Hoger onderwijs:

Ga direct naar...:

Veelgestelde vragen - studeren in het Hoger Onderwijs

Welke waarde heeft mijn diploma na het invoeren van de titels bachelor en master?

Het decreet van 4 april 2003 betreffende de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen stelt dat:

1. de vóór 2004-2005 verleende graden die gelijkgesteld worden met de graad van bachelor en de graad van master, de volgende zijn:

Zijn gelijkgeschakeld met de graad van bachelor:
de graden van gegradueerde (met uitzondering van deze uitgereikt in het onderwijs voor sociale promotie), maatschappelijke assistent, vroedvrouw, kleuterleid(st)er, kleuteronderwijzer(es), onderwijzer(es), assistent in de psychologie, maatschappelijk adviseur, architect-assistent, technisch ingenieur, geaggregeerde voor het secundair onderwijs groep 1 of geaggregeerde voor het lager secundair onderwijs.

De graad van gegradueerde, die een Centrum voor Volwassenenonderwijs heeft uitgereikt ten aanzien van een op grond van artikel 57ter geaccrediteerde opleiding, in de periode voorafgaand aan de uitreiking van het nieuwe bachelordiploma door de ontvangende ambtshalve geregistreerde instelling of door het overdragende Centrum voor Volwassenenonderwijs en de ontvangende ambtshalve geregistreerde instelling gezamenlijk in toepassing van artikel 57ter, §5, is gelijkgeschakeld met de graad van bachelor. De houders van die graden zijn gerechtigd tot het voeren van de titel van bachelor.

Zijn gelijkgeschakeld met de graad van master:
de graden van industrieel ingenieur, architect, interieurarchitect, meester, licentiaat of handelsingenieur.

de academische graden van licentiaat, handelsingenieur, burgerlijk ingenieur, burgerlijk ingenieur-architect, bio-ingenieur, landbouwkundig ingenieur, ingenieur voor de scheikunde en de landbouwindustrieën, apotheker, arts, tandarts, dierenarts, van gediplomeerde in de aanvullende studiën, van gediplomeerde in de gespecialiseerde studiën, doctor in de rechten (verleend ten laatste in het academiejaar 1972-1973), doctor in de diergeneeskunde zonder proefschrift of doctor in de genees-, heel-, en verloskunde zonder proefschrift.

2. de Vlaamse Regering ook aanvullende maatregelen genomen heeft met betrekking tot de gelijkschakeling met de graad van bachelor en master van de andere graden die vóór 2004-2005 in het hoger onderwijs werden verleend.

De hierna opgesomde diploma’s die de instellingen voor hoger onderwijs met volledig leerplan of de centrale examencommissie hebben verleend vóór het academiejaar 2004-2005, zijn gelijkgeschakeld met de graad van bachelor:

het diploma van assistent in de klinische laboratoria/chemie;
het diploma van assistent voor industriële laboratoria/chemie;
het diploma van diëtiste;
het diploma van laboratoriumassistent(e);
het diploma van officier-werktuigkundige 1e klasse;
het diploma van officier-radiotelegrafist voor de zeevaart;
het diploma van specialist in de elektronica voor de zeevaart;
het diploma van de afdeling binnenhuiskunst;
het diploma van binnenhuisontwerper;
het diploma van de afdeling binnenhuisarchitectuur;
het diploma van bouwkundig tekenaar;
het diploma van de afdeling dek, behaald vóór het academiejaar 1979-1980;
het diploma van een afdeling van het hoger kunstonderwijs van de eerste graad;
het diploma van een afdeling van het hoger kunstonderwijs van de tweede graad;
het bekwaamheidsbewijs van de studies die qua niveau gelijkgeschakeld zijn met een basisopleiding van één cyclus;
het einddiploma van een opleiding van het hoger onderwijs met volledig leerplan waarvan de studieomvang tenminste het equivalent van 2 studiejaren bedraagt;
het einddiploma uitgereikt door een centrale examencommissie waarvoor een overeenstemmende opleiding bestaat in een instelling voor hoger onderwijs met volledig leerplan waarvan de studieomvang tenminste het equivalent van 2 studiejaren bedraagt.

