Algemene info proeftuinen

Beleidsnota

De "Proeftuinen: ruimte voor onderwijsinnovatie" zijn door de minister van Onderwijs en Vorming, Frank Vandenbroucke, reeds aangekondigd in zijn beleidsnota "Vandaag kampioen in wiskunde, morgen in gelijke kansen".

Lees de beleidsnota "Vandaag kampioen in wiskunde, morgen in gelijke kansen"

Decreten en besluiten

Het decreet betreffende de organisatie van tijdelijke projecten in het onderwijs werd door het Vlaams Parlement aangenomen op 9 december 2005. Het legt de algemene regels vast voor oproep, selectie, verlenging en ondersteuning van de proeftuinen. Ook wordt vastgelegd van welke regelgeving in geen geval mag afgeweken worden.

De proeftuinen van de eerste reeks vinden hun wettelijke basis in het besluit van 23/06/2006

De proeftuinen die gestart zijn tijdens het schooljaar 2007-2008 en die lopen tot eind augustus 2010 werden goedgekeurd hetzij door het BVR van 26/10/2007, hetzij door het BVR van 1/2/2008. 

Sommige proeftuinen van de eerste reeks werden verlengd door een decreet van 10/07/2008

Evaluatie van de eerste reeks proeftuinen

Tijdens hun derde schooljaar (2007-2008) werden de eerste proeftuinen bezocht door inspectieteams. De evaluatie door de inspectie is voorzien in het besluit van 23 juni 2006. De inspecteurs gingen na of de proeftuinen verantwoorde en betekenisvolle innovaties hadden uitgewerkt en of de toegepaste afwijkingen ook voor alle scholen zou toegelaten moeten worden. Hun bevindingen werden gebundeld in een rapport aan de stuurgroep tijdelijke projecten. De inspectie is van oordeel dat de proeftuinen verantwoorde en betekenisvolle projecten voor de eigen scholen hadden opgezet en dat in veel proeftuinen de scholen in positieve zin veranderd zijn door de opgezette innovaties. Maar door de verscheidenheid van de projecten en het niet zo vaak toepassen van de toegestane afwijkingen kunnen zij geen conclusies trekken naar veralgemening. Zij besluiten ook dat de huidige onderwijsregelgeving al veel vrijheid laat aan de schoolbesturen en de scholen maar dat de scholen zich daar niet altijd van bewust zijn. Het verslag kunt u hier volledig lezen.

Enkele gevalstudies

Proeftuinen zijn niet alleen interessant voor de regelgever die op deze wijze het effect van een aantal maatregelen kan observeren in een beperkte groep scholen voordat hij die maatregel in alle scholen oplegt. De innovatieve projecten brengen in de proeftuinscholen ook een veranderingsproces op gang. Het monitoren van dit veranderingsproces kan ons leren hoe verandering in het onderwijs tot stand komt, wat de verandering mogelijk maakt en wat ze belemmert. Op vraag van de stuurgroep tijdelijke projecten schreven de coach-coördinatoren het verhaal van tien proeftuinen gedetailleerd uit. Deze 10 verhalen schetsen een goed beeld van de bevorderende en de belemmerende factoren in een veranderingsproces in het onderwijs. Het zijn geen verhalen van ‘perfecte’ proeftuinen maar een selectie die een verscheidenheid laat zien in omvang, onderwijsniveau, proeftuinthema, strategie en organisatie,..  Elke school in Vlaanderen zal zich wel herkennen in één van de tien proeftuinverhalen.