt stofemissie

- Sorteert afval volgens de richtlijnen

- Houdt de werkplek schoon

- Bergt de eigen gereedschappen en hulpmiddelen op

- Ziet er op toe dat veiligheids- en milieuvoorschriften worden gerespecteerd

- Gebruikt (stof)afzuigapparatuur/installaties

- Gebruikt persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen (PBM's en CBM's)

Gebruikt stromen duurzaam en beperkt geluidshinder (co 01466)

- Gebruikt water voor taken en schoonmaak efficiënt

- Gebruikt machines en gereedschappen efficiënt

- Beperkt het lawaai : gebruikt persoonlijke beschermingsmiddelen, implementeert preventiemaatregelen voor omgeving

Plant en bereidt de eigen werkzaamheden voor de productie voor (co 01467)

- Neemt kennis van de eigen werkopdracht

- Leest en begrijpt (werk)tekeningen en plannen

- Controleert de aangeleverde (productie)gegevens (aantal, compleetheid, juistheid, ...)

- Neemt de planning door

- Meet op (hoogte, breedte, diepte, ...)

- Stelt correct en overzichtelijk een hout-, meet-, en materiaalstaat op

- Stelt een zaagplan op

- Gebruikt meet- en controlegereedschap

- Bepaalt de uit te voeren bewerkingen

- Bepaalt een optimale werkvolgorde

- Meldt problemen aan leidinggevende/verantwoordelijke

- Beheert administratie : houdt planning en eventuele documenten die de ploegbaas overgemaakt heeft bij

Controleert (de voorraad) grondstoffen en materialen (beschikbaarheid, tekorten, hoeveelheid, kwaliteitsafwijkingen, ... ) (co 01468)

- Houdt de voorraad op peil

- Controleert de te verwerken grondstoffen en materialen en onderneemt actie bij afwijkingen (gebreken, vochtigheid, ...)

- Stemt de hoeveelheid af op de opdracht

- Gebruikt controle-instrumenten en interpreteert de controlegegevens

- Houdt rekening met de interne codering

- Neemt leveringen in ontvangst en controleert de leveringen

- Selecteert, controleert en hanteert materialen/gereedschappen

- Bereidt de grondstoffen voor op de werkopdracht (uitsmetten, opdelen, aftekenen, paren, ...)

Leest en begrijpt (werk)tekeningen en plannen (co 01469)

- Kantrecht en/of kort ruw hout af

- Bepaalt visueel hoe houtelementen optimaal uit bool of gevierschaald hout gehaald kunnen worden (zaagwijze, vezelrichting, tekening, gebreken van het hout, ...)

- Deelt plaatmateriaal optimaal in (richting, beschadiging, ...)

- Tekent uit te zagen onderdelen uit op hout of plaatmateriaal

- Zaagt de onderdelen op de juiste afmeting uit volgens borderel of zaagplan

- Gebruikt zaagmachines

- Stapelt zorgvuldig volgens een logische verwerkingsvolgorde

- Brengt merktekens aan op de werkstukken (paringstekens, ...)

- Schrijft onderdelen volgens een éénvormige afschrijvingsmethode en maataanduiding af

- Gebruikt aftekengereedschap

Selecteert, controleert, monteert en vervangt (snij)gereedschappen op de (houtbewerkings)machines (co 01470)

- Raadpleegt technische bronnen (werkstuktekeningen, instelgegevens, omrekeningstabellen, ...)

- Houdt zich aan procedures en voorschriften

- Selecteert (snij)gereedschappen i.f.v. de uit te voeren bewerking

- Stelt verspaningssets samen

- Controleert (snij)gereedschappen (standtijd, mec/man, ...)