het diploma voor cultuurspreidingstechnieken;
het diploma van de afdeling industriële vormgeving;
het diploma van de afdeling productontwikkeling;
het diploma van geassimileerde technisch ingenieur;
het diploma van tolk, uitgereikt tot 31 augustus 1964;
het diploma van de afdeling dek, behaald vanaf het academiejaar 1979-1980;
het diploma van een afdeling van het hoger kunstonderwijs van de derde graad;
een niet in artikel 1 van dit besluit genoemd einddiploma van een opleiding van het hoger onderwijs met volledig leerplan waarvan de studieomvang tenminste het equivalent van 4 studiejaren bedraagt;
het einddiploma uitgereikt door een centrale examencommissie waarvoor een overeenstemmende opleiding bestaat in een instelling voor hoger onderwijs met volledig leerplan waarvan de studieomvang tenminste het equivalent van 4 studiejaren bedraagt.
De diploma’s van bijzonder licentiaat of van ingenieur die specialisatiestudiën van de 3de cyclus aan de universiteiten bekrachtigen en waarvan het geheel van cursussen, werkzaamheden en oefeningen tenminste 300 uren bedraagt, zijn gelijkgeschakeld met de graad van master.

3. de graad van kandidaat dus niet gelijkgeschakeld is met de graad van bachelor.

Kan ik een bewijs (attest, getuigschrift) krijgen dat mijn oude graad gelijkgeschakeld is met de graad van bachelor of master?

De gelijkschakeling van diploma's die in het oude systeem uitgereikt zijn, met bachelor en master, is decretaal vastgelegd. Deze gelijkschakeling wordt geregeld in artikelen 128 en 129 van het decreet van 4 april 2003 betreffende de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen (zie vraag hierboven).
Er is dus een automatische gelijkschakeling van de graden. Er is niet voorzien in het afleveren van attesten of getuigschriften.

Wat is de benaming (en graad) van de diploma’s 2004-2005?

Het structuurdecreet laat toe dat vanaf het academiejaar 2004-2005, zowel de hogescholen als de universiteiten, de graden van bachelor en master kunnen verlenen samen met de graden overeenkomstig van de opleidingen in afbouw.
De mogelijkheid tot het verlenen van deze "dubbele" graad staat conceptueel los van de benaming van de opleiding als dusdanig.
De instellingen kunnen deze "dubbele" graad dus verlenen maar zonder gevolgen voor de benaming op het diploma van het studiegebied, opleiding, optie waaronder de betrokken personen zijn afgestudeeerd.

Hoelang kunnen diploma’s van opleidingen in afbouw worden uitgereikt?

Het structuurdecreet stelt dat vanaf het academiejaar 2010-2011 enkel nog opleidingen conform de bachelor-masterstructuur kunnen worden aangeboden, met uitzondering van de opleidingen in het studiegebied diergeneeskunde waarvan de afbouw eindigt in het academiejaar 2010-2011 en van de opleidingen in het studiegebied geneeskunde waarvan de afbouw eindigt in het academiejaar 2011-2012.

De instellingen voorzien in aangepaste overgangs- en begeleidingsmaatregelen voor studenten die van het oude naar het nieuwe systeem zouden moeten overstappen.

Kan ik met een diploma van gegradueerde of professionele bachelor een master behalen?

Wie een diploma van een professionele bachelor of een daarmee gelijkgeschakeld diploma heeft, kan mits een schakelprogramma van ten minste 45 studiepunten en ten hoogste 90 studiepunten een masteropleiding volgen. Het schakelprogramma heeft als doel de voorkennis inzake de beheersing van algemene wetenschappelijke competenties en het begrip van de wetenschappelijk-disciplinaire kennis op het instapniveau van de masteropleiding te brengen.

De instelling kan voorafgaand aan de inschrijving voor een mastersopleiding een bekwaamheidsonderzoek voorschrijven.