- Verzamelt materiaal en gereedschap en beoordeelt de conformiteit ervan

- (De)monteert (snij)gereedschappen in/op de machine of installatie en stelt ze af

- Bergt (snij)gereedschappen veilig op

- Vervangt en onderhoudt (snij)gereedschappen

- Onderneemt actie bij onvoorziene omstandigheden of problemen

Stelt (houtbewerkings)machines in en om (co 01471)

- Raadpleegt (technische) voorschriften en productfiches

- Stelt de juiste aanvoersnelheid en toerental in

- Stelt de parameters en coördinaten manueel of (semi)computergestuurd in

- Roept een CNC-programma op

- Voert eenvoudige aanpassingen uit in een CNC-programma

- (De)monteert en stelt hulpstukken en beveiligingen in

- Maakt een proefstuk

- Onderneemt actie bij onvoorziene omstandigheden of problemen

Controleert de veiligheidsvoorzieningen van de (houtbewerkings)machines (co 01472)

- Raadpleegt veiligheidsvoorschriften en leeft ze na

- Volgt informatie op, zowel ter plaatse als via beeldschermen

- Doet veiligheidscontroles aan de (houtbewerkings)machines

- Merkt afwijkingen, storingen of de nood aan preventief onderhoud aan de (houtbewerkings)machine op

- Evalueert veiligheidsrisico's en neemt gepaste maatregelen

- Meldt problemen aan de verantwoordelijke

- Legt de werkzaamheden stil indien nodig

Bewerkt onderdelen met (houtbewerkings)machines (co 01473)

- Houdt zich aan (technische) voorschriften en productiefiches

- Bepaalt de te gebruiken machines

- Controleert de beveiliging voor het opstarten

- Start, stopt en bedient de machines om hout te bewerken

- Schaaft tot ontruwde vlakken

- Brengt merktekens aan op de werkstukken (paringstekens, ...)

- Brengt (gebogen) profileringen aan

- Maakt verbindingen

- Schuurt werkstukken tot de gewenste afwerkingsgraad op

- Maakt, indien nodig, gebruik van mallen

- Stapelt zorgvuldig volgens een logische verwerkingsvolgorde

- Gebruikt (NC) (houtbewerkings)machines

- Gebruikt (C)NC bewerkingscentra

- Controleert kwaliteit en maatvoering

- Gebruikt meet- en controlegereedschap

- Onderneemt actie bij onvoorziene omstandigheden of problemen

Vergaart onderdelen (verlijmen, samenvoegen, opspannen, nagelen, nieten, schroeven, demontabel assembleren, ...) (co 01474)

- Leest (werk)tekeningen en plannen en leidt af welke onderdelen (demontabel) vergaard kunnen worden

- Bepaalt of bepaalde oppervlaktebehandelingen voor de vergaring moet komen

- Verlijmt verbindingsgedeelten

- Voegt de onderdelen volgens een logische werkvolgorde samen

- Past manuele en machinale opspantechnieken toe

- Gebruikt persmachines

- Past mechanische verbindingstechnieken toe (nagelen, nieten, schroeven, ...)

- Verwijdert lijmresten

- Controleert de kwaliteit, haaksheid en maatvoering

- Stapelt en merkt voor de volgende productiefase

- Gebruikt elektrisch en pneumatisch handgereedschap

- Gebruikt meet- en controlegereedschap

- Gebruikt opspangereedschap

Voert preventief basisonderhoud uit van de (houtbewerkings)machines (co 01475)

- Merkt noodzaak aan technisch onderhoud op

- Plaatst de (houtbewerkings)machines in veiligheidsmodus voor het uitvoeren van onderhoud

- Houdt zich aan het onderhoudsplan en -richtlijnen

- Voert eenvoudige onderhoudswerkzaamheden uit

- Rapporteert problemen aan de technicus of de verantwoordelijke

- Registreert basisonderhoud

Transporteert grondstoffen, constructieonderdelen en materialen (intern) (co 01476)

- Houdt zich aan procedures en voorschriften

- Verplaatst veilig en op ergonomisch verantwoorde wijze

- Stapelt zorgvuldig volgens een logische verwerkingsvolgorde

- Verpakt, beschermt voor transport (vochtigheid, temperatuur, lichtinval, ...)

- Laadt, lost (interne)transportmiddelen conform de richtlijnen (max. gewicht, aantal,...)

- Bevestigt en beveiligt tegen vervoersrisico's (het zekeren van ladingen, ...)

- Gebruikt (interne)transportmiddelen, waarvoor hij bevoegd is

- Past hef- en tiltechnieken toe

- Onderneemt actie bij onvoorziene omstandigheden of problemen

SPECIFIEKE ACTIVITEITEN

Behandelt oppervlakken van buitenschrijnwerk (schuren, beschermen, afwerken, ...) (co 01477)

- Houdt zich aan (technische) voorschriften en productiefiches

- Bereidt beschermings- en/of afwerkingsproducten voor

- Bereidt diverse ondergronden voor (schuren, ontstoffen, ontvetten, ...)

- Brengt manueel en/of machinaal grond-, tussen- en afwerklagen aan

- Controleert visueel de kwaliteit van de behandelde oppervlakte

- Voert kleine herstellingen en retouches uit

- Brengt interne codering aan (etiketten, labels, ...)

- Beschermt afgewerkte werkstukken en slaat ze op

- Gebruikt schuurmachines

- Gebruikt afwerkingsgereedschappen en apparatuur

Monteert en regelt beslag, hang- en sluitwerk en dichtingen aan buitenschrijnwerk (scharnieren, handvaten, sloten, raampompen, schuifdeurbeslag, draaikipsystemen, ...) (co 01478)

- Houdt zich aan (technische) voorschriften en productiefiches

- Leest en begrijpt (werk)tekeningen en plannen

- Voorziet uitsparingen voor beslag, sluit- en schuifmechanismen

- Stelt scharnieren, handvaten, sluit- en schuifmechanismen samen

- Kort schuifbeslag af tot gewenste lengte

- Bevestigt beslag, hang-, sluit- en schuifmechanismen

- Regelt beslag, hang-, sluit- en schuifmechanismen af

- Plaatst (lucht-, water-) dichtingen

- Gebruikt elektrisch en pneumatisch handgereedschap

Werkt buitenschrijnwerk af (co 01479)

- Stopt nagelgaten op

- Plaatst dichtingen

- Bevestigt andere materialen aan het buitenschrijnwerk (glas, smeedwerk, ...)

- Regelt beslag, hang-, sluitwerk

- Controleert de kwaliteit van het uitgevoerde werk

- Meldt problemen/afwijkingen aan leidinggevende/verantwoordelijke

2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen

2.2.1 Kennis

- Basiskennis van mechanica (i.f.v. beslag)

- Basiskennis van opslag- en stapeltechnieken

- Basiskennis van beschermings-, onderhouds- en afwerkingsproducten voor buitenschrijnwerk

- Basiskennis van milieuzorgsystemen en -voorschriften in functie van de eigen werkzaamheden

- Basiskennis van CNC-sturing

- Kennis van voorschriften rond afval en gevaarlijke producten

- Kennis van veiligheids-, gezondheids-, hygiëne- en welzijnsvoorschriften

- Kennis van het productieproces van buitenschrijnwerk in hout

- Kennis van informatiebronnen

- Kennis van vakterminologie

- Kennis van werkdocumenten, tekeningen en plannen

- Kennis van hout en plaatmaterialen

- Kennis van materialen en gereedschappen

- Kennis van hang- en sluitwerk voor buitenschrijnwerk

- Kennis van elektrisch en pneumatisch handgereedschap

- Kennis van technische voorschriften en aanbevelingen in functie van de eigen werkzaamheden