Op basis van het bekwaamheidsonderzoek of EVK's (Elders Verworven Kwalificaties) kan het instellingsbestuur de studieomvang van een schakelprogramma differentiëren of onder de 45 studiepunten vaststellen of de student vrijstellen van de verplichting om een schakelprogramma te volgen.

Is mijn diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie gelijkwaardig aan een bachelors- of mastersdiploma?

Neen, een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie is onderwijskundig niet gelijkwaardig aan de bachelors- of mastersgraad, uitgereikt door hogescholen en universiteiten.

Enkele opleidingen van het hoger onderwijs voor sociale promotie worden vanaf het academiejaar 2004-2005 overgenomen door de hogescholen in de bachelor-masterstructuur. Het gaat om de afdelingen stedenbouw, monumenten- en landschapszorg, kaderopleiding nursing voor gegradueerden ziekenhuisverpleging, en gegradueerde in de gespecialiseerde verpleegkunde voor intensieve zorgen en dringende hulpverlening. De afdelingen stedenbouw, en monumenten- en landschapszorg worden omgevormd tot een masteropleiding. De afdelingen kaderopleiding nursing voor gegradueerden ziekenhuisverpleging, en gegradueeerde in de gespecialiseerde verpleegkundige voor intensieve zorgen en dringende hulpverlening worden omgevormd tot een bachelor–na-bacheloropleiding.

Met een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie, met uitzondering van het Getuigschrift Pedagogische Bekwaamheid (GPB), heeft u wel rechtstreeks toegang tot een bacheloropleiding aan een hogeschool of universiteit. Sedert het academiejaar 2005-2006 kan de instelling vrijstellingen verlenen na een bekwaamheidsonderzoek naar eerder verworven kwalificaties in het hoger onderwijs voor sociale promotie.

Enkele opleidingen uit het hoger onderwijs voor sociale promotie streven ernaar om hun graduaat om te vormen tot een bachelor en zitten volop in de daartoe noodzakelijke procedure.

De opleiding gezinswetenschappen werd op 24 september 2007 bij besluit van de NVAO geaccrediteerd als ‘professioneel gerichte bachelor'. Deze accreditatie geldt vanaf 24 september 2007 tot en met het einde van het academiejaar 2015-2016. Dit besluit verscheen op 23 november 2007 in het Belgisch Staatsblad [met correctie op 10/01/08)

Ik wil verder studeren na het behalen van mijn graduaats- of licentiaatsdiploma. Welke opleidingen kan ik volgen?

Met een graduaatsdiploma kan u inschrijven voor een bacheloropleiding die volgt op een bacheloropleiding (BANABA). Indien uw diploma niet op rechtstreekse wijze toelating verleent, kan een voorbereidingsprogramma worden opgelegd.
U kan ook inschrijven in een masteropleiding, maar dan dient u eerst een schakelprogramma te volgen.
U kan uiteraard ook een andere bacheloropleiding volgen.

Met een licentiaatsdiploma kan u inschrijven voor een masteropleiding die volgt op een masteropleiding (MANAMA). Eventueel zal u een voorbereidingsprogramma moeten volgen. U kan zich ook inschrijven voor een andere masteropleiding. U kan in dat geval eventueel vermindering van studieomvang verkrijgen. De meeste masteropleidingen gaan in principe van start vanaf het academiejaar 2007-2008, met uitzondering van de masters in de verpleegkunde en de vroedkunde, in het sociaal werk, in het toerisme, in de stedenbouw en de ruimtelijke planning, in de monumenten- en landschapszorg en een paar masters in het kader van Erasmus Mundus.

Heel wat BANABA's en MANAMA's zijn gestart vanaf het academiejaar 2004-2005.

Meer informatie vindt u in het Hoger Onderwijsregister.

Met welk diploma word ik toegelaten tot een bacheloropleiding?