- Kennis van randapparatuur

- Kennis van afschrijfmethodes

- Kennis van snijgereedschappen

- Kennis van (CNC(3)) (houtbewerkings)machines

- Kennis van verspaningstechnologie en -technieken

- Kennis van bewerkingsmethodes

- Kennis van constructie- en verbindingstechnieken voor buitenschrijnwerk

- Kennis van opspansystemen

- Kennis van de lijmsoorten

- Kennis van montagetechnieken

- Kennis van (interne) transportmiddelen

- Kennis van verpakkingstechnieken

- Kennis van laad- en zekeringstechnieken

- Kennis van afwerkingstechnieken voor buitenschrijnwerk

- Kennis van controle- en meetmethoden en -middelen

- Kennis van elementaire wiskunde

- Kennis van kwaliteitsnormen, waarden en toleranties

- Kennis van persoonlijke en collectieve beschermingsmiddelen

- Kennis van (veiligheids)pictogrammen

- Kennis van ergonomische hef- en tiltechnieken

- Kennis van etikettering en productidentificatie

2.2.2 Vaardigheden

Cognitieve vaardigheden

- Het kunnen lezen en interpreteren van werkdocumenten, tekeningen en plannen en deze gegevens vertalen naar zijn eigen werkzaamheden

- Het mondeling en/of schriftelijk kunnen rapporteren aan de leidinggevende en efficiënt communiceren met collega's en derden

- Het kunnen identificeren van verschillende houtsoorten en plaatmaterialen

- Het kunnen controleren en uitvoeren van de werkopdracht volgens de planning, werktekeningen en plannen, de voorschriften en productfiches

- Het kunnen raadplegen van technische bronnen en het afleiden van (productie)gegevens uit o.a. werktekeningen en plannen

- Het kunnen berekenen van toerentallen

- Het kunnen berekenen van afmetingen voor het bewerken van hout en plaatmateriaal

- Het (visueel) kunnen identificeren van afwijkingen en gebreken aan de grondstoffen en eindproducten

- Het kunnen bijhouden van gegevens over het verbruik van materiaal en het productieverloop

- Het manueel of computergestuurd kunnen instellen van (houtbewerkings)machines

- Het kunnen starten, bedienen en stoppen van de (houtbewerkings)machines om een zo efficiënt mogelijke productie te realiseren

- Het kunnen uitvoeren van veiligheidscontroles

- Het kunnen naleven van veiligheids-, gezondheids-, hygiëne- en welzijnsvoorschriften

- Het kunnen uitvoeren van preventief basisonderhoud

- Het kunnen toepassen van kwaliteitscontroles met de geschikte instrumenten

Probleemoplossende vaardigheden

- Het gepast kunnen reageren op vastgestelde problemen met betrekking tot kwaliteit, veiligheid, milieu, proces en techniek rekening houdend met de voorschriften/procedures

- Het kunnen bijsturen van de werkopdracht bij onvoorziene omstandigheden

- Het kunnen bijstellen van de (houtbewerkings)machines bij afwijkingen aan de bewerkte werkstukken

- Het kunnen aanpassen van de eigen planning aan wijzigende omstandigheden

- Het proactief kunnen nemen van gepaste maatregelen bij veiligheidsrisico's rekening houdend met de voorschriften/procedures

Motorische vaardigheden

- Het kunnen bedienen van elektrisch en pneumatisch handgereedschap

- Het kunnen hanteren van handgereedschap

- Het kunnen in- en omstellen van (houtbewerkings)machines

- Het kunnen bedienen van de (houtbewerkings)machines

- Het kunnen aanbrengen van lijmen, beslag, ... volgens voorschriften van de fabrikant

- Het kunnen gebruiken van toestellen voor goederentransport

- Het kunnen gebruiken van meet- en controletoestellen

- Het kunnen toepassen van de juiste ergonomische hef- en tiltechnieken

2.2.3 Context

Omgevingscontext

- Dit beroep wordt uitgeoefend in de werkplaats binnen ondernemingen.

- Dit beroep wordt meestal in teamverband uitgeoefend, meestal in een onderneming waar de nodige flexibiliteit belangrijk is om zich aan te passen aan wijzigingen van planning, omgeving, weersomstandigheden, grondstoffen en machines.

- De werkopdrachten worden vaak strikt afgebakend in de tijd en er heersen in veel gevallen strikte deadlines, wat resultaatgerichtheid, stressbestendigheid en doorzettingsvermogen vraagt.

- De houtsector kent veel reglementeringen, normen, aanbevelingen en technische voorlichtingsfiches inzake kwaliteit, veiligheid, gezondheid, hygiëne, welzijn, milieu en duurzaam bouwen. Verspilling en de rijzende afvalberg dwingen tot een economische en ecologische omgang met en hergebruik van grondstoffen en materialen.

- Binnen dit beroep maakt men gebruik van elektrisch en pneumatisch gereedschap. Dit kan gevaar inhouden voor het oplopen van snijwonden, het klem raken van de machine, de terugslag van het werkstuk en/of van de machine, het stoten tegen voorwerpen, gevaar voor elektrocutie,... .

- Bij het werken met machines kan er lawaaihinder en (hout)stof voorkomen.

- De situatie op de werkplek kan het dragen van lasten en werken in moeilijke houdingen en omstandigheden impliceren.

- Het bijblijven met de (technologische) ontwikkelingen binnen de sector vergt leergierigheid en het volgen van (verplichte) opleidingen.

Handelingscontext

- Oog hebben voor kwaliteit en de tevredenheid van de klant door met zorg, toewijding en zin voor esthetiek te werken.

- Op constructieve en gebruiksvriendelijke wijze uitwisselen van informatie met klanten, collega's en derden.

- Aandacht hebben voor gevaarlijke situaties, veiligheidssignalisatie op de werkplek respecteren en PBM's en CBM's met zorg gebruiken en onderhouden.

- Omzichtig omgaan met grondstoffen en producten, rekening houdend met veiligheidsvoorschriften.

- Zorgvuldig en nauwkeurig gebruiken van (houtbewerkings)machines, gereedschappen en materialen.

2.2.4 Autonomie

Is zelfstandig in :

- het uitvoeren van de plannen en voorbereiden van de eigen werkzaamheden

- opmeten, hout-, meet- en materiaalstaat opstellen, zaagplan opmaken en bepalen van zijn werkvolgorde

- het uitvoeren van zijn werkzaamheden, voorbereiden, het bewerken, vergaren, (af)monteren, afwerken en controleren

- datgene wat binnen zijn opdracht en competentie ligt te veranderen en aan te passen indien nodig.

Is gebonden aan :

- een ontvangen werkopdracht en tijdsplanning

- veiligheids- en milieuvoorschriften, technische voorschriften, productfiches, werktekeningen en plannen.

Doet beroep op :

- leidinggevende voor de werkopdracht, (productie)gegevens, planning, melden van problemen/storingen en bijkomende instructies.

- (onderhouds)technieker en/of derden bij storingen, technische interventies en/of onderhoud aan het machinepark.

2.2.5 Verantwoordelijkheid

- Het efficiënt functioneren in een onderneming

- Het milieubewust, kwalitatief en veilig uitvoeren van de werken

- Het veilig en ordelijk organiseren van de werkplek

- Het voorbereiden en plannen van de eigen werkzaamheden voor de productie

- Het controleren van de voorraad grondstoffen en materialen in functie van de werkopdracht

- Het voorbereiden van de grondstoffen op de werkopdracht

- Het selecteren, controleren van (snij)gereedschappen en monteren op de (houtbewerkings)machines

- Het om- en instellen van de (houtbewerkings)machines

- Het controleren van de veiligheidsvoorzieningen van de (houtbewerkings)machines

- Het bewerken van onderdelen met (houtbewerkings)machines

- Het vergaren van onderdelen

- Het uitvoeren van preventief basisonderhoud van de (houtbewerkings)machines

- Het transporteren van grondstoffen, constructie-onderdelen en materialen

- Het behandelen van oppervlakken van buitenschrijnwerk

- Het monteren en afregelen van beslag, hang- en sluitwerk voor buitenschrijnwerk

- Het afwerken van buitenschrijnwerk

2.3 Vereiste attesten

Er zijn geen attesten vereist.

Nota's

1 Afmonteren = monteren van het beslag

2 PBM's = persoonlijke beschermingsmiddelen, CBM's = collectieve beschermingsmiddelen

3 CNC = computerised numeric control