De volgende diploma's verlenen toegang tot een bacheloropleiding:

een diploma van secundair onderwijs
een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan
een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie, met uitzondering van het Getuigschrift Pedagogische Bekwaamheid
een diploma of getuigschrift dat bij of krachtens een wet, decreet, Europese richtlijn of een andere internationale overeenkomst als gelijkwaardig wordt erkend.
Indien een dergelijke erkenning ontbreekt, kan het instellingsbestuur personen die in een land buiten de Europese Unie een diploma of getuigschrift hebben behaald dat toelating verleent tot het hoger professioneel of tot het academisch onderwijs in dat land, toelaten tot een professionele respectievelijk een academische bachelor.

Indien u niet voldoet aan de bovenstaande toelatingsvoorwaarden, kan de instelling u toch toelating verlenen, rekening houdend met de volgende elementen:

humanitaire redenen
medische, psychische of sociale redenen
het algemeen kwalificatieniveau, de verdiensten of competenties van de kandidaat

Moet ik nog een toelatingsexamen of andere proef afleggen?

Neen, behalve voor de opleidingen van de studiegebieden audiovisuele en beeldende kunst, en muziek en podiumkunsten: slagen voor een artistieke toelatingsproef eigen aan deze opleidingen. De hogeschool waar de student zich wenst in te schrijven, neemt deze toelatingsproef af.
Ook voor de universitaire opleidingen geneeskunde en tandheelkunde moet een toelatingsexamen afgelegd worden. Dit toelatingsexamen wordt ingericht door één examencommissie die benoemd wordt door de Vlaamse Regering. Alle informatie vindt u op de www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen.

Ik wil een diploma van hoger onderwijs behalen, maar ik kan me door werk of andere omstandigheden niet vrijmaken om voltijds onderwijs te volgen. Kan ik toch een diploma behalen?

Vanaf het academiejaar 2005-2006 kan je met de instelling (hogeschool of universiteit) een examencontract afsluiten. Je schrijft je dan (onder de door het instellingsbestuur bepaalde voorwaarden) in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van een graad of een diploma van een opleiding, of een creditbewijs voor één of meer opleidingsonderdelen.

Je zoekt een instelling die de door jou gezochte opleiding organiseert. Je kunt deze vinden op de website www.hogeronderwijsregister.be. Je schrijft je bij deze instelling zelf in.
De instelling kan wel in de onderwijsregeling vastleggen dat bepaalde opleidingsonderdelen wegens hun aard niet in aanmerking komen voor een examencontract. Dit moeten zij motiveren.
De instelling legt zelf vast tot wanneer je je kan inschrijven.

Het programma waarover je examen aflegt, is hetzelfde programma als dat waarover de studenten voor de gewone examencommissie van de betrokken opleiding examen afleggen. Je legt dus samen met de studenten, ingeschreven met een diplomacontract, examens af aan de instelling.
Aanwezigheid in de lessen is niet verplicht. Voor eventuele stages of practica die wel een verplichte aanwezigheid vergen, kan je afspraken maken met de instelling.

Je kunt ook gelijktijdig een inschrijving nemen onder enerzijds een diploma- en/of creditcontract en anderzijds een examencontract.

Het inschrijvingsgeld bestaat uit een vast gedeelte en een variabel gedeelte per studiepunt. De juiste bedragen vind je in de omzendbrief over het studiegeld op www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/studeren/studiegelden

Voor alle verdere informatie (bv. over toelatingsvoorwaarden, examenreglement, onderwijsregeling, leerplannen, ...) kan je terecht bij de instellingen zelf.

Moet ik studie- of inschrijvingsgeld betalen?

Het studiegeld varieert naargelang het soort contract dat men afsluit (diploma-, credit- en examencontract), het aantal studiepunten waarvoor men inschrijft en of men al dan niet een beursstudent is. U vindt de juiste bedragen voor het academiejaar 2006-2007 terug in de omzendbrief over het studiegeld op onze website:

http://www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/studeren/studiegelden/default.htm

Moet ik examengeld betalen?

Vanaf het academiejaar 2005-2006 bestaat er geen afzonderlijk examengeld meer. Dit is inbegrepen in het bedrag van het studiegeld.

Kan ik vrijstellingen en/of studieduurverkorting krijgen?

Vrijstellingen worden verleend op vraag van de student.
Vanaf het academiejaar 2005-2006 zal de instelling op grond van een bewijs van bekwaamheid, bekomen na een bekwaamheidsonderzoek naar eerder verworven competenties (EVC) of eerder verworven kwalificaties (EVK), vrijstellingen kunnen verlenen.

Alle informatie i.v.m. EVC’s en EVK’s kunt u vinden in de brochure ‘Bewijs je bekwaamheid. Studievoortgang op grond van eerder verworven kwalificaties (EVK) en competenties (EVC)’

http://www.ond.vlaanderen.be/publicaties/default.asp?get=NL&nr=237

Kan een student met een handicap vrijstellingen krijgen?

De instelling kan een student die omwille van zijn handicap bepaalde opleidingsonderdelen niet kan volgen, vrijstellen van deze opleidingsonderdelen.
De student moet evenwel vervangende onderwijs- en andere studieactiviteiten volgen. Immers, om het diploma te behalen moet de student het globale aantal studiepunten verwerven dat verbonden is aan de integrale opleiding.
De instelling beslist volledig autonoom zowel over het verlenen van de vrijstellingen als over het vastleggen van de vervangende onderwijs- en andere studieactiviteiten.

Onder welke voorwaarden kunnen examencijfers worden overgedragen?

Artikel 31 van het decreet van 30 april 2004 betreffende de flexibilisering van het hoger onderwijs in Vlaanderen en houdende dringende hogeronderwijsmaatregelen, bepaalt dat een student voor elk opleidingsonderdeel waarvoor hij geslaagd is, dit is tenminste 10 op 20 behaald heeft, een creditbewijs behaalt. Een creditbewijs is een attest dat aangeeft dat de student de competenties verworven heeft die aan een opleidingsonderdeel verbonden zijn. Een student is vrijgesteld van elk opleidingsonderdeel binnen de opleiding waarvoor hij een creditbewijs behaald heeft.

Dit artikel 31 is in werking getreden vanaf het academiejaar 2004-2005 en betreft uitsluitend examencijfers die behaald werden vanaf het academiejaar 2004-2005. Examencijfers die behaald zijn in het academiejaar 2003-2004 of vroeger vallen niet onder deze bepaling.

Kan je voor een banaba een studiebeurs krijgen?

In de nieuwe studiefinancieringsregeling beloopt het krediet waarvoor de student in aanmerking kan komen voor een studietoelage twee initiële bachelors, één initiële master, één voorbereidings-, één schakelprogramma en één specifieke lerarenopleiding. Er is dus geen krediet voorzien bij het volgen van een master-na-master of een bachelor-na-bachelor.

Meer en meer krijgen hogescholen en universiteiten studenten in behandeling voor psychosen, depressies enz. die vragen naar extra hulp bij hun studies. Is er voor die studenten iets voorzien?

De bijzondere onderwijsleermiddelen zijn niet bedoeld voor studenten met psychische problemen of psychische functiebeperkingen. Eigenlijk is qua ondersteuning voor deze doelgroep in het hoger onderwijs momenteel niet direct iets voorzien. Enkel het Vlaams Fonds biedt personen met een psychische handicap die hebben aangetoond een blijvende (in de betekenis van 'ernstig en langdurig' en 'niet behandelbaar') psychische ziekte te hebben, tussenkomsten inzake tewerkstelling en opleiding aan. U kunt contact opnemen met het Vlaams Fonds via informatie@vaph.be.

Het SIHO (Steunpunt inclusief Hoger Onderwijs) is een centrum ter ondersteuning van studenten met functiebeperkingen. Het is onder meer hun bedoeling de problematiek van studenten met functiebeperkingen in kaart te brengen. Binnen het SIHO is een werkgroep opgericht die zich specifiek richt op de problematiek van studenten met psychische functiebeperkingen. Meer informatie over het SIHO vindt u op www.siho.be

naar boven